تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
رئیس اتاق تعاون استان لرستان با تشریح ابعاد طرح «همگام» و ظرفیتهای آن برای مدیریت تعهدات مالی بنگاههای اقتصادی، گفت: در این طرح کارفرمایان با استفاده از ابزارهایی همچون اوراق گام و برات الکترونیک میتوانند نقدینگی خود را در خط تولید حفظ کنند و در عینحال تعهدات قانونی خود را بهجای آورند.
حسین امینیخواه در گفتوگو با تامین24 افزود: این طرح با تبدیل «بدهی قطعی و ایستا» به «تعهد اعتباری فعال»، میتواند رویکرد کارفرمایان به مدیریت مالی را تغییر دهد و ضمن کاهش فشار نقدینگی، زمینه حفظ سرمایه در گردش واحدهای تولیدی را فراهم کند.
وی با اشاره به اهمیت استفاده از ابزارهای نوین مالی در مدیریت تعهدات بنگاههای اقتصادی، اظهار کرد: در روشهای سنتی، پرداخت نقدی بدهی تأمیناجتماعی به معنای خروج مستقیم نقدینگی از چرخه تولید است و این مسئله میتواند سرمایه در گردش واحد تولیدی را با اختلال مواجه کند.
او افزود: طرح «همگام» با استفاده از ابزارهایی همچون اوراق گام و برات الکترونیک، این امکان را برای کارفرما فراهم میکند که نقدینگی خود را در خط تولید حفظ کند و در عین حال، تعهد قانونی خود را با استفاده از ابزاری که بانک آن را تضمین کرده است، ایفا کند.
امینیخواه ادامه داد: این شیوه نهتنها فشار مالی آنی بر بنگاه را کاهش میدهد، بلکه با توزیع زمانی بازپرداخت بدهی، به ثبات جریان نقدی واحد تولیدی نیز کمک میکند. بنابراین به جای آنکه پرداخت یکجای بدهی موجب خروج نقدینگی از چرخه تولید شود، میتوان از ظرفیت ابزارهای اعتباری برای مدیریت بهتر منابع مالی استفاده کرد.
کارمزد تأمین مالی در برابر جریمه دیرکرد
رئیس اتاق تعاون لرستان با مقایسه هزینه استفاده از ابزارهای اعتباری با جریمههای ناشی از تأخیر در پرداخت، گفت: بسیاری از کارفرمایان به دلیل فشار نقدینگی، جریمههای دیرکرد را به عنوان بخشی از هزینههای عملیاتی خود میپذیرند؛ در حالی که این نوع هزینه، یک هزینه غیرمولد است.
وی توضیح داد: جریمه دیرکرد هیچ سودی برای تولید ایجاد نمیکند و صرفاً یک ضرر قطعی برای بنگاه محسوب میشود؛ اما در مقابل، کارمزد استفاده از اوراق گام یا برات الکترونیک در واقع «هزینه تأمین مالی» است.
امینیخواه تصریح کرد: تفاوت مهم این دو در این است که کارفرما با پرداخت کارمزد برای استفاده از ابزارهای اعتباری، در واقع در حال «خرید زمان» برای حفظ پویایی تولید خود است. از نظر مالی، مدیریت هزینه از طریق این ابزارها منطقیتر از آن است که بنگاه با پرداخت جریمههای سنگین و انباشته، منابع خود را از دست بدهد.
وی تاکید کرد: ابزارهای نوین بانکی این ظرفیت را ایجاد میکنند که دسترسی بنگاه به اعتبار، به جای آنکه از مسیر جریمههای بازدارنده محدود شود، تسهیل شود و واحد اقتصادی بتواند تعهدات خود را در چارچوبی مدیریتشدهتر انجام دهد.
ضرورت آموزش کارفرمایان
رئیس اتاق تعاون لرستان با تأکید بر ضرورت آموزش فعالان اقتصادی برای استفاده صحیح از ابزارهای جدید مالی، گفت: فعالان اقتصادی در این زمینه حق دارند که بر ضرورت آموزش تأکید کنند؛ چراکه هر ابزار مالی مبتنی بر زنجیره تأمین (Supply Chain Finance) نیازمند تغییر نگرش از «بانکداری سنتی تسهیلاتمحور» به سمت «بانکداری مبتنی بر ابزارهای تعهدی» است.
امینیخواه بیان کرد: استفاده از این ابزارها صرفاً یک مهارت فنی برای کار با سامانههای بانکی نیست، بلکه نیازمند درک درست و دقیق از مفهوم مدیریت اعتبار است.
وی افزود: آموزش در این زمینه ضروری است تا کارفرمایان بدانند چگونه میتوانند با استفاده از این اوراق، دیون خود را در طول زنجیره تأمین منتقل کنند و از هزینههای فرصت بکاهند.
رئیس اتاق تعاون لرستان ادامه داد: اگر آموزش کافی در این زمینه صورت نگیرد، ممکن است این ابزارها صرفاً به عنوان یک روش ساده برای تسویه تعهدات دیده شوند؛ در حالی که ظرفیت واقعی آنها فراتر از تسویه ساده است و میتواند به عنوان یک فرصت برای مدیریت استراتژیک مالی بنگاه مورد استفاده قرار گیرد.
امینیخواه همچنین بر ضرورت هماهنگی بیشتر میان دستگاههای اجرایی، شبکه بانکی و فعالان اقتصادی برای اجرای مؤثر طرح «همگام» تأکید کرد و گفت: زمانی میتوان انتظار داشت این ابزار اعتباری به شکل واقعی در خدمت تولید قرار گیرد که فرایند استفاده از آن برای بنگاهها شفاف، قابل دسترس و قابل پیشبینی باشد.
