تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
سازمان تأمین اجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم عبارتند از: شمول مرور زمان بر معاینات بدو استخدام، رابطۀ مزدبگیری بین زن (بهعنوان کارفرما) و شوهر، معافیت ۲۰ درصدی سهم کارفرما در کارگاههای پنجنفره، و بهرهمندی بیمهشدگان توافقی از مرخصی بارداری.
پیش از این و بهمدت دو سال و ششماه بیمۀ اختیاری بودم. حدود یک ماه است عضو انجمن صنفی نمایندگان شرکت بیمۀ معلم شدهام. با توجه به اینکه ۵۲ سال دارم آیا میتوانم بیمۀ تأمین اجتماعی شوم؟
۳۲ گروه اجتماعی بهعنوان بیمههای توافقی تحت پوشش خدمات سازمان تأمین اجتماعی قرار گرفتهاند که اعضای انجمن صنفی نمایندگان شرکت بیمۀ معلم یکی از این گروههاست. چنانچه متقاضی دارای کارت شناسایی معتبر از انجمن صنفی نمایندگان شرکت بیمۀ معلم و تحت پوشش بیمۀ خاص دیگری نباشد و حداکثر سن او نیز ۵۰ سال باشد، با معرفی انجمن مذکور میتواند تحت پوشش تأمین اجتماعی قرار گیرد و درصورتیکه سن متقاضی بیش از ۵۰ سال است باید معادل سن اضافی، سابقۀ قبلی پرداخت حق بیمه داشته باشد؛ لذا شما با داشتن دو سال و ششماه سابقۀ پرداخت حق بیمه میتوانید بیمۀ اعضای انجمن صنفی نمایندگان بیمۀ معلم شوید. نرخ حق بیمه ۲۷ درصد است و طبق بخشنامۀ اصلاحیۀ دستمزد بیمههای توافقی و صاحبان حِرَف و مشاغل آزاد، متقاضیانی که فاقد سابقۀ قبلی بیمه هستند و یا سابقۀ قبلی آنها کمتر از پنجسال (مثل شما) است، دستمزد انتخابی آنها بین 1.2 برابر حداقل دستمزد تا حداکثر دستمزد مصوب شورای عالی کار خواهد بود. بنابراین با توجه به سابقۀ قبلی پرداخت حق بیمه دستمزد مبنای کسر حق بیمه به انتخاب خودتان بین ۱.۲ برابر حداقل دستمزد و حداکثر دستمزد مصوب شورای عالی کار است و مسئولیت ارسال لیست و پرداخت حق بیمه بهعهدۀ شرکت بیمۀ معلم است که باید حق بیمۀ هر ماه تا آخرین روز ماه بعدی پرداخت شود.
پیش از این و با داشتن ۴۸ سال با انتخاب 1.2 برابر حداقل دستمزد، بیمۀ توافقی صنعتگران صنایع دستی شدهام و یک سال است به بیمهپردازی ادامه میدهم. آیا میتوانم دستمزد مبنای کسر حق بیمۀ خود را افزایش دهم؟
بله. تمام بیمهشدگان بیمههای توافقی (مثل شما) در صورت تمایل میتوانند در حین بیمهپردازی نسبت به کاهش و یا افزایش دستمزد مبنای کسر حق بیمه با رعایت سایر شرایط مربوط به دستمزد انتخابی بیمهشدگان توافقی اقدام کنند، لذا بیمهشدهای مثل شما با سن ۴۸ تا ۴۹ سال میتواند در حین بیمهپردازی دستمزد خود را تا چهار برابر حداقل دستمزد افزایش دهد.
بهعنوان کارفرما معاینات بدو استخدام کارگر کارگاهم (موضوع مادۀ ۹۰ قانون) را انجام داده و نتیجه را تحویل شعبۀ تأمین اجتماعی دادهام؛ اما اخیراً شعبه اعلام کرده چون شغل بیمهشده در لیست ارسالی تغییر پیدا کرده باید بیمهشده مجدداً مورد معاینه قرار گیرد. آیا این اقدام شعبه بر وفق مقررات است؟
بله. در صورتی که طبق مادۀ (۹۰) قانون تأمین اجتماعی معاینات بدو استخدام (طب کار) بیمهشده انجام گیرد و نتیجۀ معاینات توسط کارفرما تحویل شعبه شود. چنانچه در لیست ارسالی حق بیمه، شعبۀ تأمین اجتماعی تشخیص دهد که شغل بیمهشده تغییر کرده، اگر از تاریخ انجام اولین معاینات بدو استخدام بیمهشده بیش از یکسال سپری نشده باشد، لازم است بدون انجام آزمایشات مربوطه، صرفاً شغل مندرج در لیست ارسالی کارفرما مورد تأیید مجدد مراکز معاینه قرار گیرد.
