تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
سازمان تأمین اجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند.. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها خواهیم پرداخت عبارتند از: بدهی مجدد کارفرما در صورت شکایت کارگر، بازرسی از کارگاههای تولیدی داخل منازل مسکونی، بازنشستگی با قانون نوسازی صنایع کشور، بیمۀ تأمین اجتماعی برای کارگران اعزامی به خارج از کشور.
رانندۀ موتوری خود مالک پیک بادپا هستم و ۴۰ سال دارم. آیا پیک موتوریها میتوانند خود را بیمۀ تأمین اجتماعی کنند؟
بله. صاحبان نمایندگیهای پیک موتوری که زیرمجموعۀ شرکت حملونقل کالای تهران (پیک بادپا) هستند و بهصورت مقاطعهکاری با شرکت مذکور در امور حملونقل موتوری فعالیت میکنند. همچنین رانندگان موتوری خودمالک پیک بادپا (مثل شما) که رابطۀ مزدبگیری با شرکت یا نمایندگی آن نداشته و صرفاً در ازای معرفی مشتری به پیک موتوری مبلغی بهعنوان حقالسهم به شرکت مذکور پرداخت میکنند با معرفینامۀ شرکت مذکور میتوانند در قالب بیمههایهای توافقی خود را بیمۀ تأمین اجتماعی کنند. لازم به توضیح است که مثل سایر بیمهشدگان توافقی، نرخ حق بیمۀ ۲۷ درصد و متقاضی باید حداکثر ۵۰ سال داشته باشد و سن بیش از ۵۰ سال نیاز به داشتن سابقۀ قبلی پرداخت حق بیمه معادل سن اضافی است.
کارگاه بافندگی من مبلغی بدهی قطعی داشت که آن را پرداخت کردهام. اخیراً شعبۀ تأمین اجتماعی صورتحساب جدیدی مربوط به همان دورۀ بدهی قطعیشده قبلی به من ابلاغ کرده است. در مراجعۀ حضوری به شعبۀ مربوطه، کارشناس پرونده اعلام کرد که در رابطه با شکایت یکی از کارگران به ادارۀ کار (موضوع مادۀ ۱۴۸ قانون کار) چون به استناد رأی صادره توسط هیئت حل اختلاف ادارۀ کار، مبلغ دورۀ بدهی قطعیشدۀ قبلی کمتر از میزان قانونی آن بوده لذا مابهالتفاوت بدهی قطعیشدۀ قبلی به من ابلاغ شده است. آیا بعد از وصول بدهی قطعی، سازمان تأمین اجتماعی مجاز است مجدداً مابهالتفاوت آن را اعلام بدهی کند؟
بله. طبق مادۀ (۱۷) الحاقی به آئیننامۀ هیئتهای تشخیص مطالبات سازمان تأمین اجتماعی، چنانچه پس از قطعیت یک دوره از بدهی، به استناد آرای محاکم قضائی و شبهقضائی در هیئتهای تشخیص و حل اختلاف ادارۀ کار و یا دیوان عدالت اداری و سایر مدارک مثبته احراز شود که محاسبۀ بدهی قطعیشدۀ قبلی کمتر از میزان واقعی و قانونی آن صورت گرفته است. در راستای عدم تضییع حقوق قانونی بیمهشدگان و یا حقوق قانونی سازمان تأمین اجتماعی، شعبۀ تأمین اجتماعی با ارائۀ گزارش جامع کارشناسی به ادارۀ کل استان مربوطه و اخذ مجوز لازم نسبت به محاسبۀ مابهالتفاوت بدهی قطعیشده اقدام کرده و به عنوان بدهی برآوردی به کارفرما ابلاغ میکند. البته کارفرما میتواند مثل سایر بدهیهای برآوردی، جهت طرح در هیئت تشخیص مطالبات بدوی و حسب مورد در هیئت تجدید نظر سازمان تأمین اجتماعی در مهلت مقرر به آن اعتراض کند.
