تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
سازمان تأمین اجتماعی به عنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها خواهیم پرداخت عبارتند از: محاسبۀ حق بیمۀ کارکنان نشریات و روزنامهها، بیمۀ مالکان باغها و زمینهای کشاورزی، نامنویسی غیرحضوری کارمندان جدید در تأمین اجتماعی، و بازنشستگی شاغلان در مؤسسات عمومی غیردولتی.
اخیراً شرکتی با شخصیت حقوقی و با فعالیت کسب و کار فضای مجازی (استارتاپ) تأسیس کردهایم و ده نفر پرسنل داریم. چون نحوۀ اشتغال چند نفر از کارکنان بهصورت دورکاری است، لطفاً من را در خصوص تشکیل پروندۀ مطالباتی برای شرکت در تأمین اجتماعی و ارسال لیست و پرداخت حق بیمۀ کارکنان ثابت و دورکار راهنمایی کنید.
در راستای حمایت از شرکتها و مؤسسات کسبوکار فضای مجازی (استارتاپها)، ابتدا لازم است مدیرعامل شرکت همراه با مدارک اساسنامۀ شرکت و آگهی تأسیس و سند مالکیت یا اجارهنامۀ محل فعالیت شرکت و مجوز فعالیت اخذشده از مرجع مربوطه، به شعبۀ تأمین اجتماعی واقع درحوزۀ عملکرد شرکت مراجعه کرده و بعد از تکمیل فرمهای هویتی کارگاه و ثبت شمارۀ تلفن همراه و ایمیل مدیرعامل و یا صاحبان امضاء و اخذ کد کارگاهی و رمز عبور جهت پرداخت لیستهای ماهیانه بهصورت اینترنتی و رؤیت احکام مطالباتی سازمان تأمین اجتماعی، طبق مواد ۳۶ و ۳۹ قانون تأمین اجتماعی نسبت به ارسال اولین لیست و پرداخت حق بیمۀ کارکنان اعم از ثابت و دورکار اقدام کند. بعد از ارسال اولین لیست متعاقباً از کارگاه مذکور بازرسی به عمل میآید و بازرس تأمین اجتماعی موقع بازرسی از این قبیل کارگاهها مکلف است ضمن کنترل کلیۀ کارکنان شاغل حاضر در کارگاه در صورت اعلام مراتب دورکاری تمام و یا برخی از افراد شاغل از سوی کارفرما که اسامی افراد دورکار در لیست ارسالی کارفرما درج شده است به لحاظ ماهیت شغل آنها و با انجام بررسیهای لازم نسبت به تأیید اشتغال کارکنان دورکار اقدام میکند.
هفتهنامهای که از یک سال قبل اجازۀ نشر گرفته است، حق بیمۀ کلیۀ کارکنان را که دستمزد ماهانه دریافت میکنند بهطور مرتب پرداخت میکند. با توجه به اینکه این نشریه دارای دفاتر قانونی است و بعضاً در قبال انتشار گزارش خبری و یا پاورقی، مبالغی در وجه اشخاص حقیقی پرداخت و در دفاتر قانونی نشریه بهعنوان هزینه ثبت میشود، آیا موقع حسابرسی از دفاتر قانونی توسط تأمین اجتماعی، این قبیل پرداختیها به اشخاص حقیقی، در گزارش حسابرسی به عنوان مشمول کسرحق بیمه منظور میشود؟
در راستای تسهیل در انجام امور بیمهای حوزۀ مطبوعات و رسانههای برخط از قبیل روزنامه، هفتهنامه، ماهنامه، پایگاه خبری، خبرگزاری و...، چنانچه اشخاص حقیقی نسبت به انتشار اثر هنری و ادبی (اعم از تألیف، تحریر، ترجمه، گزارش، خبر، عکس و پاورقی) در مطبوعات و نشریات کاغذی و یا الکترونیک بهصورت انفرادی اقدام میکنند و درقبال این کار حقالزحمهای دریافت میدارند و این هزینهها در دفاتر قانونی نشریه ثبت میشود، درصورتیکه این ارقام پرداختی، ماهیتاً سفارش کار و تابعیت دستوری (فروش امتیاز) تلقی نشود از شمول مقررات تأمین اجتماعی و کسر حق بیمه خارج است.