جواز کسب مغازۀ لوازمالتحریر به نام همسرم است. چون در مغازه اشتغال به کار دارم، آیا همسرم بهعنوان کارفرما مجاز است نسبت به پرداخت حق بیمۀ ماهانۀ من اقدام کند؟
اگر اشتغال و رابطۀ مزدبگیری بین شما (بهعنوان بیمهشده) و همسرتان (بهعنوان کارفرما) توسط بازرس تأمین اجتماعی احراز شود، پس از تشکیل پروندۀ مطالباتی در شعبۀ تأمین اجتماعی و اخذ کد کارگاهی، کارفرما (همسرتان) میتواند نسبت به ارسال لیست و پرداخت حق بیمۀ شما اقدام کند.
۴۶ سال دارم و اخیراً با اخذ پروانۀ کار از شرکت گروه صنعتی بوتان، عضو گروه مذکور شدهام. چون فاقد سابقۀ قبلی پرداخت حق بیمه هستم، آیا میتوانم خودم را بیمۀ تأمین اجتماعی کنم؟
طبق توضیحات ارائه شده در پاسخ یکی از سؤالات بالا، بیمۀ اعضای شرکت گروه صنعتی بوتان نیز یکی از ۳۲ گروه از بیمههای توافقی است، اگر متقاضی تحت پوشش بیمۀ خاص دیگری نیست و دارای پروانۀ کار معتبر از شرکت مذکور است و سن او حداکثر ۵۰ سال است (مثل شما) میتواند با در نظر گرفتن سایر شرایط بیمههای توافقی با نرخ ۲۷ درصد بیمه شود. ضمناً متقاضی که سن او از ۴۶ تا ۴۷ سال است، دستمزد انتخابی بین 1.2 برابر حداقل دستمزد تا شش برابر حداقل دستمزد است و مسئولیت ارسال لیست و پرداخت حق بیمۀ ماهانه بهعهدۀ شرکت گروه صنعتی بوتان است که باید حق بیمۀ هرماه تا آخرین روز ماه بعد پرداخت شود.
مالک مزرعۀ پرورش گیاهان دارویی هستم و سه نفر کارگر دارم. آیا کارگران شاغل در پرورش گیاهان دارویی مشمول بیمۀ تأمین اجتماعی میشوند؟
بله. کارگاههای پرورش گل و گیاهان دارویی، زینتی، غیرزینتی و قارچهای خوراکی ضمن اینکه مشمول قانون تأمین اجتماعی هستند تا پنجنفر کارگر نیز مشمول معافیت ۲۰ درصد سهم کارفرما خواهند بود.
۴۱ سال دارم و در سنوات قبل پنجسال و چهارماه بیمۀ قالیبافان بودم. بهعلت مشکلات جسمی از قالیبافی منصرف شده و پرداخت حق بیمه را قطع کردهام، اما اخیراً عضو جامعۀ راهنمایان ایرانگردی و جهانگردی شدهام. حال سؤالم این است که آیا خانمهای عضو جامعۀ مذکور میتوانند بیمۀ تأمین اجتماعی شوند؟
اعضای جامعۀ راهنمایان ایرانگردی و جهانگردی جزء گروه بیمههای توافقی هستند و عضو جامعه اعم از خانم یا آقا که دارای کارت عضویت معتبر از جامعه راهنمایان ایرانگردی و جهانگردی است و سن او کمتر از ۵۰ سال است (مثل شما) در صورت عدم شمول بیمۀ خاص دیگر، میتواند با معرفی جامعۀ راهنمایان ایرانگردی و جهانگردی با نرخ ۲۷ درصد خود را بیمۀ تأمین اجتماعی کند. ضمناً نظر به اینکه در بیمههای توافقی شرط سنی خانمها برای انتخاب دستمزد مبنای کسر حق بیمه، پنجسال کمتر از آقایان است، لذا با داشتن پنجسال و چهارماه سابقه پرداخت حق بیمه و ۴۱ سال سن، دستمزد انتخابی شما بین 1.2 برابر حداقل دستمزد تا حداکثر شش برابر حداقل دستمزد است. همچنین جامعۀ راهنمایان ایرانگردی و جهانگردی باید لیست و حق بیمۀ ماهانه بیمهشدگان را حداکثر تا آخرین روز ماه بعد پرداخت کند.
