تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
مدیر درمان تأمین اجتماعی استان اصفهان از راهاندازی بلوک زایمان استاندارد در بیمارستان حضرت فاطمه الزهرا نجفآباد با زیربنای ۸۰۰ متر مربع و سرمایهگذاری حدود ۳۰ میلیارد تومان خبر داد و گفت: این مرکز به عنوان تنها بیمارستان ملکی تأمیناجتماعی در غرب استان، خدمات تخصصی زایمان را به جمعیتی نزدیک به ۶۰۰ هزار نفر ارائه میدهد.
به گزارش تامین 24، استان اصفهان در سالهای اخیر به یکی از کانونهای اصلی سیاستهای توسعه سلامت مادر و نوزاد در کشور تبدیل شده است و سازمان تأمیناجتماعی، به عنوان بزرگترین خریدار و ارائهدهنده خدمت در حوزه درمان کشور، تلاش کرده نقش پررنگتری در این عرصه ایفا کند. توسعه و استانداردسازی بلوک زایمان بیمارستان تامین اجتماعی حضرت فاطمه الزهرا سلاماللهعلیها شهرستان نجفآباد را میتوان یکی از مهمترین پروژههای این سازمان در غرب استان اصفهان دانست؛ پروژهای که با وجود محدودیتهای مالی و شرایط خاص کشور در سالهای گذشته، تکمیل و وارد مدار خدمت شده و اکنون به یکی از نقاط مرجع زایمان طبیعی برای بیمهشدگان تأمیناجتماعی در این منطقه تبدیل شده است.
علی ترک، مدیر درمان سازمان تأمیناجتماعی استان اصفهان در گفتوگو با تامین 24 با تشریح ابعاد این طرح، از بیمارستان فاطمه الزهرا نجفآباد به عنوان تنها مرکز ملکی تأمیناجتماعی در غرب استان یاد میکند که بار ارائه بخش مهمی از خدمات تخصصی و فوقتخصصی، بهویژه در حوزه مامایی و زایمان، به جمعیتی حدود ۶۰۰ هزار نفر در شهرستان نجفآباد و شهرهای غربی استان را بر عهده دارد.
به گفته او، این بیمارستان سالها است در حوزه زایمان طبیعی یک بیمارستان ریفرال و مرجع بوده و عملکرد آن در شاخصهای مرتبط با زایمان فیزیولوژیک و بیعارضه، جایگاهی قابل توجه در شبکه درمانی تأمین اجتماعی و حتی در سطح منطقهای دارد.
آنچه این پروژه را از یک توسعه معمول ساختمانی فراتر میبرد، همراستایی کامل آن با سیاستهای کلان کشور در حوزه حمایت از خانواده و جوانی جمعیت است.
ترک تأکید میکند که توسعه و استانداردسازی بلوک زایمان بیمارستان نجفآباد، نه صرفا یک اقدام عمرانی، بلکه یک مداخله هدفمند در راستای ارتقای کیفیت زایمان طبیعی، افزایش احساس امنیت و آرامش مادران باردار، و کاهش موانع روانی و رفتاری در مسیر انتخاب زایمان طبیعی است؛ مداخلهای که در نهایت میتواند به افزایش نرخ زایمان طبیعی و کمک به تحقق اهداف قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت منجر شود.
بلوک زایمان نسل جدید
بلوک زایمان جدید بیمارستان تامین اجتماعی حضرت فاطمه الزهرا نجفآباد بر مبنای آخرین استانداردهای اعلامشده وزارت بهداشت در حوزه طراحی و تجهیز بخشهای زایمانی احداث شده است. این بلوک با زیربنایی در حدود ۸۰۰ مترمربع و صرف هزینهای نزدیک به ۳۰ میلیارد تومان، شامل ساخت، تجهیز و آمادهسازی کامل فضای فیزیکی و فراهمسازی امکانات تخصصی است که سطح آن را از الگوی سنتی زایشگاهها به مدل روزآمد LDR ارتقا داده است.
الگوی LDR که مخفف سه مرحله لیبر، دیلیوری و ریکاوری است، بر این مبنا طراحی شده که مادر باردار از لحظه ورود به بخش زایمان تا پایان فرایند و طی دوران اولیه ریکاوری، در یک اتاق خصوصی و ثابت مستقر باشد؛ اتاقی که هم شرایط بالینی استاندارد و تجهیزات کامل زایمان را در خود جای داده و هم فضای روانی و محیطی مناسبی برای حفظ کرامت و حریم خصوصی مادر فراهم میکند.
