تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
به گزارش تأمین ۲۴، بیمه بیکاری به عنوان یکی از مهمترین ارکان حمایت اجتماعی، برای افرادی طراحی شده است که به صورت غیرارادی و بدون میل خود شغل خود را از دست دادهاند و آماده بازگشت به بازار کار هستند. در همین راستا سازمان تأمین اجتماعی با پرداخت مقرری ماهانه، نه تنها از معیشت این افراد حمایت میکند، بلکه آرامش خاطر را برای آنها و خانوادههایشان به ارمغان میآورد.
یکی از تعهدات کوتاهمدت سازمان تأمین اجتماعی همین پرداخت مقرری بیمه بیکاری است تا گروههایی که به هر دلیلی از کار اخراج شدهاند مورد حمایت این سازمان قرار گیرند. این مقرری به مدت مشخص شده و براساس میزان حقبیمه پرداختی و حتی مجرد یا متأهل بودن افراد بستگی دارد.
طبق قانون تأمین اجتماعی هم پس از دستیابی به مستندات لازم برای اینکه فرد بیمه شده اخراج شده است و پس از طی مراحل قانونی نسبت به پرداخت مقرری بیمه بیکاری افراد اقدام میکند. در شرایط کنونی که تورم، تحریم و دوران جنگی را داریم این سازمان نسبت به پرداخت بهموقع این مقرری هم برنامهریزی دارد تا همه افراد با دارا بودن شرایط بتوانند از این مزایای حمایتی استفاده کنند.
مزیتهای کلیدی بیمه بیکاری برای مقرریبگیران
دریافت مقرری بیمه بیکاری مزایای فراتر از یک پرداخت نقدی ساده دارد که مهمترین آنها شامل تأمین معیشت در دوران بیکاری، حفظ سابقه بیمهای، استمرار پوشش درمانی، فرصت مهارتآموزی و بازگشت به کار و نبود محدودیت در دریافت این مقرری میشود. این مزایا به نوعی حمایت همهجانبه از بیکاران در هر شرایطی محسوب میشود.
در راستای تأمین معیشت در دوران بیکاری، تأمین اجتماعی موظف است به بیمهشدگانی که شرایط قانونی را دارند، مقرری بیکاری پرداخت کند. این مبلغ بر اساس ۵۵ درصد متوسط حقوق سه ماه آخر فرد محاسبه میشود و به ازای هر فرد تحت تکفل (همسر، فرزندان و...) تا سقف چهار نفر، معادل ۱۰ درصد حداقل دستمزد به آن اضافه میشود.
گفتنی است مبلغ نهایی نباید از حداقل دستمزد سال کمتر و از ۸۰ درصد متوسط حقوق فرد بیشتر باشد. همچنین حفظ سابقه بیمهای یکی دیگر از این موضوعات مهم در حوزه مزیتها به حساب میآید.
حال باید دید که در حال حاضر و با توجه به شرایط موجود کشور، چه تعداد به مقرریبگیران بیمه بیکاری در کشور افزوده شده است و سازمان تأمین اجتماعی هم در همین ارتباط چه خدماتی به ایت گروهها ارائه میدهد. مصطفی سالاری، مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی به تازگی گفته است که طبق دقیقترین دادههای ما، کل ثبتنامیهای سامانه بیمه بیکاری از ابتدای اسفند تا پایان خرداد، حدود ۲۹۰ هزار نفر بوده است. باید توجه داشت که سازمان در شرایط کاملاً عادی نیز ماهانه حدود ۱۰ هزار نفر ورودی بیمه بیکاری دارد. بنابراین حدود ۴۰ هزار نفر از این آمار، روال طبیعی سیستم است و ارتباطی به بحرانها ندارد.
سالاری ادامه داد: به همین واسطه، حداکثر تعداد کسانی که متأثر از شرایط خاص اخیر متقاضی شدهاند، حدود ۲۵۰ هزار نفر است. پیشبینی ما این است که با بازگشایی و فعال شدن مجدد کارگاهها، حدود ۵۰ هزار نفر از این افراد انصراف دهند و آمار نهایی به ۲۰۰ هزار نفر برسد. از این تعداد متقاضی، تاکنون ۱۷۰ هزار پرونده توسط ادارات کار سراسر کشور تأیید شده است.
وی اضافه کرد: ما نیز فرآیندها را به شدت تسریع کردهایم و در شرایطی که قبلاً پرداختها به آخر ماه موکول میشد، اکنون به محض تیک خوردن پرونده در سامانه، ظرف یک هفته حقوق بیمه بیکاری را پرداخت میکنیم و تا هفتههای گذشته دریافتیِ ماه اولِ ۱۰۰ هزار نفر از این عزیزان واریز شده است.
احتساب ایام دریافت مقرری بیمه بیکاری به عنوان سابقه بیمهای
یکی از مهمترین مزایای دریافت مقرری بیمه بیکاری این است که ایام دریافت مقرری به عنوان سابقه پرداخت حق بیمه محسوب میشود. این یعنی دوران بیکاری، هیچ خللی در سابقه بیمهای فرد ایجاد نمیکند و برای محاسبه مستمری بازنشستگی آینده او لحاظ خواهد شد.
دیگر مزیت پرداخت مقرری بیمه بیکاری استمرار پوشش درمانی است. در طول مدت دریافت مقرری بیمه بیکاری، فرد همچنان از خدمات درمانی سازمان تأمین اجتماعی بهرهمند میشود و میتواند از بیمه درمانی خود استفاده کند.
فرصت مهارتآموزی و بازگشت به کار یکی دیگر از مزایای بیمه بیکاری است. بیمه شده بیکار باید در دورههای کارآموزی و مهارتآموزی که توسط سازمان آموزش فنی و حرفهای برگزار میشود شرکت کند. این موضوع در کنار حمایت مالی، فرصتی برای ارتقای مهارت و افزایش شانس یافتن شغل جدید فراهم میآورد.