پنجماه است در کارگاه خیاطی که در زیرزمین منزل مسکونی کارفرما قراردارد با دریافت دستمزد ماهانۀ معین کار میکنم. کارفرما که مالک منزل است از بیمه کردن من خودداری میکند. آیا امکان دارد برای بیمه شدن من از محل کارم بازرسی شود؟
براساس دستورالعملی که سازمان تأمین اجتماعی صادر کرده است اگر کارگر شاغل در کارگاه با کاربری مسکونی مدعی اشتغال و عدم بیمه پردازی از طرف کارفرما باشد، بازرس تأمین اجتماعی اجازۀ ورود به محل مسکونی را ندارد. اما چنانچه کارگاه مورد نظر با تابلوی جداگانه و در کنار منزل مسکونی قرار داشته باشد بازرسی از کارگاه بلامانع است. با این حال اگر فرد شاکی مجوز ورود به محل کار خود در داخل منزل مسکونی و الزام کارفرما مبنی بر همکاری با بازرس تأمین اجتماعی از مراجع قضائی را اخذ کند، بازرسی بلامانع خواهد بود.
بیش از ۲۵ سال است که در یک کارخانه شاغل و بیمه شدۀ تأمین اجتماعی هستم. در سنوات قبل یکی از همکارانم طبق مادۀ ۱۰ (قانون نوسازی صنایع کشور) با ۲۶ سال سابقه بازنشسته شد. آیا این قانون کماکان قابل اجرا است تا من نیز از آن استفاده کنم؟
خیر. مادۀ (۱۰) قانون نوسازی صنایع کشور که بیمهشدگان تأمین اجتماعی با داشتن بیش از ۲۵ سال سابقه و در ازای جذب یک کارگر جدید توسط کارفرما بازنشسته میشدند در طول اجرای برنامۀ سوم تا آخر برنامۀ پنجم توسعه قابلیت اجرایی داشت و شامل برنامۀ ششم توسعه که این برنامه تاکنون ادامه دارد، نیست.
کارفرمای یک شرکت تولید لوازم خانگی هستم. طبق اطلاع، سازمان تأمین اجتماعی در ازای تقلیل درصدی از حق بیمۀ متعلقه با عنوان (پورسانتاژ) انجام تعهدات کوتاهمدت را به کارفرما واگذار میکند. جهت بهرهمندی شرکت از این تخفیف حق بیمه، نیاز به توضیح داریم.
به منظور تسهیل در امور جاری و کاهش مراجعات بیمهشدگان به واحدهای اجرایی، سازمان تأمین اجتماعی به شرکتها و کارگاههایی که نوعاً بیمهشدۀ زیادی دارند و انجام کلیۀ تعهدات کوتاهمدت بیمهشدگان آنها بهعهدۀ تأمین اجتماعی است، در صورت تمایل کارفرما با انعقاد قراردای به نام پورسانتاژ، در قبال تقلیل درصدی از ۲۷ درصد حق بیمۀ متعلقه، انجام کلیۀ تعهدات کوتاهمدت را به کارفرما واگذار میکند البته میزان تقلیل حق بیمه برای واگذاری تعهدات کوتاهمدت، هرسال توسط ستاد مرکزی سازمان تأمین اجتماعی تعیین و جهت اجرا به شعب ابلاغ میشود. ضمناً کارفرمایانی که طبق مادۀ (۶۴) قانون تأمین اجتماعی و براساس آییننامۀ خاص استخدامی مکلف به پرداخت حقوق و مزایای بیمهشدگان در زمان بیماری و استراحت پزشکی هستند -و سازمان تأمیناجتماعی صرفاً معالجۀ بیمهشدگان این کارگاهها را به عهده دارد- این قبیل کارفرمایان مجاز به استفاده از این پورسانتاژ نیستند.