شش ماه است در کارگاه کابینت سازی کار میکنم. چون کارفرما از بیمه کردن من خودداری میکرد با شکواییۀ من به تأمین اجتماعی، اخیراً از کارگاه بازرسی شده است و من سابقۀ کار خودم در این کارگاه را ۶ ماه به بازرس تأمین اجتماعی اعلام کردهام؛ اما در صورتحساب بدهی که به کارفرما ابلاغ شده است شعبۀ تأمین اجتماعی به استناد بازرسی انجام شده، سابقۀ من را صرفاً یک ماه به عقب بازگردانده است؛ با توجه به اینکه کارگاه مذکور قبل از اشتغال من، یک سال تعطیل بوده و تعطیلی کارگاه در گزارش یک سال قبل بازرسی نیز قید شده، چرا در محاسبۀ حق بیمۀ سابقۀ من بهجای ۶ ماه فقط یک ماه در نظر گرفته شده است ؟
در بخشنامۀ قبلی شمارۀ یک بازرسی که قبلاً قابلیت اجرایی داشت، اگر در آخرین بازرسی گزارششده، کارگاه تعطیل و یا فاقد کارگر بود و در بازرسی بعدی درصورت شاغل بودن فرد یا افرادی درکارگاه، موقع محاسبۀ حق بیمه، مدت سابقۀ مورد ادعای کارگر مشروط به اینکه از تاریخ بازرسی قبلی رد نشده باشد، کل سابقۀ قیدشده در بازرسی، به عقب برگشت داده میشد. اما طبق بخشنامۀ جدید بازرسی که در سال ۱۴۰۰ صادر شده است، در مواردی که کارگاه به استناد بازرسی قبلی فاقد کارگر یا تعطیل است، در صورت مراجعۀ بازرس و رؤیت افراد شاغل در کارگاه، سیستم محاسبۀ بدهی طوری طراحی شده است که حق بیمۀ سابقۀ افراد مندرج در بازرسی جدید حداکثر تا یک ماه از زمان انجام بازرسی به عقب برمیگردد. اما با این حال شما میتوانید برای اثبات بقیۀ سابقۀ مورد ادعای خود ضمن مراجعه به واحد نامنویسی و حسابهای انفرادی شعبۀ مربوطه طبق مفاد بخشنامۀ «ادعای سابقۀ بیمهشدگان» با ارائۀ مدارک و تکمیل فرم مربوطه این موضوع را پیگیری کنید.
اخیراً یک مزرعۀ کشاورزی را برای کشت محصول از مالک آن اجاره کردهام. با توجه به اینکه غیر از فصل زمستان در بقیۀ فصول کاشت و داشت و برداشت برای تولید محصولات کشاورزی از چند کارگر استفاده میکنم. آیا میتوانم کارگرانی که در فصول فوق الذکر در مزرعه شاغل هستند بیمه کنم؟
بله. مزارع و باغات کشاورزی که کارگاه فصلی محسوب میشوند، مالک و یا مستأجر کارگاه که حدود و ثغور آن با توجه به وسعت مزرعه یا باغ مشخص است و دارای سند مالکیت و یا اجاره و همچنین پروانۀ فعالیت صادره از نظام صنفی کشاورزی است، در ایامیاز سال که کارگاه فعال است میتوانند طبق مادۀ ۳۹ قانون تأمین اجتماعی نسبت به ارسال لیست و پرداخت حق بیمۀ کارگران اقدام کنند. البته در آغاز فصل زمستان اگر کارگاه کشاورزی تعطیل است کارفرما باید ترک کارکارگران را در لیست اعلام کند و بعد از اتمام فصل زمستان و آغاز فصل جدید کشاورزی مجدداً با ارسال لیست، حق بیمۀ کارگران شاغل پرداخت شود. لازم به یادآوری است کارگران فصلی کشاورزی که در فصل زمستان اشتغالبهکار ندارند و بیمه نیستند، میتوانند دورۀ بیمهپردازی خود را با قرارداد بیمۀ اختیاری ادامه دهند.