بهعنوان کارفرما در کارگاه ساخت اتاق ماشین خود، سه نفر کارگر دارم. دو نفر از کارگران معاینات بدو استخدام را انجام دادهاند. پیشتر در پاسخ به یکی از سؤالها اعلام شده بود که قبل از به کار گماردن بیمهشده، لازم است کارفرما معاینات بدو استخدام بیمهشده را انجام دهد و یا باید حداکثر ظرف یکسال اول اشتغال بیمهشده، نتیجۀ معاینات او تعیینتکلیف شده و مراتب به شعبۀ تأمین اجتماعی منعکس شود. در این ارتباط کارگر سومی ۹ ماه است در کارگاه شاغل شده اما هنوز معاینات را انجام نداده و اخیراً به علت بیماری، پزشک معالج یک هفته استراحت پزشکی برای او تجویز کرده است. با توجه به اینکه برای معاینات کارگر سومی تا سهماه دیگر فرصت داریم، اما شعبۀ تأمین اجتماعی بهعلت عدم انجام معاینات بدو استخدام از پرداخت غرامت دستمزد بیمهشده خودداری میکند، آیا این کار بر اساس قانون انجام شده است؟
کارفرما موظف است قبل از شروع به کار بیمهشده (و یا حداکثر ظرف یکسال اول اشتغال او در کارگاه) نسبت به انجام معاینات موضوع مادۀ (۹۰) قانون اقدام کند. با این حال در یکی از بندهای دستورالعمل مربوط به معاینات بدو استخدام اعلام شده اگر سابقۀ بیمهپردازی بیمهشده در آخرین کارگاه محل اشتغال کمتر از یکسال است، برای دریافت غرامت دستمزد ایام بیماری و بارداری و پروتز و اروتز و کمکهزینه ازدواج بلاعوض و مقرری بیمۀ بیکاری باید معاینات بدو استخدام را انجام داده باشد.
مشاور خانوادۀ قوۀ قضاییه هستم و طبق مقررات مربوط به بیمههای توافقی، بیمه شدهام و یکسال است حق بیمۀ ماهانۀ من توسط مرکز وکلا و مشاوران خانواده قوۀ قضاییه پرداخت میشود. در حال حاضر باردار هستم، آیا اگر وضع حمل کنم میتوانم از مرخصی بارداری بهرهمند شوم؟
خیر. تعهدات سازمان تأمین اجتماعی در قبال بیمهشدگان توافقی شامل تعهدات بلندمدت و کوتاهمدت (به استثنای غرامت دستمزد ایام بیماری، مرخصی زایمان، ایام بارداری و بیمۀ بیکاری) است.
قبلاً بعد از فوت پدرم از مستمری بازماندگان استفاده میکردم که بهعلت ازدواج از ردیف مستمریبگیران خارج شدهام. چون شوهرم فوت کرده و من فاقد هرگونه شغل هستم آیا میتوانم مجدداً در ردیف مستمریبگیران قرار گیرم؟
طبق بخشنامۀ قبلی مربوط به مستمری بازماندگان چنانچه فرزند دختر متوفی بهدلیل ازدواج یا اشتغال از ردیف خارج و مجدداً واجد شرایط میشد (نداشتن شغل و شوهر)، از تاریخ درخواست، مشمول دریافت مستمری بازماندگان قرار میگرفت، اما در اصلاحیۀ جدید بخشنامۀ مذکور اعلام شده در صورت واجد شرایط بودن مجدد فرزند اناث، بر اساس مدارک و مستندات ارائهشده و تأیید موضوع توسط کمیته متناظر، احراز شرایط بهرهمندی دختر اناث از مستمری، از تاریخ استحقاق خواهد بود.
در کارگاهی شاغل نیستم تا بیمۀ تأمین اجتماعی شوم. با توجه به اینکه ۵۰ سال دارم و فاقد سابقۀ پرداخت حق بیمه هستم از چه طریقی میتوانم بیمه شوم؟
اگر دارای کارت پایان خدمت سربازی هستید (خدمت سربازی انجام داده باشید) تا زمانی که سن شما به بیش از ۵۰ سال نرسیده میتوانید با مراجعه به یکی از شعب تأمین اجتماعی خودتان را بیمۀ اختیاری کنید.
