تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
به گزارش تأمین 24، اگر کارفرمایان کارگاههای تولیدی و اقتصادی توجه خاص به پرداخت حقبیمههای همه کارگران مشمول خود داشته باشند، امروز و فردای همه شاغلان و کارگران فعال و بازنشستگان فرداها را به خوبی تضمین خواهند کرد. هر روز پرداخت حق بیمه به عنوان تضمینی برای همه این گروهها منجر خواهد شد.
اگر کارفرمایان فقط به موضوع جریمه دیرکرد این حقبیمههای پرداختی نگاه داشته باشند و آن را سرمایهگذاری اجتماعی برای این گروهها ندانند، به نوعی به ضرر کارفرمایان است، البته ناگفته نماند که پرداخت بهموقع حق بیمه به نفع کارفرمایان نیز هست و باید به عنوان مقولهای اثربخش در فعالیتهای اقتصادی به آن توجه داشته باشند.
شاید این نکته هم مهم باشد که با وجود تأخیر در پرداخت حقبیمهها از سوی برخی از کارفرمایان از سویی دیگر با انقلاب هوشمند در تأمین اجتماعی، بیش از ۹۵ درصد کارفرمایان لیست حقبیمهها را به صورت هوشمند برای این نهاد بزرگ بیمهگر ارسال میکنند. این تحولات دیجیتالی مسیری تسهیل شده را مقابل کارفرمایان قرار داده تا هر لحظه از شبانهروز بتوانند لیست را ارسال کنند.
از نگاه هوشمندانه سامانه جدید تا نقش شرکای اجتماعی
لزوم توجه کارفرمایان به پرداخت بهموقع حق بیمههای جامعه کارگری با حدود 17 میلیون نفر این مسأله را برای همه بازگو میکند که این حقبیمهها بخش اعظمی از منابع پایدار سازمان تأمین اجتماعی را تأمین خواهد کرد، چیزی در حدود 80 درصد. این رقم بیشترین حجم منابع تأمین اجتماعی را تشکیل میدهد.
اینکه سازمان تأمین اجتماعی با سامانهای هوشمند نگاهی هوشمندانهتر برای ارسال لیست حقبیمه راهاندازی کرده است، مسیر را برای همه کارفرمایان تسهیل میکند. از سویی دیگر نقش شرکای اجتماعی در راستای تحقق این اهداف و سیاستگذاریهای این سازمان نیز بیتأثیر نیست و باید به آن نگاه ویژه داشت.
عواقب نادیده گرفتن پرداخت بهموقع حق بیمه
تأخیر در پرداخت حق بیمه، زنجیرهای از آسیبها را رقم میزند که تنها متوجه کارگر نیست؛ برای بیمهشده (کارگر) منجر به قطع شدن پوشش بیمهای در زمان بیماری، حادثه یا بارداری میشود. همچنین کاهش سابقه پرداخت حق بیمه که مستقیماً بر میزان مستمری بازنشستگی تأثیر منفی میگذارد.
عواقب این کار در حوزه کارفرمایی نیز به موضوعاتی مختلفی همچون انباشت جرایم دیرکرد برمیگردد. از طرفی دیگر افزایش فشار بر صندوقهای بیمهای و به خطر افتادن پایداری تأمین منابع برای نسلهای آینده از دیگر دلایل برای جلوگیری از تأخیر یا عدم پرداخت حقبیمه از سوی کارفرمایان است.
علیرضا حیدری، کارشناس حوزه کسبوکار و بیمههای اجتماعی در این باره پیشتر به تأمین 24 گفته بودکه تأخیر در پرداختهای مربوط به حقبیمهها چالشهایی را برای هر صندوق بازنشستگی ایجاد میکند. در سازمان تأمین اجتماعی با توجه به اینکه بخش قابل توجهی از هزینههای خود را از محل وصول حق بیمه که توسط کارفرمایان به حساب کارگران به تأمین اجتماعی واریز میکند میتواند بیشتر مشهود باشد.
حیدری ادامه داده بود: به همین دلیل زمانی که حق بیمه با تأخیر پرداخت میشود یا اساسا تأخیرهای معنیدار به مفهوم عدم پرداخت با آن مواجه میشویم که اکنون هم براساس گزارشهای سازمان تأمین اجتماعی هر 6 ماه یکبار ارائه میشود نشاندهنده این است که مبلغ حق بیمه قطعی پرداخت نشده توسط کارفرمایان اعداد آن صدها هزار میلیارد تومان رسیده است.
به گفته او، زمانی که این چنین عددی کارفرمایان به هر دلیلی در پرداخت آن امتناع میکنند، تأمین اجتماعی را با مشکل کمبود شدید منابع و نقدیندگی مواجه میکند و طبیعتا برخی از پرداختهای به دلیل همین عدم تأمین مالی منجر به خسارتهایی میشود که از جمله آن در بخش درمان که حدود 25 درصد مصارف سازمان را به خود اختصاص میدهد. از طرفی دیگر تأخیر در پرداختیهای مراکز طرف قرارداد نیز رخ خواهد داد، اگر این چنین اتفاقی بیفتد باید انتظار داشته باشیم که ارائه خدمات در آن مراکز با مشکلاتی روبهرو شود.
ارسال هوشمند لیست حق بیمه
سازمان تأمین اجتماعی از خرداد ۱۴۰۳، ارسال لیست هوشمند حق بیمه را برای همه کارفرمایان الزامی کرد. در حال حاضر بیش از ۹۵ درصد کارفرمایان از این سامانه استفاده میکنند. این سامانه به دلیل کاهش خطاهای انسانی و تسریع در روند ارسال لیستها شاید به نوعی نقشی حمایتی از کارگران داشته باشد.