اخیراً دو نفر نیروی کار جدید را در کارگاه استخدام کردهام. با توجه به اینکه نفر اولی فاقد شمارۀ بیمه و نفر دومی نیز که در کارگاه قبلی شاغل بوده و دارای شمارۀ بیمه است، برای ارسال لیست و پرداخت حق بیمۀ آنها ابتدا باید جهت ثبتنام و نامنویسی آنها در سیستم تأمین اجتماعی به شعبۀ مربوطه مراجعه کنم؟ آیا میتوانم بهصورت غیرحضوری نیز نسبت به نامنویسی کارگران جدید اقدام کنم؟
بله. سازمان تأمین اجتماعی در راستای تعمیم و توسعۀ ارائۀ خدمات خود، در بیشتر حوزهها خدمات غیرحضوری راهاندازی کرده است درخصوص نامنویسی بیمهشدۀ اصلی نیز، کارفرما میتواند علاوه بر مراجعۀ حضوری به شعب و یا کارگزاریهای سازمان تأمین اجتماعی، از طریق درگاه خدمات غیرحضوری به نشانی es.tamin.ir نسبت به ارائۀ درخواست نامنویسی نیروی کار جدید شاغل در کارگاه اقدام کند. در این ارتباط کارفرمایانی که توافقنامه تنظیم و ارسال لیست اینترنتی با تأمین اجتماعی دارند اگر نسبت به ثبت نام و ایجاد حساب کاربری اقدام کرده و اطلاعات آنان در پورتال مخاطبان موجود باشد، میتوانند بهصورت غیرحضوری نسبت به نامنویسی نیروی کار جدید و یا نامنویسی جابهجایی بیمهشدگان در سطح چند کارگاه مربوط به یک کارفرما اقدام کنند. البته برای نیروی کار جدید که فاقد شمارۀ بیمه است، باید کارفرما پس از ثبت اطلاعات هویتی بیمهشده، پرسشنامۀ نامنویسی تکمیلشده توسط بیمهشدۀ جدید و کارفرما، همراه با صفحۀ اول شناسنامه، کارت ملی و یک قطعه عکس فرد مورد نظر را در سیستم خدمات غیرحضوری بارگذاری کرده و مستقیماً از سیستم برای بیمهشده شمارۀ بیمه اخذ کند، و بعداً ظرف مدت یک ماه پس از نامنویسی غیرحضوری اصل پرسشنامۀ نامنویسی تکمیلشده را به شعبۀ مربوطۀ تأمین اجتماعی تحویل دهد. البته در نامنویسی غیرحضوری بیمهشده، شخص کارفرما در خصوص صحت اطلاعات و اصالت امضا و اثر انگشت بیمهشدۀ جدید در پرسشنامۀ نامنویسی که در سیستم بارگذاری کرده است بهطور مستقیم مسئول است.
من در یک مؤسسۀ عمومی غیردولتی شاغل و ۲۱ سال سابقۀ بیمهپردازی تأمین اجتماعی دارم. اخیراً به علت حادثۀ ناشی از کار قسمتی از بدنم دچار معلولیت شده است. آیا شرایط بازنشستگی و میزان سنوات ارفاقی معلولین حادثۀ ناشی از کار غیر شمول قانون کار که در مؤسسات عمومی غیردولتی بیمهشدۀ تأمین اجتماعی هستند، مثل شرایط بازنشستگی معلولین عادی شاغل در مؤسسات دولتی است و میزان مستمری بازنشستگی آنها چقدر است؟
بیمهشدگان تأمین اجتماعی که معلولیت آنها به علت حوادث ناشی از کار است و در مؤسسات عمومی غیردولتی شاغل هستند مثل شاغلین در مؤسسات دولتی با داشتن حداقل ۲۰ سال سابقۀ پرداخت حق بیمه و حداقل ۲۰ درصد معلولیت میتوانند بدون لحاظ شرط سنی بازنشسته شوند. اما سنوات ارفاقی آنها به جای شش سال (برای معلولین عادی)، حداکثر هشت سال (برای معلولین حادثۀ ناشی از کار) است. ضمناً تشخیص و نوع معلولیت معلولین حادثۀ ناشی از کار و بیماران ناشی از شرایط خاص کار شاغل در بخش عمومی غیردولتی بهجای کمیسیون پزشکی سازمان بهزیستی، در کمیسیون پزشکی سازمان تأمین اجتماعی مورد بررسی و اظهار نظر قرار میگیرد و میزان مستمری ماهانۀ آنها طبق مادۀ (۷۷) قانون تأمین اجتماعی و تبصرۀ ذیل آن عبارت است از :
متوسط مزد یا حقوق بیمهشده ظرف دو سال آخر پرداخت حق بیمه × مجموع (سنوات اصلی پرداخت حق بیمه و میزان سابقه ارفاقی ) تقسیم بر عدد ۳۰
از طلاب بیمهشدۀ تأمین اجتماعی هستم. یک طلبۀ خارجی مقیم ایران که در حوزۀ علمیۀ قم مشغول فراگیری تحصیلات حوزوی است از من خواسته است بپرسم آیا طلاب خارجی که مشغول تحصیلات حوزوی درایران هستند، میتوانند خود را بیمۀ تأمین اجتماعی کنند؟
بله. طلاب و روحانیون اتباع خارجی که در حوزههای علمیه ایران به تحصیلات حوزوی مشغول هستند در صورت داشتن کارت اقامت و یا گذرنامۀ معتبر، چنانچه حداکثر سن آنها ۵۰ سال باشد، میتوانند با معرفی مرکز خدمات حوزههای علمیه، با مراجعه به یکی از شعب سازمان تأمین اجتماعی در سراسر ایران، با عقد قرارداد در قالب بیمۀ صاحبان حرف و مشاغل آزاد و با نرخهای ۱۲ درصد یا ۱۴ درصد و یا ۱۸ درصد از خدمات سازمان تأمین اجتماعی در ایران بهره مند شوند و چنانچه تمایل به استفاده از خدمات درمانی سازمان تأمین اجتماعی در داخل ایران را داشته باشند، علاوه بر پرداخت حق بیمه با نرخهای مذکور باید حق سرانۀ درمان نیز به تعداد خود و افراد تحت تکفل پرداخت کنند.
