تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
سازمان تأمین اجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم عبارتند از: تعیین دستمزد بیمهشدۀ اختیاری با سابقه بیمۀ اجباری، تعیین کد کارگاهی جدید در صورت جابهجایی کارگاه تولیدی، عدم نیاز به معاینۀ پزشکی برای بیمهشدگان اختیاری، و معافیت مؤسسات انتشاراتی از ۲۰ درصد سهم کارفرما.
در یکی از مناطق تهران فروشگاه لبنیاتی دارم و مغازه توسط خودم و یک نفر کارگر ماستبند اداره میشود. در این منطقه چند کارگاه سراجی، بافندگی و خبازی وجود دارد که کارفرمایان آنها میگویند نرخ حق بیمۀ کارگاهشان ۱۰ درصد است. اگر بخواهم کارگر ماستبند خود را بیمه کنم، آیا نرخ حق بیمۀ فروشگاه من نیز ۱۰ درصد خواهد بود؟
خیر، صرفاً ۳۸ مورد از کارگاههایی که فعالیت آنها جنبۀ تولیدی، فنی و صنعتی دارد، تا پنج نفر کارگر از معافیت ۲۰ درصد حق بیمۀ سهم کارفرما برخوردار هستند، اما چون فروشگاه لبنیات جزء صنوف خدماتی است مشمول این معافیت نبوده و باید حق بیمۀ مربوطه با نرخ کامل ۳۰ درصد پرداخت شود.
نوۀ من از کودکی معلولیت ذهنی دارد و به علت فوت والدیناش تحت قیمومیت قانونی من قرار گرفته است. در حال حاضر ۲۵ ساله است و دو ماه هم سابقۀ بیمهپردازی دارد. آیا جهت تأمین آیندۀ او از نظر بازنشستگی، میتوانم برایش تقاضای قرارداد بیمۀ اختیاری کنم؟
بله، اگر طبق رأی مراکز معاینۀ سازمان تأمین اجتماعی، متقاضی بیمۀ اختیاری به علت معلولیت ذهنی ازکارافتادۀ کلی باشد انعقاد قرارداد بیمۀ اختیاری با قیم قانونی، جهت استفادۀ او از مستمری بازنشستگی در سنوات آتی بلامانع است.
پیشتر اعلام شده بود که اگر متقاضی بیمۀ اختیاری کمتر از پنج سال سابقۀ پرداخت حق بیمه داشته باشد انتخاب دستمزد کسر حق بیمۀ او بین ۱.۲ برابر دستمزد و حداکثر دستمزد است. من هفت سال سابقۀ پرداخت حق بیمه دارم و در هیچ کارگاه مشمول قانون تأمین اجتماعی شاغل نیستم. اگر بخواهم بیمۀ اختیاری شوم آیا انتخاب دستمزد من نیز بر مبنای پاسخ دادهشدۀ قبلی خواهد بود؟
خیر، چنانچه متقاضی بیمۀ اختیاری بیشتر از پنج سال سابقۀ قبلی پرداخت حق بیمه داشته باشد (مثل شما)، مبنای کسر حق بیمۀ این قبیل متقاضیان به انتخاب خودشان بین ۷۰ تا ۱۰۰ درصد میانگین دستمزد آخرین ۳۶۰ روز قبل از تقاضاست. البته در هر حال دستمزد مبنای کسر حق بیمه نباید از ۱.۲ برابر حداقل دستمزد کمتر و از حداکثر دستمزد مصوب شورای عالی کار در سال مربوطه بیشتر باشد.
کارگاه پوشاکفروشی من که قبلاً در منطقۀ ۲۰ شهرداری تهران بود و دو نفر بیمهشده داشت، یک ماه است با همان فعالیت به محل دیگری واقع در منطقۀ ۱۰ تهران نقل مکان کرده است. آیا با کد کارگاهی قبلی میتوانم نسبت به ارسال لیست و پرداخت حق بیمۀ پرسنل فروشگاه در محل جدید اقدام کنم؟
خیر، نظر به اینکه طبق قانون نظام صنفی، پروانۀ کسب و یا مجوز فعالیت برای کارگاههای دارای شخصیت حقیقی به نام محل مشخص صادر میشود و کارفرما در صورت انتقال کارگاه به محل دیگر لازم است برای محل جدید پروانۀ کسب دیگری از اتحادیۀ مربوطه دریافت کند؛ لذا چنانچه محل کارگاه شخص حقیقی به محل دیگری نقل مکان پیداکند، لازم است برای محل جدید، کد کارگاهی جدید از شعبۀ مربوطه تأمین اجتماعی اخذ شود. البته در خصوص کارگاههای دارای شخصیت حقوقی این موضوع موضوعیت ندارد. به علت اینکه اشخاص حقوقی از محل کارگاه تبعیت نمیکنند با انتقال و تغییر محل شرکت حقوقی کد کارگاهی پروندۀ مطالباتی شرکت کماکان به قوت خود باقی خواهد بود. ضمناً اگر کارگاه دارای شخصیت حقوقی از محل یک شعبۀ تأمین اجتماعی به محل شعبۀ دیگری منتقل شود، پروندۀ مطالباتی مربوطه نیز به شعبۀ جدید ارسال خواهد شد.
