
شناسنامهدار کردن داراییها به معنای ثبت دقیق، مستندسازی و ایجاد یک پرونده الکترونیکی یکتا برای هر قلم از داراییهای متعلق به صندوق بازنشستگی کشوری است. این فرآیند فراتر از ثبت در دفاتر حسابداری سنتی است و هدف آن ایجاد یک پایگاه داده جامع، شفاف، قابل ردیابی و یکپارچه است.
به گزارش تأمین ۲۴، صندوق بازنشستگی کشوری به عنوان یکی از بزرگترین نهادهای مالی و مدیریتی کشور، متولی منابع عظیمی است که عمر بازنشستگی تعدادی از افراد جامعه بازنشستگان را تأمین میکند. حال در چنین شرایطی با شناسنامهدار کردن داراییهای صندوق بخشی از مشکلات موجود حل خواهد شد زیرا خوب میدانند که ضعف در سیستمهای اطلاعاتی قدیمی و فقدان یک سیستم متمرکز برای ردیابی داراییها، میتواند منجر به سردرگمی در ارزشگذاری و تأخیر در تصمیمگیریهای استراتژیک شود.
در اقتصاد مدرن، داراییهای دیجیتالی و مستند شده، داراییهای باکیفیتتری است. اگر صندوق بخواهد برای پروژههای بزرگ بازنشستگان اوراق مشارکت منتشر کند یا از بانکهای توسعهای وام دریافت کند، وجود یک سیستم شفاف که ارزش و مالکیت داراییهای پشتوانه را به صورت آنی تأیید کند، فرآیند وثیقهگذاری را تسریع و هزینهها را کاهش میدهد.
علاءالدین ازوجی، سرپرست صندوق بازنشستگی کشوری پنجم آذرماه گفت که داراییهای صندوق شناسنامهدار هستند. سامانه املاک و سامانه داراییهای صندوق که در دولت چهاردهم احیا، تکمیل و دوباره فعال شد، یک تحول جدی ایجاد کرده است. برای نخستینبار، «داشبورد مدیریت داراییها» را در حال راهاندازی و تکمیل داریم؛ یعنی تمام املاک، پروژهها و داراییها در هر نقطه ایران بهصورت یکپارچه قابل مشاهده و رصد است و تمام اطلاعات آن نیز به صورت لحظهای رصد شوند. در سامانه املاک صندوق، تاکنون بیش از ۹۵ درصد املاک ثبت شده و مابقی در حال مستندسازی است.
ازوجی اظهار کرد: هیچ دارایی گم نمیشود، هیچ دارایی بیصاحب نمیماند و از این منظر اتفاقاً ادغام صندوق بازنشستگی کشوری و فولاد باعث میشود نظارتها بیشتر شود، نه کمتر. این حق اولیه بازنشستگان از دانستن دارایی آنان است. داراییهای صندوق بازنشستگی کشوری میراث بیش از یک قرن تلاش کارمندان دولت و مربوط به چندنسل است. اما باید شفاف بگویم که ادغام به معنای از بین رفتن داراییها نیست. ما درباره ادغام ساختارهای مدیریتی و همافزایی منابع برای افزایش بهرهوری با حفظ و رعایت حقوق شرعی و قانونی صحبت میکنیم، نه انتقال بیقاعده سرمایهها.
سرمایهگذاری استراتژیک برای نسلهای آینده
اجرای سامانه شناسنامه داراییهای صندوق بازنشستگی کشوری، صرفاً یک پروژه فنی نیست؛ این یک سرمایهگذاری استراتژیک در حوزه حکمرانی مالی، شفافیت و پایداری بلندمدت است. با پذیرش این دگرگونی فناورانه، صندوق از یک سیستم سنتی و واکنشی به یک نهاد فعال و دادهمحور تبدیل خواهد شد.
شفافیت حاصل از این سامانه، نه تنها به مدیران اجازه میدهد داراییها را بهتر مولد کنند و بازدهی را افزایش دهند، بلکه مهمتر از آن، اعتماد جامعه بزرگ بازنشستگان را بازسازی میکند. اطمینان از اینکه هر ریال از سرمایه آنها با دقت ثبت، ارزیابی و مدیریت میشود، تضمینکننده آیندهای پایدار برای آنها و میراثی ماندگار برای مدیریت صندوق خواهد بود.