در این بخش، هر اتاق LDR به صورت مستقل طراحی شده و از سرویس بهداشتی اختصاصی، فضای استراحت همراه، کمد شخصی برای وسایل مادر، یخچال و پنجره رو به فضای سبز بیمارستان بهرهمند است. این طراحی، هم از منظر کنترل عفونت و رعایت اصول معماری درمانی اهمیت دارد و هم از زاویه روانشناختی و انسانی، موجب افزایش احساس امنیت و آرامش مادران میشود.
ترک میگوید: ساختار جدید بلوک زایمان با تکیه بر همین استانداردها و با هدف ایجاد تجربهای متفاوت از روند زایمان طبیعی طراحی شده است. او معتقد است که تجربه زیسته مادر در لحظه زایمان، یکی از مؤثرترین متغیرها در پذیرش یا عدم پذیرش زایمان طبیعی در بارداریهای بعدی است و اگر این تجربه همراه با آرامش، حمایت، حفظ حریم خصوصی و برخورد حرفهای تیم درمان باشد، خود به یک عامل تشویقی برای انتخاب مجدد زایمان طبیعی تبدیل خواهد شد.
او میافزاید: یکی از نکات مهم در طراحی این بخش، جانمایی هوشمندانه اتاق عمل در مجاورت مستقیم با زایشگاه است. این مجاورت به مادران اطمینان میدهد که در صورت بروز هر گونه عارضه حین زایمان، امکان انتقال به اتاق عمل در کمتر از یک دقیقه فراهم است. این فاصله بسیار کوتاه، علاوه بر ارزش بالای کلینکی در مدیریت موارد اورژانسی، به طور قابل توجهی اضطراب ذهنی مادران و خانوادهها را کاهش میدهد؛ اضطرابی که عمدتا ناشی از ترس از دیر رسیدن خدمات تخصصی در شرایط پیشبینینشده است.
مدیر درمان تأمیناجتماعی استان اصفهان تصریح میکند: در کنار این ساختار فیزیکی، مجاورت بخش نوزادان با بلوک زایمان و استقرار تیم پرستاری و پزشک نوزاد در نزدیکی محل زایمان نیز یکی دیگر از مزیتهای این واحد جدید است. این چینش، امکان حضور سریع تیم نوزادان در اتاق زایمان در صورت نیاز را فراهم کرده و از دید استانداردهای مراقبت نوزاد، یک امتیاز مهم برای این مرکز محسوب میشود.
تور زایشگاهگردی و کلاسهای پیش از زایمان
یکی از وجوه متمایز توسعه بلوک زایمان بیمارستان تامین اجتماعی فاطمه الزهرا نجفآباد، تمرکز ویژه بر مفهوم مشارکت خانواده و حضور فعال همسر در روند زایمان است؛ مفهومی که در سالهای اخیر در ادبیات سلامت مادر و نوزاد پررنگ شده، اما پیادهسازی عملی آن در ساختار بیمارستانی کشور به صورت یکپارچه و استاندارد، هنوز فراگیر نشده است.
ترک اظهار میکند: در این مرکز، حضور همراه درجهیک مادر باردار، بهویژه همسر، از مرحله دردهای زایمانی تا لحظه تولد نوزاد در اتاقهای LDR امکانپذیر شده است. اتاقها به گونهای طراحی شدهاند که ضمن رعایت کامل اصول حرفهای، حریم خصوصی مادر و همراه حفظ و شرایط برای حضور مستمر همسر فراهم باشد. این حضور، صرفا نمادین نیست؛ بلکه در ساختار آموزشی و خدماتی بلوک زایمان تعریف شده و با برگزاری کلاسهای آموزشی ویژه نقش همسران، به یک ابزار مؤثر حمایت عاطفی و روانی در فرایند زایمان تبدیل شده است.
او میافزاید: در این بیمارستان، تورهای آشنایی با بخشهای مختلف، بهویژه بلوک زایمان LDR، به صورت منظم برای مادران باردار برگزار میشود. این تورها که توسط ماماهای درمانگاه هدایت میشود، به مادران و همسرانشان فرصت میدهد قبل از فرارسیدن موعد زایمان، به صورت نزدیک با فضای واقعی اتاقهای زایمان، تجهیزات، مسیرهای ورود و خروج، امکانات اتاق عمل مجاور و بخش نوزادان آشنا شوند.