بعد از پایان خدمت سربازی، چند سالی است سوپرمارکت راهاندازی کردهام. مغازه را بهتنهایی اداره میکنم و تمایل دارم خودم را بیمۀ اختیاری کنم. با درنظرگرفتن اینکه هیچگونه سابقۀ قبلی بیمه ندارم و دارای ۳۰ سال هستم. یکی از همکاران صنفی که نزدیک به ۱۰ سال است بیمۀ اختیاری شده میگوید در زمان درخواست بیمۀ اختیاری، او و همۀ افراد خانواده تحت تکفل با هزینۀ شخصی معاینه پزشکی شدهاند. سؤالم این است با توجه به اینکه متأهل هستم و سه فرزند دارم و در حال حاضر هزینههای معاینات پزشکی بالاست و باید با هزینه شخصی انجام شود، آیا معاینۀ پزشکی افراد خانوادۀ متقاضی بیمۀ اختیاری کماکان ادامه دارد یا خیر؟
خیر، در سنوات گذشته متقاضی بیمۀ اختیاری و افراد تحت تکفل او جهت بهرهمندی از خدمات درمانی سازمان تأمین اجتماعی مورد معاینۀ پزشکی قرار میگرفتند و سازمان تأمین اجتماعی در قبال درمان بیماری آنها که مربوط به دوران قبل از بیمهپردازی بود هیچگونه تعهدی نداشت، اما چند سال است سازمان تأمین اجتماعی جهت تسهیل در گسترش پوشش بیمهای تأمین اجتماعی به آحاد جامعه و رضایتمندی مخاطبان خود، شرط انجام معاینۀ پزشکی متقاضی بیمۀ اختیاری و افراد تحت تکفل او را جهت استفاده از خدمات درمانی حذف کرده است. متقاضی بیمۀ اختیاری در صورت نداشتن دو شرط برای عدم انجام معاینات، باید جهت بهرهمندی از حمایت ازکارافتادگی، قبل از عقد قرارداد با معرفی سازمان تأمین اجتماعی و با هزینۀ شخصی خود مورد معاینه پزشکی اولیه قرار گیرد.
حق بیمۀ اختیاری را تا آخر سال جاری پیشپرداخت کردهام، اگر بخواهم از طریق حوزۀ علمیه، بیمۀ روحانیون شوم آیا پیشپرداختیهای اختیاری به من مسترد میشود؟
بله، اگر بیمهشده اختیاری در حین پرداخت حقبیمه با معرفی مراجع ذیربط و در قالب بیمههای توافقی، بیمۀ طلاب و روحانیون و یا بیمۀ رزمندگان و بسیجیان فعال شود، از تاریخ ارسال اولین لیست برای بیمۀ طلاب و یا رزمندگان کلیۀ حق بیمههای پیشپرداختی اختیاری به بیمهشده قابل استرداد است.
بعد از اخذ دیپلم فنی و حرفهای، بدون ادامۀ تحصیلات دانشگاهی جذب بازار کار شده و در جنوب تهران کارگاه ریختهگری برنجریز و مفرغریز راهاندازی کردهام. در کارگاه چهار نفر کارگر قالبگیر و تراشکار و کورهدار و وردست شاغل هستند و تصمیم دارم آنها را بیمه کنم. در نزدیکی محل کسب من یک کارگاه تراشکاری است که سه نفر کارگر دارد و نرخ حق بیمۀ آن کارگاه ۱۰ درصد است. آیا نرخ کارگاه ریختهگری نیز ۱۰ درصد است؟
بله، کلیۀ کارگاههای ریختهگری اعم از لولهریز، چدنریز یا برنجریز و مفرغریز، مشمول معافیت ۲۰ درصد حق بیمۀ سهم کارفرما هستند و به عبارت دیگر نرخ حق بیمه ۱۰ درصد است (هفت درصد سهم بیمهشده و سه درصد بیمۀ بیکاری به عهدۀ کارفرما)، ضمناً صنف ریختهگری مثل بعضی از صنوف دیگر دارای دستمزد مقطوع است.