این مسئول اضافه کرد: فعال اقتصادی باید بداند در چه شرایطی میتواند از اوراق گام یا برات الکترونیک استفاده کند؛ این ابزار در چه بخشهایی از زنجیره تأمین قابلیت انتقال دارد و در نهایت چگونه میتواند تعهد ایجادشده را مدیریت و تسویه کند.
وی افزود: هر اندازه این فرایند سادهتر و هماهنگتر شود، استقبال بنگاهها نیز افزایش پیدا خواهد کرد و ظرفیت این ابزار برای کاهش فشار مالی بر تولید بیشتر مورد استفاده قرار میگیرد.
امینیخواه ادامه داد: از سوی دیگر، توسعه این ابزارها میتواند به تغییر نگاه بنگاههای اقتصادی نسبت به تأمین مالی نیز کمک کند. واحد تولیدی نباید همواره برای تأمین منابع مورد نیاز خود به دنبال دریافت تسهیلات نقدی باشد، بلکه باید بتواند متناسب با نیاز و ساختار فعالیت خود از ابزارهای اعتباری استفاده کند.
رئیس اتاق تعاون استان لرستان، بیان کرد: این تغییر رویکرد، هم به مدیریت بهتر منابع مالی بنگاه کمک میکند و هم باعث میشود منابع موجود با هدف حفظ و استمرار فعالیت تولیدی در زنجیره اقتصاد به گردش درآید. بنابراین، توسعه فرهنگ استفاده از ابزارهای تعهدی و اعتباری را باید بخشی از فرایند اصلاح نظام تأمین مالی و حمایت از تولید دانست.
مزایای «همگام»
امینیخواه در ادامه با مقایسه طرح «همگام» با روشهای سنتی تأمین مالی، مهمترین مزیت این طرح را غیرتورمی و مولد بودن آن دانست و اظهار کرد: در روشهای پیشین، تأمین مالی اغلب از طریق وامهای بانکی انجام میشد که ممکن است به نقدینگی مستقیم و در نتیجه آثار تورمی منجر شود.
وی گفت: در طرح «همگام»، اعتبار بر پایه صورتحسابهای واقعی تولید در قالب برات الکترونیک یا اعتبارات تأییدشده در قالب اوراق گام ایجاد میشود.
رئیس اتاق تعاون لرستان افزود: بنابراین، یکی از مهمترین مزیتهای این طرح آن است که اعتبار ایجادشده، به فعالیت واقعی اقتصادی و تولید متصل است و از این منظر میتوان آن را ابزاری مولد و غیرتورمی در مسیر تأمین مالی بنگاهها دانست.
امینیخواه در عین حال، پیچیدگی اجرایی را مهمترین نقطهضعف طرح عنوان کرد و گفت: بزرگترین چالش، پیچیدگی اجرایی و ضرورت همکاری هماهنگ میان سه ضلع تأمیناجتماعی، شبکه بانکی و بنگاه اقتصادی است.
وی ادامه داد: برای اینکه این سازوکار به شکل مطلوب عمل کند، هر سه ضلع باید در فرایند اجرای آن هماهنگ باشند و مراحل مختلف از پذیرش اوراق تا صدور و تسویه، با سرعت و هماهنگی لازم انجام شود.
امینیخواه یادآور شد: هرگونه کندی در پذیرش این اوراق از سوی طرفین یا نبود زیرساختهای یکپارچه در فرایند صدور تا تسویه میتواند کارفرما را با سردرگمی مواجه کند و از کارایی مورد انتظار این ابزار بکاهد.
«همگام»؛ زیرساخت بهبود کسبوکار
رئیس اتاق تعاون استان لرستان در ارزیابی کلی خود از طرح «همگام» گفت: این طرح را باید یک گام زیرساختی برای بهبود فضای کسبوکار دانست.
وی افزود: اقتصاد ایران برای خروج از مدلهای سنتی که عمدتاً بر پایه فشار مالی بر بنگاهها یا استقراض تورمزا بنا شدهاند، نیازمند حرکت به سمت ابزارهای اعتباری نوین است.
امینیخواه با اشاره به چالشهای پیشروی اجرای این طرح، اظهار کرد: در کنار ظرفیتهای موجود، موضوعاتی همچون پذیرش عمومی، فرهنگسازی و تضمین نقدشوندگی اوراق در بازار ثانویه از جمله چالشهایی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند.
وی تصریح کرد: موفقیت این ابزارها تا حد زیادی به میزان اعتماد فعالان اقتصادی به آنها وابسته است و اگر دولت و بانکها بتوانند اعتماد لازم را ایجاد کنند که این اوراق همواره قابل استفاده و معتبر هستند، زمینه برای استفاده گستردهتر بنگاهها از این ظرفیت فراهم خواهد شد.
رئیس اتاق تعاون لرستان تأکید کرد: در صورت ایجاد این اعتماد و فراهم شدن زیرساختهای لازم، طرح «همگام» میتواند به یکی از موفقترین مدلهای تأمین مالی غیرتورمی در کشور تبدیل شود.
امینیخواه گفت: حرکت به سمت ابزارهای اعتباری نوین، در صورتی که همراه با آموزش، فرهنگسازی، هماهنگی میان تأمیناجتماعی، شبکه بانکی و بنگاههای اقتصادی و همچنین تضمین نقدشوندگی اوراق باشد، میتواند به حفظ نقدینگی در چرخه تولید، کاهش فشار مالی بر بنگاهها و تقویت تولید ملی کمک کند.