در ارتباط با اخذ مفاصاحساب جهت یک فقره قرارداد منعقدۀ قبلی، شعبۀ تأمین اجتماعی از شرکت پیمانکاری تعهد اخذ کرده بود تا بعداً از دفاتر قانونی شرکت بازرسی به عمل آید. پیرو تعهد کتبی اخذ شده، اخیراً از دفاتر قانونی شرکت در طول دو هفته حسابرسی شده و متعاقباً شعبۀ تأمین اجتماعی حق بیمۀ نتیجۀ بازرسی از دفاتر قانونی را به شرکت ابلاغ کرده است. جهت اطلاع از نحوۀ محاسبۀ حق بیمه، نسخهای از صورتمحاسبات بدهی را از کارشناس مربوطه اخذ کردیم. مشخص شد که حسابرس در قسمتی از گزارش خود به ۳ نفرافراد شاغل در شرکت با ذکر مشخصات کامل اشاره کرده که از شرکت دستمزد دریافت کردهاند و برای آنها حق بیمه پرداخت نشده است. اما نامبردگان از بازنشستگان نیروهای مسلح بوده که مشمول کسر حق بیمه نیستند. همچنین در قسمت دیگر حسابرسی، اعلام شده که بعضی از اسناد حسابداری علیرغم شرح سند، فاقد ضمایم بوده و شرکت ضمایم مربوطه را به حسابرس ارائه نکرده است درحالیکه شرکت بعد از اتمام حسابرسی و تنظیم گزارش مربوطه، ضمایم مورد اشاره را به حسابرس ارائه کرده اما حسابرس از تحویل آن خودداری کرده است. حال تکلیف چیست؟
با توجه به اینکه صورتحسابهایی که محاسبات حق بیمه به استناد بازرسی از دفاتر قانونی شرکت به کارفرما ابلاغ میشود، بدهی برآوردی بوده وکارفرما در مهلت قانونی حق اعتراض دارد تا موضوع در هیئتهای تشخیص مطالبات مورد رسیدگی قرارگیرد. لذا چنانچه شرکت به بدهی ابلاغ شده در مهلت قانونی اعتراض کند میتواند در جلسۀ هیئت تشخیص مطالبات بدوی، احکام بازنشستگی شاغلین بازنشسته را به هیئت ارائه کند تا در صورت تأیید از میزان بدهی کسر شود. ضمناً طبق دستورالعمل صادره توسط تأمین اجتماعی، در موقع حسابرسی از دفاتر قانونی در مواردی که اسناد حسابداری علیرغم شرح سند فاقد ضمایم است، حسابرس موظف است مراتب را کتباً به کارفرما یا نمایندۀ او اعلام کند و چنانچه حداکثر تا پایان زمان انجام حسابرسی و بعد از تکمیل و ثبت گزارش حسابرسی، مستندات مربوطه ارائه نشود کارفرما میتواند پس از ابلاغ صورتحساب بدهی ناشی از حسابرسی، در صورت اعتراض به بدهی این مدارک را نیز جهت تصمیمگیری به هیئت تشخیص مطالبات تسلیم کند.
دو سال قبل با ۲۰ سال سابقه پرداخت حق بیمۀ مشاغل آزاد بازنشسته شدهام و در زمان بیمهپردازی مشاغل آزاد بهعلت عدم پرداخت حق سرانۀ درمان، خودم و افراد تحت تکفل از درمان تأمین اجتماعی استفاده نمیکردیم، اما چون در حال حاضر خانوادهام به خدمات درمانی نیاز دارد اگر تمایل به استفاده از درمان داشته باشیم، منوط به پرداخت حق سرانۀ درمان دوران انقطاع دو سال بعد از بازنشستگی است ؟
خیر. طبق بخشنامۀ اصلاحیۀ جدید صادره، مستمریبگیر سازمان تأمین اجتماعی که در زمان دورۀ بیمهپردازی مشاغل آزاد امر درمان مورد قرارداد او نبوده است، در صورت تمایل به استفاده از درمان تأمین اجتماعی، درمان او و افراد تحت تکفل قانونی بدون دریافت حق سرانۀ درمان دوران انقطاع امکانپذیر است. لذا شما میتوانید درخواست استفاده از درمان را به واحد مستمریهای شعبۀ مربوطه ارائه دهید تا از این به بعد به تعداد خود و افراد تحت تکفل، از مستمری بازنشستگی شما حق سرانۀ درمان کسر شود.
در حسابرسی از دفاتر قانونی شرکت ما، حسابرس سازمان تأمین اجتماعی در یکی از سالهای دورۀ حسابرسی به این علت که شرح مندرج در دفاتر گویا نبود، صورت هزینههای آن سال را براساس اظهارنامۀ مالیاتی در گزارش حسابرسی ثبت کرده است. آیا این اقدام حسابرس وفق مقررات سازمان تأمین اجتماعی است؟
بله. اگر در تمام یا برخی از سالهای مورد نظر حسابرسی، دفتر روزنامه و دفتر کل به حسابرس ارئه نشود و یا شرح مندرج در دفاتر قانونی شرکت گویا نباشد و اسناد مربوطه ارائه نگردد دراین حالت حسابرس سازمان تأمین اجتماعی گزارش خرجودخل شرکت را حسب مورد براساس اظهارنامۀ مالیاتی و تراز آزمایشی قبل از بستن حسابهای سال مربوطۀ شرکت، درگزارش خود منظور میکند.
