تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
سازمان تأمین اجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم عبارتند از: قرارگیری تحت تکفل فرزند ازدنیارفته، شرایط بهرهمندی اعضای سازمان نظام مهندسی معدن از بیمه، نحوۀ مسترد شدن حق سرانۀ درمان پیشپرداختی مشاغل آزاد، و بهرهمندی دانشجویان دستیاری علوم پزشکی از بیمۀ تأمین اجتماعی.
پسرم بهتازگی با ۲۰ سال سابقۀ بیمهپردازی فوت کرده است. قبل از فوت او با ده سال سابقه و کمتر از حداقل دستمزد بازنشسته شده بودم. بههمیندلیل و در آن زمان من و مادرش نتوانستیم تحت تکفل فرزند خودمان قرار بگیریم. اخیراً اطلاع پیدا کردهام مستمریبگیرانی که کمتر از حداقل دستمزد دریافت میکنند، اگر از دریافت مستمری خود انصراف دهند میتوانند تحت تکفل فرزند خود قرار گیرند. آیا میتوانیم با انصراف از دریافت مستمری، تحتتکفل فرزند متوفی قرار گرفته و مستمری بازماندگان دریافت کنیم؟
خیر، انصراف از دریافت مستمری صرفاً در زمان حیات بیمهشدۀ اصلی امکانپذیر است و اگر والدین در زمان حیات بیمهشده از دریافت مستمری خود انصراف نداده باشند، این موضوع به منزلۀ عدم وابستگی مالی والدین به بیمهشدۀ اصلی تلقی میشود. لذا پس از فوت بیمهشده امکان انصراف از دریافت مستمری و به تبع آن بهرهمندی از مزایای تحت تکفل از جمله دریافت مستمری بازماندگان برای والدین موضوعیت نخواهد داشت.
پدرم که با جواز کسب الکتریکی با نرخ ۱۴ درصد بیمۀ مشاغل آزاد شده، اخیراً به علت آتشسوزی مغازه، دچار حادثه و سوختگی شدید شده است. آیا این سوختگی او حادثۀ ناشی از کار تلقی میشود و میتواند ازکارافتاده شود؟
بیمهشدگان صاحبان حِرف و مشاغل آزاد، چنانچه نرخ انتخابی ۱۸درصد داشته باشند، در صورت وقوع حوادث ناشی از کار اگر طبق نظریۀ کمیسیون پزشکی، میزان ازکارافتادگی ۶۶ درصد یا بیشتر باشد صرفاً مشمول دریافت ازکارافتادگی کلی خواهند بود. در این شرایط اعمال مواد (۷۳) و (۷۴) قانون تأمین اجتماعی (ازکارافتادگی جزئی و پرداخت غرامت نقص عضو) در مورد آنان موضوعیت نخواهد داشت. لذا چون نرخ انتخابی پدر شما ۱۴ درصد است نمیتواند مشمول حادثه ناشی از کار و دریافت مستمری ازکارافتادگی کلی شود.
۳۹ ساله هستم و به مدت ششماه است فارغالتحصیل مهندسی معدن شدهام. آیا مهندسان معدن نیز میتوانند از بیمۀ توافقی استفاده کنند؟
بله، اعضای سازمان نظام مهندسی معدن در صورت داشتن کارت عضویت از سازمان اگر تحت حمایت بیمهای خاص دیگری نبوده و فاقد رابطۀ مزدبگیری باشند، چنانچه حداکثر ۵۰ سال داشته باشند میتوانند با نرخ ۲۷درصد بیمۀ توافقی شوند. البته در صورت داشتن سن بیشتر از ۵۰ سال لازم است معادل سن اضافی سابقۀ قبلی پرداخت حق بیمه داشته باشند.
با نرخ ۱۴ درصد همراه با درمان، بیمۀ مشاغل آزاد شدهام و حق بیمۀ ماهانه سال ۱۴۰۲ همراه با حق سرانۀ درمان همسر و دخترم را تا پایان سال جاری پیشپرداخت کردهام. چون دخترم از اول دیماه ازدواج کرده و از کفالت من خارج شده، آیا پیشپرداخت حق سرانۀ درمان او قابل برگشت است؟
بله، اگر یکی از اعضای خانواده تحت تکفل بیمهشدۀ مشاغل آزاد از ردیف افراد تبعی خارج شود و بابت او حق سرانۀ درمان پیشپرداخت شده باشد از تاریخ خروج از کفالت، حق سرانۀ درمان پیشپرداختی عیناً به بیمهشده مسترد میشود.