پیش از این، خطاهای احتمالی در لیست حق بیمه مانند اشتباه در دستمزد یا کد شغلی پس از ارسال مشخص میشد و جریمه برای کارفرما اعمال میشد. اما در سامانه جدید، همان لحظه که کارفرما مشغول تنظیم لیست است، خطاها به او اخطار داده میشود و فرصت اصلاح فوری وجود دارد. این یعنی دیگر خبری از بدهیهای ناگهانی و جرایم غافلگیرکننده نیست.
همچنین با فراهم شدن پرداخت آنلاین، کارفرمایان در هر ساعت از شبانهروز امکان ارسال لیست و پرداخت حق بیمه را دارند. این موضوع از انباشت بدهیهای مزمن جلوگیری میکند. حفظ حقوق بیمهشدگان از دیگر مزایای این موضوع است زیرا با حذف خطاهای کاربری، اطمینان حاصل میشود که تمام سوابق کاری کارگران به درستی ثبت و نگهداری میشود. به عبارت دیگر، سابقه بیمه کارگر دیگر قربانی اشتباهات ساده اداری نمیشود.
نقشی فراتر از یک نهاد دولتی
سازمان تأمین اجتماعی یک سازمان دولتی نیست. این سازمان بر اساس اصل «مشارکت سهجانبه» اداره میشود: دولت، کارفرمایان و نمایندگان بیمهشدگان. به همین دلیل است که از کارفرمایان به عنوان «شرکای اجتماعی» یاد میشود.
طرحهایی مانند لیست هوشمند ثابت کرده است که وقتی سازمان تأمین اجتماعی به جای برخورد سلیقهای، بسترهای فنی و شفاف را فراهم کند، کارفرمایان نیز همکاری لازم را در بخشهای مختلف خواهند داشت، آمار ۹۵ درصدی استفاده از سامانه هوشمند، گواه این ادعا است. اما مهمترین موضوع این است که باید حقبیمه در موعد مقرر خود برای سازمان تأمین اجتماعی ارسال شود.
حیدری افزود: در حوزه پرداخت مستمریها همین قضیه حاکم است زیرا سازمان تأمین اجتماعی هر ماه موظف به پرداخت مستمری بازنشستگان تا روزهای تعیین شده است، به همین واسطه کارفرمایان نیز موظف به پرداخت حق بیمه کارگران در هر ماه هستند اما برخی از کارفرمایان روزهای پایانی ماه این اقدام را انجام میدهند که ممکن است اختلالی در تأمین منابع و پرداخت مستمری بازنشستگان ایجاد کند.
او بیان کرد: وقتی پرداختها در روزهای آخر ماه اتفاق میافتد سازمان تأمین اجتماعی در اوایل دوره پرداخت مستمریها، ممکن است با مشکل کمبود نقدینگی مواجه شود، عموما مجبور است از ابزارهایی که برای سازمان هزینهبر است استفاده کند و این هم در واقع جزء اثرات مخرب عدم به موقع حق بیمه از سوی کارفرمایان است.
کارشناس بیمههای اجتماعی گفته بود: اینکه حق بیمه با تأخیر پرداخت شود و یا تاخیرها معنادار باشد میتواند منابع سازمان تأمین اجتماعی را با مخاطرات مواجه کند و تعهدات را به سختی انجام دهد. یک بخش دیگری از عدم پرداخت به موقع حق بیمه از سوی دولت است که به عنوان یک کارفرمای بزرگ متعهد پرداخت حق بیمه گروههای مختلف تحت حمایت خود است به طور بلندمدت حق بیمه آنها را پرداخت نکرده است و اثر آن از دیگر کارفرمایان بسیار بیشتر است. این نشاندهنده این است که هم دولت متعهد به انجام وظایف خود و پرداخت به موقع حق بیمه نیست و هم برخی از کارفرمایان به هر دلیلی پرداخت را انجام نمیدهند.
پایداری منابع و امنیت بلندمدت
براساس برآوردهای موجود هر رقمی از حقبیمهها که به موقع و دقیق پرداخت شود، هم سبد سرمایهگذاری سازمان تأمین اجتماعی را تقویت میکند و هم قدرت پرداخت تعهدات آینده حوزه بازنشستگی، ازکارافتادگی و بازماندگان را افزایش میدهد. به تعبیر ساده، پرداخت بهموقع حق بیمه توسط کارفرمای امروز، تضمینکننده بازنشستگی خود او در آینده است.
کارشناس حوزه کسبوکار گفته بود: واقعیت این است که در چنین شرایطی برای تأخیر در پرداختها، سازمان تأمین اجتماعی تحت فشار شدید منابع نقدی برای انجام تعهدات خود قرار میگیرد. در حال حاضر بخش قابل توجهی از درمانی که سازمان برای بیمهشدگان تأمین میکند توسط خرید خدمت انجام میشود و اگر این خرید به موقع صورت نگیرد ممکن است بیمهشدگان و بازنشستگان با اختلال در خدمت روبهرو شوند.
به گفته حیدری، بنابراین آشکار است که تأخیر یا عدم به موقع پرداخت حق بیمه چه تاثیراتی منفی میتواند در گردش کار حوزه تأمین اجتماعی داشته باشد.
گذر از نظام سنتی و کاغذی به سامانه هوشمند لیست حق بیمه، نقطه عطفی در شفافیت روابط کارفرما، کارگر و سازمان تأمین اجتماعی محسوب میشود. با این حال، هنوز برخی کارفرمایان با تأخیر در پرداخت یا ارائه لیستهای نادرست، حقوق کارگران را تضییع میکنند. در نهایت، تأمین منابع پایدار در گرو درک این حقیقت است که سازمان تأمی اجتماعی یک شریک استراتژیک برای آرامش خاطر همه بازیگران بازار کار است.