از بیمهشدگان تأمین اجتماعی شاغل در سازمان امور مالیاتی یکی از مناطق تهران هستم. با توجه به اینکه حکم استخدامی من غیر شمول قانون کار است و ۲۹ سال سابقه بیمهپردازی و ۵۹ سال دارم، درخصوص قانون مدیریت خدمات کشوری که این قانون چند سال بهصورت آزمایشی در حال اجرا بود و کارمندان دستگاه دولتی مشمول تأمین اجتماعی طبق مادۀ ۱۰۳ قانون مذکور میتوانستند با شرایطی بازنشسته شوند، آیا این قانون کماکان بهصورت آزمایشی قابلیت اجرایی دارد و در صورت مثبت بودن شرایط و میزان مستمری متعلقه آن چقدر است؟
قانون مدیریت خدمات کشوری چندین سال متوالی بهصورت آزمایشی اجرا میشد، اما با تصویب مجلس شورای اسلامیاز اول سال ۱۳۹۷ این قانون دائمیشده است و طبق مادۀ ۱۰۳ قانون، کلیۀ مستخدمین رسمی یا پیمانی دستگاه دولتی (مثل شما) که بیمهشدۀ تأمین اجتماعی و غیر شمول قانون کار هستند دستگاههای مربوطه میتوانند طبق شرایط زیر نسبت به بازنشستگی کارکنان خود اقدام کند :
۱- مردان و زنان بیمهشده با ۳۰ سال سابقۀ خدمت قابل قبول دارای مشاغل غیر تخصصی بدون لحاظ شرط سنی
۲- آقایان و خانمهای بیمهشده با ۳۵ سال سابقۀ خدمت قابل قبول و دارای مشاغل تخصصی وبا تحصیلات دانشگاهی کارشناسی ارشد و بالاتر بدون لحاظ شرط سنی
۳- مردان و زنان بیمهشده با ارائۀ درخواست کتبی خود با حداقل ۳۰ سال مشاغل تخصصی با تحصیلات دانشگاهی کارشناسی ارشد و بالاتر بدون لحاظ شرط سنی
۴- مردان بیمهشده با حداقل ۲۵ سال سابقۀ پرداخت حق بیمه و ۶۰ سال سن
۵- زنان بیمهشده با ۲۵ سال سابقۀ پرداخت حق بیمه با درخواست کتبی خود و بدون لحاظ شرط سنی.
میزان مستمری بازنشستگی این قبیل بیمهشدگان تأمیناجتماعی که در دستگاههای دولتی شاغل هستند طبق مادۀ ۷۷ قانون تأمین اجتماعی و تبصرۀ ذیل آن عبارت است:
متوسط حقوق و دستمزد بیمهشده ظرف دو سال آخر بیمهپردازی ضربدر سنوات پرداخت حق بیمه تقسیم بر عدد ۳۰
لازم به یادآوری است که طبق مادۀ ۱۰۴ قانون مذکور بیمهشدهای که بیش از ۳۰ سال سابقۀ پرداخت حق بیمه داشته باشد تا سقف ۳۵ سال به ازای هرسال بیمهپردازی مازاد بر ۳۰ سال، 2.5 درصد رقم تعیینشده مستمری به حقوق بازنشستگی او اضافه میشود.