با ۳۰ سال سابقه و ۵۵ سال سن از تاریخ ۱ دی ۱۴۰۲ درخواست بازنشستگی کردهام. دو سال آخر سوابق من مربوط به بیمۀ مشاغل آزاد و با نرخ ۱۸ درصد همراه با درمان است. حق بیمه و حق سرانۀ درمان خودم، همسر، دو فرزند و پدر و مادرم که تحت تکفل من بودند را نیز تا آخر سال جاری پیشپرداخت کردهام. چنانچه با تقاضای بازنشستگی من از اول دیماه امسال موافقت شود، آیا سهماه پیشپرداخت حق بیمۀ مشاغل آزادِ دی، بهمن و اسفندماه همراه با حق سرانههای درمان به من مسترد میشود؟
بله، چنانچه بیمهشدۀ مشاغل آزاد حق بیمه و حق سرانۀ درمان را پیشپرداخت کرده باشد، در صورت احراز شرایط مستمری بازنشستگی و یا ازکارافتادگی کلی از تاریخ برقراری مستمری عیناً قابل استرداد است. همچنین در صورت فوت بیمهشده مبالغ پیشپرداختی از تاریخ برقراری مستمری بازماندگان، به آنها مسترد میشود.
یک ماه قبل در یکی از شهرهای استان چهارمحال و بختیاری از یک کارگاه تولیدی اخراج شدهام. بهعلت بارش سنگین برف و بسته شدن راهها نتوانستهام ظرف مهلت ۳۰ روز مقرر در قانون، بیکاری خودم را به ادارۀ کار اعلام کنم. آیا بعد از گذشت یک ماه از وقوع بیکاری امکان تنظیم دادخواست در ادارۀ کار جهت دریافت بیمۀ بیکاری وجود دارد؟
طبق بند (ب) مادۀ (۶) قانون بیمۀ بیکاری بیمهشده باید ظرف ۳۰ روز از تاریخ وقوع بیکاری مراتب را به ادارۀ تعاون، کار و رفاه اجتماعی واقع در محل اشتغال خود اعلام کند. مراجعه بعد از ۳۰ روز تا سه ماه با عذر موجه و به تشخیص هیأت حل اختلاف ادارۀ کار امکانپذیر است و طبق مادۀ (۳۰۶) قانون آیین دادرسی مدنی یکی از موارد عذر موجه وقوع حوادث قهریه است. لذا اگر بسته شدن راهها به علت بارش برف به تشخیص مراجع ادارۀ کار حوادث قهریه تلقی شود، میتوانید دادخواست خود را جهت برقراری بیمۀ بیکاری به ادارۀ کار تسلیم کنید.
به علت حادثۀ ناشی از کار، کمیسیون پزشکی سازمان تأمین اجتماعی میزان ازکارافتادگی من را ۴۵ درصد اعلام کرده و مستمری ازکارافتادگی جزئی برای من برقرار شده است. از طرفی به علت قبولی در آزمون استخدامی یکی از ادارات دولتی، قرار است از اول سال آینده در مؤسسۀ دولتی مشغول به کار شوم. سؤالم این است که آیا در این حالت مستمری ازکارافتادگی جزئی من توسط تأمین اجتماعی قطع میشود؟
مستمریبگیر ازکارافتادۀ جزیی تأمین اجتماعی اگر مشمول مقررات سایر صندوقهای بازنشستگی شود، مادامیکه سابقۀ پرداخت حق بیمۀ خود نزد صندوق تأمین اجتماعی را به سایر صندوقها انتقال نداده، مستمری او از طرف سازمان تأمین اجتماعی قابل پرداخت خواهد بود. چنانچه مستمریبگیر ازکارافتادۀ جزیی پس از شمول مقررات صندوق دیگر، سوابق تأمین اجتماعی خود را به صندوق مربوطه انتقال دهد، از تاریخ انتقال سوابق و حذف آن در سیستم تأمین اجتماعی مستمری او قطع میشود.