ازوجی تأکید کرد: هیچ تصمیمی بدون در نظر گرفتن حقوق ذینفعان اتخاذ نمیشود. تمامی داراییها و حقوق بازنشستگان تحت نظارت قانون و نهادهای نظارتی باقی میماند. هدف تضمین پایداری و صیانت از همین حقوق در بلندمدت است. در واقع باید از این دید نگاه کرد که از منظر آیندهپژوهی مالی و مدیریت پرتفوی، ادغام نه تنها داراییهای صندوق کشوری را در معرض ریسک قرار نمیدهد، بلکه برعکس، با بهینهسازی و تنوعبخشی استراتژیک به پرتفوی کلان، ریسکهای سیستماتیک را کاهش میدهد؛ در واقع، ترکیب داراییهای نسبتاً محافظهکارانه صندوق کشوری با پتانسیل رشد و زیرساختهای صنعتی صندوق فولاد، یک همافزایی در سبد دارایی ایجاد میکند که در محاسبات اکچوئری پیشرفته، منجر به دسترسی به فرصتهای سرمایهگذاری در مقیاس بزرگتر میشود که پیش از این خارج از دسترس بوده است، بنابراین، این اقدام یک استراتژی کاهش ریسک از طریق تنوعبخشی اجباری و مقیاس بزرگ محسوب میشود.
او ادامه داد: در حوزه سرمایهگذاری عملیاتی، رویکرد جدید بر تخصیص بهینه سرمایه متمرکز شده است که با هدف افزایش بازده تعدیل شده بر اساس ریسک صورت میگیرد؛ این امر مستلزم جراحی پورتفوی و واگذاری تدریجی داراییهایی است که دارای کمترین همسویی استراتژیک با اهداف بلندمدت صندوق و بالاترین ریسک نقدشوندگی هستند. به جای حفظ بنگاهها به عنوان اهرم سیاسی، اکنون صندوقها به عنوان سرمایهگذاران مالی استراتژیک عمل میکنند که خروج فعالانه از سرمایهگذاریهای غیرمولد و تمرکز بر حوزههای پیشرو مانند فناوریهای نوین و زیرساختهای سبز، نه تنها نگرانیهای پیشین در مورد داراییهای «آسیبزا» را رفع میسازد، بلکه پتانسیل ایجاد بازدهی پایدار و بلندمدت برای تضمین پرداختهای بازنشستگی آتی را به شدت افزایش میدهد.
چارچوب اجرایی شناسنامهدار کردن داراییها
ایجاد شناسنامه برای داراییها مستلزم تعریف یک استاندارد جامع برای دادهها و فرآیندهای مدیریتی است. این استاندارد باید فراتر از الزامات حسابداری مرسوم بوده و ابعاد حقوقی، فنی و عملکردی را پوشش دهد. هر دارایی باید یک کد شناسایی منحصر به فرد دریافت کند که به صورت پایدار در تمام سامانههای مرتبط (مالی، حقوقی، عملیاتی) مورد استفاده قرار گیرد.
سرپرست صندوق بازنشستگی کشوری ادامه داد: حرکت از بنگاهداری به سهامداری نهتنها به معنای از دست دادن سرمایه نیست، بلکه دقیقاً یک راهبرد حفاظتی برای صیانت از داراییها و افزایش بازدهی آنهاست؛ راهبردی که تقریباً تمام صندوقهای بزرگ بازنشستگی جهان از آن تبعیت میکنند. در اقتصاد مدرن، صندوقهای بازنشستگی بزرگ دنیا همگی یک اصل مشترک دارند و آن هم «مدیریت بنگاه، وظیفه صندوق نیست؛ بلکه وظیفه صندوق مدیریت دارایی است.» یعنی صندوق باید سهامدار حرفهای باشد، نه مدیر کارخانه، نه مدیر هتل و نه مدیر شرکتهای عملیاتی. وقتی صندوق وارد مدیریت عملیاتی یک شرکت میشود، سه ریسک بزرگ شامل ریسک سیاسی شدن مدیریتها؛ ریسک ناکارآمدی تخصصی و ریسک هزینههای پنهان مدیریتی ایجاد میشود.