بر اساس گزارشهای داخلی بیمارستان، تور زایشگاهگردی با همراهی همسران، با استقبال بسیار خوبی مواجه شده و اثر قابل توجهی بر کاهش استرس و نگرانی مادران باردار داشته است. بسیاری از مادران شکم اول، پس از حضور در این تورها و مشاهده اتاقهای خصوصی، امکانات موجود و امکان حضور همسر در کنارشان، تصمیم به انتخاب این مرکز برای زایمان طبیعی گرفتهاند و این موضوع به افزایش سهم مادران باردار نخستزا در مراجعات این بخش منجر شده است.
کلاسهای آموزشی پیش از زایمان، که با هدف آشنایی مادران با فرآیند زایمان طبیعی، تکنیکهای کاهش درد غیر دارویی، تمرینهای تنفس، نحوه همکاری مؤثر با تیم درمان و همچنین نقش حمایتی همسر در دوران زایمان و پس از آن برگزار میشود، اکنون با استقبال بیشتری نسبت به گذشته روبهرو است. بسیاری از مادران شرکتکننده در این کلاسها، این دورهها را پلی میان آگاهی نظری و تجربه عینی حضور در بلوک LDR میدانند و ترکیب شرکت در کلاس و تور زایشگاهگردی را عامل کلیدی در کاهش ترس از زایمان طبیعی عنوان کردهاند.
در کنار این اقدامات حضوری، بیمارستان امکان تور مجازی بلوک زایمان را نیز فراهم کرده است؛ به این معنا که مادران و خانوادهها میتوانند پیش از مراجعه، به صورت آنلاین با فضای اتاقها آشنا شوند. این اقدام، بهویژه برای مادرانی که در شهرهای اطراف نجفآباد ساکن هستند و امکان حضور مکرر در بیمارستان را ندارند، یک ابتکار کاربردی به شمار میآید و کمک میکند تصمیمگیری آگاهانهتری درباره محل زایمان داشته باشند.
یکی دیگر از نوآوریهای موردتوجه مادران، امکان بریدن بند ناف توسط همراه منتخب مادر است. این اقدام که با رعایت پروتکلهای بهداشتی و تحت نظارت تیم مامایی انجام میشود، به گفته مسئولان بخش، بازخورد بسیار مثبتی در میان خانوادهها داشته و به تقویت پیوند عاطفی والدین با نوزاد در اولین دقایق تولد کمک کرده است. از منظر روانشناسی زایمان، این نوع مشارکت فعال خانواده در لحظه تولد، یکی از ابزارهای مؤثر در ایجاد احساس رضایت و تجربه مثبت از زایمان است.
تمرکز بر افزایش زایمان طبیعی
مدیر درمان تأمیناجتماعی استان اصفهان، توسعه و استانداردسازی بلوک زایمان بیمارستان تامین اجتماعی نجفآباد را در امتداد سیاستهای کلان این سازمان برای افزایش سهم زایمان طبیعی در مراکز ملکی توصیف میکند.
به گفته او، با راهاندازی این بخش جدید، پیشبینی میشود که حداقل ۴۰ تا ۵۰ مورد زایمان طبیعی در ماه در این بیمارستان انجام شود و با توجه به روند رو به رشد استقبال مادران، این عدد قابلیت افزایش در ماههای آتی را نیز دارد.
اگرچه این بخش در اواخر سال ۱۴۰۰ از نظر ساخت و تجهیز به نقطه پایان پروژه اجرایی خود رسید، اما به دلیل شرایط خاص کشور و توصیفی که ترک از آن به عنوان وضعیت جنگی اقتصادی و محدودیتهای ناشی از آن یاد میکند، افتتاح رسمی آن به تعویق افتاد. با این حال، بخش بهطور عملیاتی وارد چرخه خدمت شده و اکنون در حال ارائه خدمات به بیمهشدگان است. بهرهبرداری رسمی و راهاندازی کامل در ماههای ابتدایی سال پس از آن انجام شده و به گفته مدیر درمان استان، با وجود محدودیتهای مالی سال ۱۴۰۰، اتمام این پروژه در همان بازه زمانی یک دستاورد مهم مدیریتی محسوب میشود.
یکی از محورهای توسعه آتی در این بلوک، راهاندازی زایمان در آب است؛ رویکردی که در سالهای اخیر در برخی مراکز پیشرو کشور مطرح شده و اکنون در بیمارستان تامین اجتماعی فاطمه الزهرا نجفآباد نیز زیرساختهای اولیه آن در طراحی بخش لحاظ شده است.