یک نفر در مغازۀ لوازمالتحریرفروشی من شاغل است. چون سازمان تأمین اجتماعی در مقایسه با سایر نظامهای بیمهای، خدمات درمانی بهتری ارائه میکند و در مراکز درمانی متعلق به تأمین اجتماعی نیز انجام خدمات درمانی رایگان است و از آنجایی که همسر این فرد به خدمات درمانی نیاز دارد آیا میتوانم او را صرفاً برای استفاده از درمان تأمین اجتماعی بیمه کنم؟
خیر، سازمان تأمین اجتماعی ضمن ارائۀ خدمات متنوع شامل تعهدات بلندمدت، کوتاهمدت و... همراه با این تعهدات، به کلیۀ بیمهشدگان اعم از اجباری و یا سایر بیمهشدگان از انواع مختلف بیمههای داوطلبانه به صورت اختیاری، خدمات درمانی نیز ارائه میدهد، لذا پوشش درمانی بهتنهایی جزء تعهدات سازمان تأمین اجتماعی نیست. البته افرادی که در کارگاههای مشمول قانون تأمین اجتماعی شاغل هستند (مثل کارگاه شما) جزء مشمولان بیمۀ اجباری محسوب شده و طبق مادۀ (۳۹) قانون تأمین اجتماعی کارفرما مکلف و موظف است ضمن ارسال صورت مزد و حقوق ماهانۀ کارگران شاغل در کارگاه نسبت به پرداخت حق بیمۀ آنها اقدام کند تا بیمهشده ضمن استفاده از درمان تأمین اجتماعی از سایر تعهدات نیز بهرهمند شود.
اخیراً کارت معافیت پزشکی خدمت سربازی را اخذ کردهام. به گفته یکی از دوستان سازمان تأمیناجتماعی متقاضیانی را که دارای کارت خدمت سربازی هستند بیمۀ اختیاری میکند. چون سابقۀ قبلی پرداخت حق بیمه ندارم، آیا من نیز میتوانم بیمۀ اختیاری شوم؟
خیر، دوست شما اطلاعات کاملی به شما نداده است. اگر متقاضی بیمۀ اختیاری که حداکثر ۵۰ سال دارد حداقل ۳۰ روز سابقۀ قبلی پرداخت حق بیمه داشته باشد با لحاظ سایر شرایط میتواند بیمۀ اختیاری شود و اگر حداقل سابقۀ مذکور را احراز نکند صرفاً با داشتن کارت پایان خدمت سربازی (خدمت کرده) میتواند بیمۀ اختیاری شود و افرادی که دارای کارت معافیت خدمت سربازی اعم از پزشکی، کفالت و... هستند مشمول این مقررات نیستند.
در تاریخ ۱۵ مرداد ۱۴۰۲ صورتحساب بدهی به کارفرمای کارگاه قنادی ابلاغ شده و ۳۰ روز مهلت اعتراض داده شده است. چون به علت مشغلۀ کاری فرصت مراجعه به شعبۀ تأمین اجتماعی را نداشتم، در تاریخ ۱۵ شهریور ۱۴۰۲ اعتراض کتبی خود را از طریق پست سفارشی ارسال کردهام. سؤالم این است اگر نامۀ اعتراض من به اعلام بدهی، بعد از اتمام مهلت تعیینشدۀ مذکور به شعبه واصل شود، آیا اعتراض منتفی خواهد بود و چنانچه مورد موافقت قرار گیرد خودم نیز میتوانم در جلسۀ هیأت رسیدگیکننده به اعتراض شرکت کنم؟
پیشتر در خصوص اعتراض کارفرمایان به بدهی برآوردی توضیحاتی داده شده است. مجدداً اعلام میکنیم که به استناد مواد (۴۴۴) و (۴۴۵) قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب سال ۱۳۷۹، اولاً روز ابلاغ و روز اقدام برای اعتراض جزء مهلت ۳۰روزه اعتراض محسوب نمیشود. همچنین هرگاه روز پایانی موعد اعتراض با روز جمعه و یا روز تعطیلی مصادف شود در این حالت مهلت پایانی اعتراض، روز بعد از تعطیلی خواهد بود. البته اگر کارفرما حساب کاربری در شعبۀ تأمین اجتماعی داشته باشد، میتواند از درگاه خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی به نشانی (es.tamin.ir) نیز بهصورت غیرحضوری اعتراض خود را به شعبۀ تأمین اجتماعی تسلیم کند. در غیر این صورت اگر اعتراض از طریق پست ارسال شود (مثل شما)، تاریخ قبض پستی ارسالی ملاک تاریخ اعتراض به بدهی برآوردی خواهد بود، همچنین شعبۀ مربوطه بعد از تعیین نوبت رسیدگی به اعتراض، از کارفرما جهت شرکت در جلسۀ هیأت تشخیص مطالبات بدوی دعوت به عمل میآورد.