به علت تعدیل نیرو از کارگاه تولیدی اخراج شدهام. ۳۶ ماه مقرری بیمۀ بیکاری برای من برقرار شده که تاکنون ۳۰ ماه آن را دریافت کردهام. از طرفی به علت ابتلا به یک بیماری مزمن طبق نظریۀ کمیسیون پزشکی به میزان ۶۶ درصد ازکارافتادۀ کلی شدهام و قرار است مستمری ازکارافتادگی کلی توسط شعبۀ تأمیناجتماعی برقرار شود. چون جهت محاسبۀ مستمری نیاز به متوسط حقوق ظرف ۷۲۰ روز قبل از شروع بیماری است، اما من از تاریخ شروع بیماری تاکنون مقرری بیمۀ بیکاری دریافت کردهام، با این حال متوسط حقوق ماهانه چگونه محاسبه میشود؟
اگر تمام دورۀ زمانی ظرف ۷۲۰ روز قبل از شروع بیماری، بیمهشده از مقرری بیمۀ بیکاری یا غرامت دستمزد ایام بیماری و یا ایام بارداری استفاده کرده باشد، در این حالت حقوق و مزایای مشمول کسر حق بیمه ظرف ۷۲۰ روز زمان اشتغال قبل از شروع دریافت مقرری بیمۀ بیکاری و یا غرامت دستمزد ایام بیماری و بارداری مورد ملاک محاسبه قرار میگیرد.
از آزادگان دفاع مقدس هستم. تا سال ۱۳۹۴ در یکی از دستگاههای اجرایی دولتی شاغل و بیمهشدۀ تأمین اجتماعی غیر شمول قانون کار بودم. در همان سال با استفاده از دو برابر شدن سابقۀ اسارت، زودتر از خدمت ۳۰ سال بازنشسته شدهام. اخیراً اطلاع پیدا کردهام در یکی از مواد قانون برنامۀ ششم توسعه اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران اعلام شده که آزادگان بازنشسته میتوانند با لحاظ شرایطی مجدداً به خدمت اعاده و با سوابق جدید بازنشسته شوند. در این ارتباط نیاز به کسب اطلاعات بیشتری دارم.
در بند (ز) ماده (۸۷) برنامۀ ششم توسعه اعلام شده؛ آزادگانی که به علت استفاده از دو برابری سابقۀ اسارت زودتر از ۳۰ سال خدمت کامل و قبل از تصویب قانون برنامۀ ششم توسعه (۱۴ اسفند ۱۳۹۵) بازنشسته شدهاند، اگر سن آنان کمتر از ۶۵ سال است، در صورت تمایل میتوانند صرفاً برای یکبار دیگر به خدمت اعاده و حسب مورد با تکمیل خدمت ۳۰ یا ۳۵ سال مجدداً بازنشسته شوند. سازمان تأمین اجتماعی در اجرای مادۀ مذکور برنامۀ ششم توسعه طی بخشنامهای اعلام کرده؛ آزادگان بیمهشدۀ تأمین اجتماعی که کمتر از ۶۵ سال دارند و در زمان اشتغال در دستگاههای دولتی مشمول قانون کار نبودند و با کمتر از ۳۰ سال خدمت بازنشسته شدهاند، در طول دورۀ اجرای برنامۀ ششم میتوانند به خدمت اعاده شده و با حقوق و مزایای جدید بازنشسته شوند. نکتۀ مهم این است که نحوۀ اعاده به خدمت محل اشتغال و ردیفهای تخصصی در دستگاههای دولتی تابع ضوابط و مقررات مربوط به هر یک از دستگاههای مربوطه دولتی است. ضمناً بازنشستگی مجدد آنها طبق مادۀ (۷۷) قانون تأمین اجتماعی و تبصرۀ ذیل آن (متوسط مزد و حقوق بیمهشده ظرف دو سال آخر خدمت ضربدر سنوات پرداخت حق بیمه و با لحاظ عین سوابق اسارت تقسیم بر عدد ۳۰) خواهد بود.
