تأمین ??/ امروزه گردشگری به قدری در توسعه اقتصادی و اجتماعی کشورها اهمیت دارد که اقتصاددانان آن را صادرات نامرئی نام نهادهاند. براساس آمارهای ارائهشده توسط سازمان جهانی جهانگردی، ایران در زمینه ورود گردشگر و همچنین درآمدهای حاصل از گردشگری در میان ?? کشور اول جهان جایگاهی ندارد. این در حالی است که بر مبنای سند چشمانداز ?? ساله در بخش گردشگری و در افق ????، ایران باید سالانه حداقل ??میلیون نفر گردشگر از بازار جهانی جذب کند. با وجود موقعیتهای مناسب و جاذبههای فراوان، این صنعت در ایران هرگز از جایگاه مناسب و شایستهای در عرصههای بینالمللی برخوردار نبوده است و حتی در بخش داخلی نیز به دلیل عدم وجود شرایط مناسب، گردشگری داخلی از میزان قابل توجهی برخوردار نیست.
اردشیر اروجی،کارشناس امور گردشگری، در این گفتگو سفرهای ایرانیان را ماجرا جویانه دانسته و از مسافرت 70 میلیون نفری ایرانیان در تابستان خبر میدهد .
زیرساختهای گردشگری داخلی را چگونه ارزیابی می کنید؟
از تیر، مرداد و شهریور به عنوان ماه های سفر در کشور یاد میشد. امسال نیز به دلیل اینکه بخشی از فصل تابستان در ماه رمضان سپری شده، زمان گردشگری به دو ماه و نیم کاهش یافته است. بنابراین در این فرصت به نسبت سالهای گذشته سفرهای داخلی فشرده تر خواهد بود. هر چند در سالهای اخیر به دلیل درآمد سرانه و وضعیت اقتصادی مردم شاهد کاهش مدت زمان سفر هستیم و سازمان گردشگری نیز به دلیل استقبال افراد از سفرهای فشرده باید شرایط لازم را برای این نوع سفرها به وجود آورد. در تابستان امسال امکان سفر?? میلیون نفر در کشور وجود دارد که از این تعداد ?? میلیون سفر به شکل سفرهای کوتاه مدت و بدون اقامت شبانه خواهد بود و ?? میلیون سفر نیز با اقامت شبانه همراه خواهد بود. بر اساس آمار موجود در مرکز آمار ?? درصد از مسافران در سفرها برای اقامت به منزل دوستان و آشنایان میروند و فقط چهار تا پنج درصد از مسافران اقامتگاههای سازمانی همچون ویلاهای شخصی، اقامت در چادر و کمپ را انتخاب می کنند.
بنابر تعاریف و استانداردهای گردشگری چه میزان گردشگر داخلی در کشور وجود دارد؟
با وجود اینکه تعداد افراد خواستار اقامتگاه های عمومی چهار تا پنج درصد است، اما باز هر ساله هتلها در زمان ورود گردشگران توانایی سرویسدهی را نداشته و قیمتها را افزایش می دهند و این امر برای توسعه گردشگری کشور چندان مناسب نیست. هم اکنون سه تا ?/?درصد از سفرها در قالب تورهای گردشگری انجام میشود و این امر نشان می دهد که هنوز فرهنگ گردشگری در کشور ما چندان در مسیر توسعه حرکت نمیکند.
اغلب گردشگران داخلی عمدتا با استفاده از ماشینهای شخصی و اقامت در منازل آشنایان سفر و گشت و گذار خود را آغاز میکنند. با وجود اینکه ?? درصد از گردشگران داخلی با خودرو شخصی سفر کرده و منازل آشنایان را برای اقامت برمیگزینند، طبیعتا این نوع سفرها در چرخه گردشگری محسوب نمیشود. از لحاظ گردشگری کشور و استانداردهای تعریف شده در این زمینه، فقط چهار تا پنج درصد گردشگران از خدمات هتلها استفاه می کنند و سه تا ?/? درصد نیز با تورهای گردشگری مسافرت می کنند. این امر نشان می دهد که سازمان گردشگری هنوز در زمینه سفرهای گروهی آنطور که باید و شاید نتوانسته به فرهنگسازی بپردازد. این در حالی است که مسافرت های گروهی از ظرفیتهای ویژه ای برخوردار است و در این شیوه سفر هر یک از تورهای گردشگری باید از یک تا دو ماه قبل از سفر طرح های ایرانگردی خود را با هزینه ها و مسیرهای مشخص اعلام کنند و به این ترتیب مردم از قبل به شکل برنامهریزی شده در این سفرها شرکت کنند و این تورها نیز باید به تعهدات خود عمل کنند.