ششماه است سرایدار یک مجتمع مسکونی هستم و از هیئتمدیرۀ مجتمع ماهانه حقوق دریافت میکنم. اما بیمۀ تأمین اجتماعی نیستم. آیا امکان دارد از محل کار من بازرسی به عمل آید؟
باتوجه به اینکه بازرسی از منازل مسکونی امکانپذیر نیست، اما در خصوص ساختمانها و مجتمعهای مسکونی که دارای نگهبان و سرایدار مقیم است، به استناد قانون تملک آپارتمانها در صورت درخواست مدیر یا مدیران ساختمان و با اخذ تعهد کتبی از آنها مبنی بر اجازۀ ورود و انجام بازرسی از محل، هیئتمدیرۀ مجتمع میتواند پس از انجام بازرسی ضمن اخذ کد کارگاهی از شعبۀ مربوطه، نسبت به ارسال لیست و پرداخت حق بیمۀ نگهبان و یا سرایدار اقدام کندۀ
مهندس عمران هستم و قرار است در رابطه با صدور خدمات فنی و مهندسی، از طرف پیمانکار جهت ساخت مسکن در یکی از کشورهای منطقۀ غرب آسیا به آن کشور اعزام شوم. آیا این قبیل نیروهای اعزامی به خارج از کشور در مدت اشتغال، مشمول قانون تأمین اجتماعی هستند؟
بله. افرادی که در قالب قراردادهای پیمانکاری که در ارتباط با صدور خدمات فنی-مهندسی جهت ارائۀ خدمات از قبیل طراحی، مدیریت، تدارک، طراحی و ساخت توسط شرکتهای ایرانی به متقاضیان خارج از کشور منعقد میشود، کارفرما (پیمانکار) باید با ارائۀ مدارک و مستندات مربوط به کارکنان اعزامی شامل گواهینامۀ شغلی صادره توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، احکام مأموریت و گواهیهای خروج از کشور به شعبۀ تأمین اجتماعی واقع در محدودۀ دفتر مرکزی شرکت و بعد از اخذ کد کاگاهی متصل به شمارۀ پرونده دفتر مرکزی نسبت به ارسال لیست و پرداخت حق بیمۀ کارکنان اعزامی شاغل در قرارداد منعقده اقدام کند.
دو ماه است بیمۀ اجباری تأمین اجتماعی هستم. چون فرزند ۱۵ سالهام نیاز فوری به خدمات درمانی دارد –و جهت نامنویسی او در سیستم تأمین اجتماعی لازم است به شعبۀ مربوطه مراجعه کنم- آیا میتوانم بهصورت غیرحضوری نسبت به نامنویسی او جهت استفاده از درمان تأمین اجتماعی اقدام کنم؟
بله. در راستای تعمیم و توسعۀ ارائۀ خدمات سازمان تأمین اجتماعی از طریق درگاه خدمات غیرحضوری و کاهش مراجعات بیمهشدگان به شعب و کارگزاریهای تأمیناجتماعی، بیمهشدگان اصلی و مستمریبگیران بازنشسته و کارافتاده کلی اگر حساب کاربری فعال در درگاه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی دارند، میتوانند از طریق درگاه مذکور به نشانی es.tamin.ir نسبت به ارائۀ درخواست نامنویسی افراد تبعی خانواده که طبق ضوابط مقرر در قانون تأمین اجتماعی تحت تکفل آنها محسوب میشوند اقدام کنند. اما چنانچه متقاضی فاقد حساب کاربری است باید ابتدا نسبت به ثبت نام و ایجاد حساب کاربری در درگاه مذکور اقدام و سپس با بارگذاری مدارک مربوط شامل صفحات اول و دوم شناسنامۀ همسر و فرزندان ذکور زیر ۱۹ سال و فرزندان اناث بالای ۱۸ سال و حسب مورد والدین و یا همسر بیمهشده زن اقدام کنند، و چنانچه سن فرزند ذکور بالای ۱۹ سال است در صورت اشتغال به تحصیل دانشگاهی گواهی اخذشده از محل تحصیل و یا نظریۀ کمیسیون پزشکی مبنی بر کارافتادگی او و همچنین تعهد کتبی فرزند اناث بالای ۱۸ سال مبنی بر عدم اشتغال و نداشتن شوهر در سیستم بارگذاری شود.
