بازار کالابرگ پس از حذف ارز ترجیحی

حذف ارز ترجیحی و جایگزینی آن با طرح کالابرگ الکترونیکی (شامل ۱۱ قلم کالای اساسی) در حالی ساختار بازار را دستخوش تغییر کرد که گزارش‌های میدانی از ثبات نسبی قیمت‌ها و فراوانی کالاهایی چون مرغ و گوشت در فروشگاه‌های زنجیره‌ای حکایت دارد. با این حال، روغن خوراکی به دلیل توقف کوتاه‌مدت عرضه و مدیریت زنجیره توزیع، با چالش کمبود و تخلیه سریع قفسه‌ها مواجه شده است؛ مشکلی که اتحادیه بنکداران آن را ناشی از عدم انطباق قیمت‌گذاری کارخانه‌ها با ساختار سود قانونی فروشندگان می‌دانند.

به گزارش تامین 24 به نقل از روزنامه ایران، حذف ارز ترجیحی در کشور یکی از مهم‌ترین تصمیمات اقتصادی محسوب می‌شود که پیامدهای گسترده‌ای بر بازار کالا‌های اساسی داشت. این اقدام با هدف اصلاح ساختار اقتصادی و جلوگیری از رانت و فساد انجام گرفت. 
برای جبران این چالش اقتصادی، دولت سیاست عرضه کالابرگ الکترونیکی را در پیش گرفت. این کالا برگ به مردم امکان می‌‌دهد تا یارانه خود را صرف خرید کالا‌های مشخصی کنند که جزو نیازهای اساسی خانوار محسوب می‌شوند. در واقع دولت با چنین اقدامی سعی کرده آثار تورمی حذف ارز ترجیحی را از بین ببرد. کالاهای مشمول این طرح شامل 11 قلم اصلی هستند: برنج، گوشت منجمد گوساله، حبوبات، شیر کم‌ چرب، پنیر، ماست، مرغ، تخم‌ مرغ، روغن مایع، ماکارونی و قند و شکر.
اجرای این طرح علاوه بر حمایت از مصرف‌کنندگان می‌تواند به تنظیم بازار نیز کمک قابل توجهی کند. زیرا زمانی که تقاضا برای کالاهای اساسی از طریق کالابرگ هدایت می‌شود، دولت بهتر می‌تواند عرضه و قیمت‌‌ها را مدیریت کند.

نگاهی به محصولات کالابرگی در فروشگاه‌ها

گزارش میدانی خبرنگار روزنامه ایران از وضعیت بازار کالا‌های اساسی پس از اجرای طرح کالابرگ نشان می‌دهد، مرغ و گوشت گوساله در فروشگاه‌های زنجیره‌ای به وفور یافت می‌شود و کمبودی در این بخش وجود ندارد.
این موضوع نشان می‌‌دهد که عرضه این کالا‌ها توانسته با تقاضای مردم هماهنگ شود و نگرانی‌ در خصوص دسترسی به این محصولات وجود ندارد.
در مقابل روغن خوراکی به عنوان یکی از کالا‌های پرمصرف خانوارها کمی با چالش مواجه است.
فروشندگان اعلام کردند که قفسه‌های روغن کالا برگی به سرعت خالی می‌شود و تقاضای بالا باعث کمیاب شدن آن در ساعات ابتدایی روز شده است.
از نظر قیمت ‌گذاری، فروشندگان در گفت‌و‌گو با خبرنگار روزنامه ایران عنوان کردند که پس از حذف ارز ترجیحی قیمت‌ها با افزایش نسبی روبه‌رو شد اما اکنون ثبات نسبی در بازار برقرار است.
همین امر نشانگر آن است که سیاست‌های حمایتی دولت توانسته تا حدی از نوسانات شدید جلوگیری کند.
در بخش گوشت و مرغ مسئول غرفه‌ها اظهار کرد: «نه تنها کمبودی وجود ندارد بلکه میزان فروش نسبت به گذشته افزایش یافته است. دلیل اصلی این افزایش، استفاده گسترده مردم از کالابرگ برای خرید این اقلام است.»
همچین در این بازدید میدانی کمبودی در سایر اقلام وجود نداشت و قفسه‌های مربوط به برنج، تخم مرغ، قند و شکر، لبنیات و... مملو از کالا با برندهای مختلف بود.
بررسی‌های میدانی نشان می‌داد که قیمت‌ها نیز از ثبات نسبی برخوردار است و برخی محصولات همچون تخم مرغ نیز قیمت کاهشی داشته است.