برای مثال باید در این سفرها وسیله نقلیه، هتل و دیگر خدماترسانیها همچون مباحث مطرح شده در قرارداد باشد تا به این ترتیب مردم به سفرهای گردشگری جذب شوند. باید دانست مشکل اصلی سفر به ایران زیرساخت های ذهنی است و اکثر سفرهای مردم ما نیز ماجراجویانه است. فراموش می کنیم با چه هدفی سفر میکنیم و در سفرهای خود بیشتر مسائل اضطراری مانند خواب و خوراک در اولویت قرار دارند، اما اگر با نگاه کلان به این موضوع نگاه کنیم، می بینیم بیشتر سفرهای داخلی ماجراجویانه است، زیرا نه جای اقامت و نه نحوه رفتن ما روشن است و نه با آسایش خاطر این سفرها را انجام می دهیم.
بیشترین مقاصد گردشگری کدام استان های کشور است؟
اغلب گردشگران کشور استانهای خراسان، گیلان، اصفهان، ساری، قزوین، همدان، آذربایجان شرقی، کرمان و خوزستان را به عنوان مقصد گردشگری خود انتخاب می کنند. بر اساس گزارش های مرکز آمار کشور این استان ها در اولویت سفرهای تابستانی قرار دارند.
چه اولویتهایی برای ارتقای گردشگری کشور باید مورد توجه قرار گیرد؟
هم اکنون سازمان گردشگری باید در این استان ها با کنترل ایمنی مسیرهای رفت و آمد را به وسیله هواپیما، راه آهن، اتوبوس و... مشخص کند. هتل ها نیز نباید از هیچ گونه ارائه خدمات نسبت به مسافران ابا داشته باشند. با وجود اینکه ارائه خدمات از قبل بر اساس تعرفه قیمت گذاری ها انجام شده است به نسبت هتل ها نیز در زمان سفر نباید افزایش قیمت داشته باشند. مقوله بعدی بحث جمعآوری زباله است و باید درباره رعایت این امر به مسافران و شهرداری ها تذکر داده شود. گردشگری باید برای مردم هر خطه با سود همراه باشد، نه اینکه گردشگر برای شهر و استان مقصد فقط با تولید زباله همراه باشد. باید بتوان به شکل بهینه از فضای گردشگری کشور استفاده کرد و این مسائل نیازمند آموزش به مسافران است.
در چند ماه اخیر شاهد برخی دخالت ها در فعالیت تورهای گردشگری کشور بودیم. هم اکنون مدیریت تورهای گردشگری داخلی را چگونه ارزیابی می کنید؟
سازمان میراث فرهنگی در زمینه امنیت تورهای گردشگری و چگونگی نظارت بر فعالیت آنها با فرمانداری، نیروی انتظامی و... هماهنگی های لازم را انجام داده و دستور العملهای مربوطه به دفاتر گردشگری ابلاغ شده است. جالب است بدانید که در کشور ما فقط سه تا ?/? درصد از مسافران داخلی با تور مسافرت میکنند و هر گونه اعمال سختگیرانه در این زمینه باعث کاهش میزان مسافرت ها خواهد بود.
این در حالی است که برای توسعه گردشگردی کشور باید به تشویق سفرهای گروهی پرداخت. وقتی برای فعالیت یک تور از سازمان میراث فرهنگی مجوز دریافت و همه اقدامات به شکل قانونی انجام میشود، طبیعتا در صورت بروز تخلف باید در اسرع وقت به سازمان گردشگری گزارش داده شود تا این سازمان بر اساس ضوابط خود در اعطای مجوز تجدید نظر کند. دخالت هر یک از سازمان ها در امر مدیریت گردشگری کشور باعث کاهش رغبت گردشگران به مسافرت با تورهای گردشگری می شود.
یکی از اقدامات فرهنگی در زمینه ارتقای فرهنگ گردشگری در کشور نیز احترام به هماهنگیهای سازمانی است. باید دانست که سفرهای گروهی به نفع همه سازمانهاست، دلیل آن هم این است که در این قبیل سفرها جادهها خلوتتر میشود و آمار تصادفات نیز کاهش می یابد. برای مثال در سفر با ماشینهای شخصی میزان تصادفات جاده ای از شدت و حدت فراوانی برخوردار است و مسافرت به شکل گروهی و برنامهریزی در قالب آن به نفع همه سازمانهاست. در این امر باید نیروی انتظامی بر اساس توافقات انجام شده با فرمانداری در صورت بروز نارسایی مساله را به سازمان گردشگری و فرمانداری گزارش داده و بگذارد که وحدت رویهای در فعالیت تورهای گردشگری جاری و ساری باشد.
منبع : روزنامه آرمان
