کارمند رسمی دولت هستم و بهدلیل مشکلات شخصی مجبور به ترک کار شدهام. آیا سوابق بیمهام با وجود ترک کار باقی میماند و عواقبی برای من ندارد؟ میتوانم بیمۀ خود را تا زمان بازنشستگی از محل دیگری ادامه دهم؟
مشکلی برای شما پیش نمیآید. سابقۀ شما محفوظ است و میتوانید تا رسیدن به بازنشستگی در کارگاههای مشمول قانون کار و تأمین اجتماعی مشغول به کار شوید یا از طریق بیمههای خویشفرما به بیمهپردازی خود ادامه دهید.
تحت تکفل پدرم هستم و از دفترچۀ درمان کفالت استفاده میکنم. ولی میخواهم خود را بیمۀ آزاد کنم تا بتوانم بعداً از خدمات بازنشستگی، ازکارافتادگی و... استفاده کنم. آیا امکان دارد هم دفترچه درمان بابت بیمۀ پدرم را داشته باشم و هم خود را بیمۀ مشاغل آزاد کنم؟
بله، میتوانید. دراینخصوص منعی وجود ندارد.
مدرک کارشناسی یکی از رشتههای علوم پزشکی را دارم و 30 سالهام. ولی هنوز سر کار نرفتهام و بیمه نیستم. میخواهم تا زمانی که سر کار بروم سابقۀ بیمه داشته باشم. از چه بیمهای باید استفاده کنم؟
میتوانید خود را بیمۀ صاحبان حرف و مشاغل آزاد کنید. نحوۀ اقدام نیز به این شکل است که به شعبۀ محل زندگی خود مراجعه کنید و بیمۀ مذکور را درخواست دهید. شعبه در ابتدا شما را برای معاینۀ پزشکی به مراکز مربوطه معرفی میکند و سپس با تعیین حقوق و دستمزد مبنای کسر حق بیمه، که از حداقل حقوق سال جاری کمتر نباشد، قرارداد بیمه را منعقد میکند. شرایط و ضوابط بیمۀ مشاغل آزاد در فرم و قراردادی که باید امضا شود درج شده است. در زمینۀ مواردی که در قرارداد ذکر نشده قواعد و مقررات عام قانون تأمین اجتماعی بر آنها حاکم خواهد بود. در بیمۀ مشاغل آزاد میتوانید خدمات بیمه را انتخاب کنید؛ شامل بازنشستگی و فوت بعد از بازنشستگی ۱۲ درصد، بازنشستگی و فوت قبل و بعد از بازنشستگی ۱۴ درصد و بازنشستگی، فوت و ازکارافتادگی ۱۸ درصد. در بیمۀ مشاغل آزاد حق بیمۀ درمان بهصورت سرانه دریافت میشود. پذیرش تعهد بازنشستگی برای انعقاد قرارداد الزامی است و در پذیرش دیگر موارد آزاد هستید. بهطور مثال اگر بخواهید فقط بابت بازنشستگی بیمه شوید ۱۲ درصد دستمزد اعلامی را باید بهعنوان حق بیمه پرداخت کنید. اگر حداقل حقوق را بهعنوان دستمزد انتخاب کنید حق بیمۀ قابلپرداخت در سال 1396 ماهانه ۱۱۱هزار تومان خواهد بود و اگر بخواهید بیمۀ کامل بشوید شامل بازنشستگی، مستمری فوت و ازکارافتادگی باید ۱۸ درصد حقوق مذکور را بهعنوان حق بیمه پرداخت کنید، دراینحالت حق بیمۀ ماهانه شما ۱۵۵هزار تومان خواهد بود. سرانۀ درمان در سال 1395 مبلغ ۳۱هزار تومان است و هنوز تعرفۀ سال 1396 تصویب و ابلاغ نشده است، که ماهانه بهازای تعداد افراد تحت تکفل قابلپرداخت است. بنابراین اگر سهنفر تحت تکفل شما باشند، ماهانه مبلغ ۹۳هزار تومان نیز حق بیمۀ درمان شما میشود. البته حق بیمۀ دریافتی بابت درمان بهدلیل اینکه هنوز تعرفۀ سال 1396 تعیین نشده، علیالحساب است و پس از مشخص شدن آن، مابهالتفاوتاش وصول میشود. باید توجه داشته باشید که برخی خدمات از قبیل بیمۀ بیکاری، غرامت دستمزد ایام بیماری و بارداری و حوادث ناشی از کار در بیمۀ مشاغل آزاد ارائه نمیشود.
بیمۀ حرف و مشاغل آزاد هستم. پایان هرسال سازمان رقمی بین ۱۰۰ تا ۲۰۰هزار تومان مطالبه میکند که معلوم نیست این مبلغ بابت چیست. چراکه حق بیمۀ کامل را بهصورت ماهیانه پرداخت کردهام. این موضوع ناشی از چیست؟
بهایندلیل است که برخی اصلاحات حقوق و دستمزد و تعرفهها و... هرساله پس از سپری شدن مدتی از سال تصویب و اعمال میشود. مابهالتفاوت آن در پایان سال محاسبه و وصول میشود.
اگر کسی فقط ۱۵ سال سابقه پرداخت حق بیمه از طریق مشاغل آزاد را داشته باشد (و نه بیمۀ اجباری) و الآن به سن بازنشستگی رسیده باشد (۶۰ سالِ تمام)، آیا میتواند خودش را با حقوق ۱۵ روز در ماه بازنشسته کند؟
بله، میتواند.
سهسالونیم سابقۀ پرداخت بیمۀ حرف و مشاغل آزاد دارم. قصد دارم در شرکتی که بیمۀ اجباری دارد مشغولبهکار شوم. آیا بیمهام خودبهخود با ندادن حق بیمه قطع میشود؟ یا اینکه باید به شعبه مراجعه و اعلام استخدام کنم؟
بههرحال برای بیمۀ اجباری باید مدارکی را به شعبۀ تأمین اجتماعی ارائه کنید. در زمان مراجعه لازم است موضوع بیمۀ آزاد خود را مطرح کنید. بیمۀ اجباری بر بیمههای خویشفرما ارجحیت دارد و با اشتغال در واحدهای مشمول قانون کار و پرداخت حق بیمۀ آن موضوع بیمههای آزاد منتفی میشود.
اگر کسی بهصورت بیمۀ مشاغل آزاد فقط حق بیمۀ بازنشستگی به سازمان بدهد، چنانچه دارای ۲۰ سال سابقه شد میتواند با ۶۰ سال سن بازنشسته شود؟
شرایط و مقررات بازنشستگی برای بیمههای اجباری و خویشفرما یکسان است، بنابراین آقایانی که ۶۰ سال سن دارند (خانمها ۵۵ سال) میتوانند با ۲۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه با ۲۰ روز حقوق بازنشسته شوند که دراینحالت چنانچه مستمری آنها از حداقل حقوق سال مربوطه کمتر باشد تا حداقل حقوق ارتقا خواهد یافت.
بیمۀ مشاغل آزاد هستم و با حقبیمۀ ۱۲ درصد ماهی ۱۳۰هزار تومان حق بیمه پرداخت میکنم، ولی این مبلغ برایم سنگین است و قادر به پرداخت آن نیستم. آیا راهی وجود دارد که حق بیمۀ کمتری واریز کنم؟
۱۳۰هزار تومان کمترین مبلغی است که بابت بیمههای تأمین اجتماعی قابل ذپرداخت است، مگر در موارد مربوط به معافیتهای بیمهای و کمک دولت که شرایط خاص خود را دارد و شامل همگان نمیشود.