 میزان عرضه روغن همانند گذشته است

در همین راستا رضا کنگری رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی در گفت‌و‌گو با خبرنگار روزنامه ایران عنوان کرد: «با توجه به اینکه حدود 12 روز کارخانه‌های تولید کننده روغن عرضه نداشتند، بازار با انباشت تقاضا مواجه شده بود.
در حال حاضر میزان عرضه به اندازه گذشته است اما هنوز پاسخگوی نیاز مشتریان نیست و بازار به تعادل نرسیده است. در این توزیع فروشگاه‌های زنجیره‌ای در اولویت قرار گرفته‌اند.»
وی افزود: «اما یکی از مشکلاتی که در حال حاضر با آن مواجه هستیم، این است که کارخانه‌ها روغن را با قیمت مصرف کننده در اختیار بنکداران قرار می‌دهند.
در حالی که باید حداقل 20 درصد کمتر از آن مبلغ به بنکداران عرضه شود. زیرا بنکداران با توجه به قانون باید 3 درصد حاشیه سود روی محصول خود در نظر بگیرند. همچنین باید 4 تا 5 درصد نیز هزینه حمل‌و‌نقل برای آن در نظر گرفت. از سوی دیگر خرده فروشان نیز با حاشیه سود 12 درصدی محصولات خود را عرضه می‌کنند. بنابراین کارخانه باید روغن را 20 درصد کمتر از مبلغ مصرف کننده توزیع کند.»
کنگری اظهار کرد: «در حال حاضر واحد‌های صنفی روغن را بدون سود به مصرف کننده عرضه می‌کنند. از سوی دیگر کارخانجات کالاهای تحمیلی همچون روغن ذرت را به بنکداران می‌دهند و اعلام می‌کنند اگر روغن کالابرگی می‌خواهند باید حتماً از این کالاها هم خریداری کنند.»

 پیش‌بینی معاون وزیر جهاد کشاورزی درباره قیمت گوشت و روغن

معاون وزیر جهاد کشاورزی پیش‌بینی کرد قیمت گوشت و تخم مرغ در روز‌های آتی متعادل‌‌تر خواهد شد.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، اکبر فتحی، معاون برنامه‌ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی با بیان اینکه قیمت‌‌ها در بازار گوشت قرمز و تخم مرغ پس از حذف ارز ترجیحی به دلایل هیجانی افزایش یافته بود، تصریح کرد: «شواهد نشان می‌‌دهد که بازار از روند هیجانی فاصله گرفته و قیمت‌ها کاهشی شده‌اند.»
وی با پیش‌بینی اینکه بزودی قیمت‌‌ها متعادل‌‌تر خواهد شد، افزود: «البته ما دنبال این نیستیم که کاهش قیمت‌‌ها شدید باشد، چون به ضرر تولید کننده خواهد بود، اما طبیعتاً در یک نقطه باید به یک تعادل برسیم که احتمالاً در هفته آتی در مورد مرغ و تخم مرغ بازار این نقطه تعادل خودش را پیدا خواهد کرد.»
معاون وزیر جهاد کشاورزی گفت: «بازار گوشت قرمز علی‌الاصول باید کمترین تأثیر را از حذف ارز ترجیحی می‌دید، چراکه ارز ترجیحی نهاده دامی برای واحد‌های پرواری اصلاً تخصیص پیدا نمی‌‌کرد و افزایش قیمت‌‌ها در واقع ناشی از یک جو روانی بود.»
وی کاهش انتقال دام زنده به کشتارگاه‌ها را یکی دیگر از عوامل افزایش قیمت گوشت قرمز خواند و افزود: «طی چند روز حمل‌و‌نقل دام زنده به واحد‌‌های کشتارگاهی با مشکل مواجه شد و بنابراین دام کمتری برای کشتار عرضه شد که این مشکل رفع شده و الان دام به اندازه نیاز و مازاد بر نیاز برای کشتار تأمین می‌شود.»
فتحی با تأکید بر اینکه در روز‌های آتی قیمت گوشت قرمز متعادل خواهد شد، اضافه کرد: «در حال حاضر نیز سقف قیمتی که ایجاد شده بود، روند کاهشی دارد.» معاون برنامه‌ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی گفت: «در مورد برخی از کالا‌ها از جمله شکر و برنج هم که اختلاف قیمت به وجود آمده بود، دیروز قیمت ثابتی در نظر گرفته شد و از طرف دیگر عرضه مناسبی نیز صورت گرفته و بنابراین، این اقلام هم قیمت ثابت خود را پیدا خواهند کرد.»
فتحی تصریح کرد: «‌بازار روغن نیز که به دلیل توقف عرضه جهت تعیین قیمت جدید و حک آن، با مشکل مواجه شده بود، با در اختیار گذاشتن روغن خام به کارخانه‌ها و توزیع در شبکه، متعادل می‌شود.»