نداشتن محدودیت در تعداد دفعات دریافت مقرری بیمه بیکاری نیز یکی دیگر از مسائل مطرح شده است. قانون محدودیتی برای تعداد دفعات استفاده از بیمه بیکاری تعیین نکرده است. افراد پس از پایان یک دوره دریافت مقرری و بازگشت به کار، در صورت بیکاری مجدد، میتوانند دوباره درخواست دهند.
تعهدات تأمین اجتماعی در قبال مقرریبگیران
سازمان تأمین اجتماعی تعهدات گستردهای در حوزه بیمه بیکاری در بخش تعهدات کوتاهمدت به عهده دارد که فراتر از صرف پرداخت وجه است. این تعهدات شامل پرداخت منظم مقرری، رسیدگی به درخواستها، تعیین مدت و میزان مقرری و در نهایت همکاری با ادارات کار میشود.
براساس برنامهریزیهای انجام شده در راستای پرداخت منظم مقرری، سازمان تأمین اجتماعی موظف است ماهانه و در زمان مقرر، مقرری بیمه بیکاری را به حساب افراد واجد شرایط واریز کند. این پرداختها معمولاً در نیمه دوم هر ماه انجام میشود. با وجود چالشهایی مانند جنگ، سازمان بر اجرای تعهدات خود برای این گروههای مشمول پایبند بوده است.
یکی دیگر از تعهدات سازمان تأمین اجتماعی در حوزه بیمه بیکاری، رسیدگی به درخواستها افراد متقاضی است. بررسی پروندهها و احراز شرایط قانونی (از جمله بیکاری غیرارادی، داشتن حداقل ۶ ماه سابقه بیمه در آخرین کارگاه و...) از دیگر وظایف سازمان به شمار میرود.
در بخش تعیین مدت و میزان مقرری برای همه گروههای جامعه هدف، مدت زمان دریافت مقرری بیمه بیکاری به سابقه بیمه و وضعیت تأهل فرد بستگی دارد و سازمان بر اساس جدول قانونی، این مدت را تعیین میکند. برای مثال، افراد مجرد با سابقه بیمه ۶ تا ۲۴ ماه، ۶ ماه و افراد متأهل با همین سابقه، ۱۲ ماه مقرری دریافت میکنند. حداکثر مدت دریافت برای مجردان ۳۶ ماه و برای متأهلان ۵۰ ماه است.
از سویی دیگر با همکاری با ادارات کار، یکی دیگر از تعهدات سازمان تأمین اجتماعی در برابر مقرریبگیران بیمه بیکاری اجرایی میشود. همکاری و تعامل با ادارات تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای تأیید بیکاری و معرفی افراد به سازمان، بخش دیگری از فرآیند است که سازمان تأمین اجتماعی در آن نقش کلیدی دارد.
هزینههای سنگین تأمین اجتماعی برای حمایت از مقرریبگیران
سازمان تأمین اجتماعی هزینههای هنگفتی را برای اجرای تعهدات بیمه بیکاری و دیگر حمایتهای خود متحمل میشود. آمارها نشان میدهد که سازمان به حدود ۴۷ میلیون بیمهشده اصلی و تبعی خدمات ارائه میدهد و ماهانه هزاران میلیارد تومان صرف پرداخت مستمری بیش از ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته میکند؛ همچنین حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان نیز به بخش درمان اختصاص دارد.
حال با توجه به اینکه وضعیت نامناسب اشتغال، رکود اقتصادی و شرایط جنگی باعث افزایش بیکاری میشود این موضوع فشار مضاعفی بر صندوق بیمه بیکاری وارد خواهد کرد و در این مسیر سازمان با وجود ناترازی منابع، تلاش دارد تعهدات خود را به موقع انجام دهد.
سالاری درباره محل پرداخت این حجم از بیمه بیکاری در کشور گفت: در رویه دفتری و حسابداری، تفکیک کامل اعمال میشود. در حال حاضر موجودی دفتری حساب بیمه بیکاری ما منفی نیست (در گذشته منفی بود اما با کنترلهای صورتگرفته جبران شد).
به گفته وی؛ محاسبات اکچوئری و استانداردهای تفریغ بودجه کاملاً رعایت میشود و اگر پولی از منابع دیگر برای این بخش هزینه کنیم، در صورتهای مالی سالانه، سازمان به عنوان بدهکارِ صندوق بیمه بیکاری ثبت میشود (درست مانند سهم درمان که اگر بیش از «نُه بیست و هفتم» شود، سازمان بدهکار محسوب میشود)
دریافت بیمه بیکاری حق قانونی کارگر
اگرچه دریافت بیمه بیکاری یک حق قانونی است، اما کارشناسان توصیه میکنند افرادی که به سنین نزدیک به بازنشستگی رسیدهاند، در صورت امکان از دریافت مقرری بیمه بیکاری در سالهای منتهی به بازنشستگی خودداری کنند. این توصیه به این دلیل است که مبلغ مستمری بازنشستگی بر اساس میانگین دستمزد دو سال آخر محاسبه میشود و دریافت مقرری (که مبلغی کمتر از حقوق واقعی است) میتواند به کاهش مستمری نهایی بازنشستگی منجر شود.
با این حال، برای سایر مقرریبگیران، بیمه بیکاری نه تنها یک منبع حیاتی تأمین مالی در دوران بیکاری است، بلکه با حفظ سابقه بیمه و پوشش درمانی، از کرامت و امنیت اقتصادی آنها در مسیر یافتن شغلی جدید محافظت میکند.
