تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
مرتضی لطفی، رئیس هیأتمدیره سازمان تأمین اجتماعی، در رویداد هماندیشی کمیتههای حسابرسی شرکتهای تابعه این سازمان، با تأکید بر جایگاه خطیر حقالناس در ذخایر بیمهای، به تشریح ضرورت حاکمیت شرکتی و استقلال کمیتههای حسابرسی پرداخت.
لطفی در ابتدای سخنان خود ضمن گرامیداشت ایام الله دهه فجر و حضور پرشور مردم در راهپیمایی، این حضور را عامل اصلی عقبنشینی راهبردی دشمنان دانست.
وی با اشاره به جایگاه ویژه سازمان تأمین اجتماعی گفت: ذینفعان ما حقالناس هستند. افرادی که سالها منابع خود را در اختیار ما گذاشتند تا در دوران بازنشستگی بتوانیم حداقلها را برایشان فراهم کنیم. این امانت، مسئولیت ما را چند برابر میکند.
تاریخچه حاکمیت شرکتی؛ از انرون تا تأمین اجتماعی
رئیس هیأتمدیره سازمان با مرور تاریخچه شکلگیری حاکمیت شرکتی در جهان، به بحرانهای مالی اوایل هزاره سوم اشاره کرد و گفت: رسوایی مالی برخی شرکتها در آمریکا باعث شد قانونی در سال ۲۰۰۲ به تصویب برسد که جرائمی تا ۲۰ سال حبس برای مدیران متخلف در نظر گرفت. این قوانین برای جلوگیری از دخالتهای سیاسی و سوءاستفاده از منابع سهامداران شکل گرفت.
وی افزود: صندوق بینالمللی پول و فدراسیون بینالمللی حسابرسان تعریف مشترکی از حاکمیت شرکتی ارائه کردند؛ مجموعهای از قوانین و روابط که با هدف حمایت از همه ذینفعان، در قالب پاسخگویی، شفافیت و دقت معنا مییابد.
نقاط ضعف ساختاری در ایران
لطفی با اشاره به ارزیابیهای سازمان بورس از وضعیت حاکمیت شرکتی در کشور، به آسیبشناسی عملکرد کمیتههای حسابرسی پرداخت و مهمترین چالش را فقدان استقلال اعضا دانست: بزرگترین نقطه ضعف این است که معیشت و حقوق اعضای کمیته حسابرسی به دستگاه اجرایی و مدیرعامل وصل است. این موضوع استقلال قضاوت آنها را مخدوش میکند.
وی با ذکر مثالی از تجربه خود در شستا افزود: در جاهایی که اعضای کمیته حسابرسی مستقل بودند و وابستگی مالی به مدیرعامل نداشتند، وظایف خود را دقیقتر انجام میدادند. اما در برخی موارد، اعضا به دلیل هماهنگی با مدیرعامل، از گزارش تخلفات خودداری میکردند که این یک خلأ جدی است.
هشدار درباره «جرم مضاعف»
رئیس هیأتمدیره سازمان تأمین اجتماعی با تأکید بر مسئولیت جمعی هیأتمدیره و کمیتههای حسابرسی تصریح کرد: اگر خداینکرده اتفاق ناگواری در حوزه مالی رخ دهد، همه مسئولیم. اگر حسابرسی به موقع گزارش ندهد و مدیرعامل تدبیری نکند، این جرم مضاعف است؛ هم جرم معنوی داریم چون از حقالناس غفلت شده، هم جرم اجتماعی.
وی با استناد به تأکیدات مکرر مقام معظم رهبری در منع دخالت در امور صندوقهای بیمهای، خواستار پایبندی کامل به اصول شفافیت و پاسخگویی شد.
ارزیابی بورس از وضعیت کشور
لطفی در بخش پایانی سخنان خود به ارزیابی سازمان بورس از وضعیت حاکمیت شرکتی در ایران اشاره کرد: سه مزیت داریم؛ تدوین قوانین جدید، فرهنگسازی و ورود شرکتهای بزرگ به بورس. اما پنج نقطه ضعف اساسی شامل تمرکز مالکیت دولتی، عدم پاسخگویی، عدم شفافیت و ضعف در فرهنگسازی حاکمیت شرکتی همچنان پابرجاست.
وی ابراز امیدواری کرد که این نشستها منشأ خیر و ارتقای خدمات به ذینفعان باشد و بر ضرورت صیانت از داراییهای سازمان تأمین اجتماعی تأکید کرد.
کمیتههای حسابرسی ؛ بازوی نظارتی هیأت مدیره برای شفافیت مالی و پیشگیری از فساد
رییس هیأت مدیره سازمان تامین اجتماعی با تاکید بر نقش کلیدی کمیتههای حسابرسی در شفافیت مالی و مقابله با فساد، خواستار تقویت استقلال و آگاهی بخشی به اعضای این کمیتهها شد.
لطفی در حاشیه رویداد هماندیشی تعاملی کمیتههای حسابرسی شرکتهای تابعه سازمان تامین اجتماعی، در پاسخ به پرسش تأمین ۲۴ درباره نقش این کمیتهها در شفافیت مالی شرکتها اظهار کرد: همه ارکان یک سازمان به طور تضامنی در قبال کیفیت و نگهداری از داراییها مسئول هستند، اما با توجه به درگیریهای عملیاتی مدیران اجرایی و تاثیرپذیری آنها از عوامل محیطی و داخلی، شرایطی ایجاد میشود که مدیرعامل یا عوامل اجرایی قادر به نظارت و کنترل کافی نیستند.
وی افزود: در قانون، هیأت مدیره به عنوان رکن بالادستی ناظر تعریف شده است که برای نظارت بر اثربخشی عملیات، رعایت استانداردهای قانونی و اجرای برنامههای راهبردی، باید سازوکار مناسبی داشته باشد. بر این اساس، در منشور بورس، کمیته حسابرسی داخلی به عنوان بازوی نظارتی سازمان پیشبینی شده است.
لطفی با اشاره به ترکیب اعضای کمیته حسابرسی گفت: این کمیتهها توسط اعضای هیأت مدیره تشکیل میشوند و به همین دلیل دو عضو هیئت مدیره در آن حضور دارند. برای تقویت بار استقلال، یک عضو مستقل از بیرون نیز به آن اضافه شده است. همچنین در کمیته حسابرسی داخلی، نماینده مدیرعامل نیز حضور دارد.
رییس هیأت مدیره سازمان تامین اجتماعی وظایف کمیته حسابرسی را کاملاً مشخص دانست و گفت: اولین وظیفه این کمیتهها، شفافیت و دقت در گزارشگری مالی و تطبیق با قوانین و برنامههای موجود است.
لطفی یکی از مشکلات اساسی را عدم آشنایی برخی از اعضای کمیته های حسابرسی با قوانین و وظایف خود دانست و افزود: از سوی دیگر، با توجه به اینکه استقلال اعضا در منشور بورس به درستی مشخص نشده است، در انجام وظیفه به دلیل این عدم استقلال، کاهش کارایی صورت میگیرد.
وی در پایان با ابراز امیدواری از نتایج این همایش گفت: این رویداد که اقدام بسیار ارزشمندی است، با ایجاد تعامل و هماندیشی میان اعضای کمیتههای حسابرسی و استفاده از کارشناسان این حوزه، میتواند منشأ و مبدأ خوبی برای ارتقاء انجام وظایف اساسی کمیتههای حسابرسی باشد.