پیشتر در خصوص مفاصاحساب پیمانکاران شرکت حقوقی اعلام شده بود اگر پیمانکار در اخذ مفاصاحساب تعجیل داشته و دارای بدهی قطعی شده است اما توان پرداخت بدهی بهصورت یکجا را ندارد بعد از پرداخت بدهی قطعی در دورۀ اجرای قرارداد، اگر مابقی بدهی را تقسیط کند با تکمیل تعهدنامۀ بازرسی از دفاتر قانونی، مفاصاحساب قرارداد صادر میشود. چون در رابطه با قرارداد شرکت ما با واگذارندۀ کار، شعبه اعلام کرده دارای بدهی قطعی شده هستیم اما بهعلت مشکل مالی، شرکت قادر به تقسیط بدهی و پرداخت اقساط مربوطه نیست، آیا دستورالعمل اعلامشده کماکان قابل اجراست؟
جهت مساعدت به پیمانکاران با شخصیت حقوقی، در اصلاحیۀ بخشنامۀ قبلی، موضوع تقسیط بدهی حذف شده است. به این ترتیب اگر امکان انجام بازرسی از دفاتر قانونی شرکت در زمان محدود وجود نداشته باشد و پیمانکار جهت آزادکردن مطالبات خود نزد واگذارندۀ کار در اخذ مفاصاحساب تعجیل داشته و طبق پروندۀ مطالباتی کارگاهی و دفتر مرکزی دارای بدهی قطعی است صرفاً بعد از پرداخت بدهی قطعی شده در سال دورۀ اجرای قرارداد و بدون تقسیط مانده بدهی و پس از تکمیل فرم تعهدنامۀ بازرسی دفاتر قانونی که به امضای مدیرعامل و یا صاحبان امضا رسیده و ممهور به مهر شرکت باشد مفاصاحساب پیمانکار صادر میشود.
دو ماه است در شرکتی که بیش از ۵۰ نفر بیمهشده دارد مشغول به کار شدهام. کارفرما تا بعد از پایان دورۀ آزمایشی از بیمهکردن من خودداری میکند. چون از کارگاههای با بیش از ۵۰ نفر بیمهشده همانند سایر کارگاهها بهصورت دورهای بازرسی انجام نمیگیرد (و نیاز به انجام خدمات درمانی دارم) من در این زمینه چه کاری میتوانم انجام دهم؟
کارفرما موظف است نسبت به ارسال لیست و پرداخت حق بیمۀ تمام افراد شاغل در کارگاه اعم از آزمایشی و غیرآزمایشی اقدام کند، چون از کارگاههای با بیش از ۵۰ نفر بیمهشده بازرسی دورهای انجام نمیشود، شما میتوانید ضمن مراجعۀ حضوری به واحد بازرسی شعبۀ مربوطه و یا از طریق غیرحضوری و از طریق درگاه خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی به نشانی (es.tamin.ir) به این موضوع اعتراض کنید تا متعاقباً توسط بازرس تأمین اجتماعی از شرکت محل اشتغال شما بازرسی شده و پس از گزارش بازرسی و ثبت اسم شما در سیستم تأمین اجتماعی بتوانید از خدمات درمانی و سایر تعهدات تأمین اجتماعی بهرهمند شوید.
هشت سال است بیمهشدۀ اجباری هستم. قبلاً ۱۲ سال سابقۀ آموزشوپرورش خود را به تأمین اجتماعی انتقال داده و مابهالتفاوت مربوطه را پرداخت کردهام. با توجه به اینکه هماکنون ۵۹ سال و شش ماه دارم آیا میتوانم بعد از رسیدن به ۶۰ سالگی و با ۲۰ سال سابقه (۱۲ سال سابقۀ انتقالی بهعلاوه هشت سال سابقۀ تأمین احتماعی) درخواست بازنشستگی کنم؟
خیر. سوابق انتقالی در صورتی در احراز شرایط بازنشستگی قابل احتساب است که بیمهشده در زمان درخواست بازنشستگی حداقل ۱۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه نزد سازمان تأمین اجتماعی داشته باشد.