ترک توضیح میدهد: ساختار فیزیکی پیشبینی لازم برای اجرای زایمان در آب را دارد و تنها بخش کوچکی از تجهیزات اختصاصی این نوع زایمان باقی مانده که قرار است در ماههای آینده تهیه و نصب شود تا این خدمت نیز در سبد خدمات بیمارستان قرار گیرد.
زایمان در آب، به عنوان یکی از روشهای کمککننده در کاهش درد زایمان و افزایش احساس آرامش مادر، میتواند گزینهای جذاب برای بخشی از مادران باردار باشد؛ بهویژه آن دسته که با وجود تمایل به زایمان طبیعی، از دردهای شدید زایمانی هراس دارند. برنامهریزی برای راهاندازی این خدمت در یک بیمارستان ملکی تأمیناجتماعی در غرب استان اصفهان، از منظر سیاستگذاری خدمات درمانی، یک گام رو به جلو در تنوعبخشی به گزینههای زایمانی قابل ارائه به بیمهشدگان به شمار میآید.
از سوی دیگر، گزارشهای داخلی بیمارستان نشان میدهد که ویژگیهایی مثل داشتن اتاق خصوصی، وجود سرویس بهداشتی اختصاصی، امکان حضور مامای همراه در صورت درخواست مادر، و تجهیز کامل همه اتاقها به امکانات لازم برای زایمان، نقش مهمی در افزایش احساس امنیت و رضایت مادران ایفا کرده است. تقاضا برای استفاده از مامای همراه نیز یکی از مواردی است که در این بخش با رشد قابل توجهی روبهرو بوده و نشان میدهد مادران بهدنبال دریافت خدماتی شخصیسازیشدهتر در فرآیند زایمان هستند.
یکی دیگر از نکات موردتوجه، استقبال مادران از رنگبندی اتاقها متناسب با جنسیت نوزاد است؛ جزئی کوچک در نگاه اول، اما تأثیرگذار در تجربه ذهنی مادران در روز تولد فرزند. این نوع توجه به جزئیات محیطی، در کنار طراحی فضاهای با دید به فضای سبز، بخشی از نگاه انسانمحور در طراحی بلوک زایمان جدید این بیمارستان است؛ نگاهی که تلاش میکند محیط زایمان را از فضای خشک و صرفا بالینی به فضایی باکیفیت از نظر روانی و حسی برای مادر تبدیل کند.
ترکیب همه این عناصر، از ساختار فیزیکی تا مدل ارائه خدمت و برنامههای آموزشی، باعث شده است که در مدت کوتاه پس از راهاندازی، آمار مراجعان به بلوک زایمان بیمارستان تامین اجتماعی فاطمه الزهرا نجفآباد روندی افزایشی پیدا کند. بخشی از این افزایش، حاصل جذب مادران باردار شکم اول است که با تکیه بر امکانات اتاقهای خصوصی، امکان حضور همسر، و فضای مدرن LDR، این مرکز را برای نخستین تجربه زایمان خود انتخاب کردهاند.
در سطحی کلانتر، توسعه این بلوک زایمان را میتوان نمونهای از تغییر پارادایم در شبکه درمانی تأمین اجتماعی دانست؛ تغییری از نگاه صرفا درمانمحور به نگاه ترکیبی درمانی، حمایتی و روانشناختی در حوزه سلامت مادر و نوزاد. در این نگاه جدید، زایمان دیگر یک رخداد صرفا پزشکی نیست، بلکه فرآیندی است که باید همزمان با حفظ استانداردهای حرفهای درمان، کرامت انسانی، آرامش روانی، مشارکت خانواده و حق انتخاب آگاهانه مادر را در مرکز توجه قرار دهد.
مدیر درمان تأمیناجتماعی استان اصفهان، توسعه بلوک زایمان بیمارستان تامین اجتماعی فاطمه الزهرا نجفآباد را گامی مهم در این مسیر میداند و بر این باور است که استمرار این رویکرد در سایر مراکز ملکی تأمیناجتماعی میتواند سهم این سازمان در ارتقای سلامت مادران و نوزادان کشور و تحقق عملی سیاستهای جوانی جمعیت را به شکل معناداری افزایش دهد. او تأکید میکند که تجربه موفق این بیمارستان در غرب استان اصفهان، میتواند به عنوان یک الگو در سایر استانها مورد توجه قرار گیرد؛ الگویی که در آن ترکیب سرمایهگذاری هدفمند عمرانی، رعایت استانداردهای روز وزارت بهداشت، تقویت بعد انسانی خدمات و طراحی برنامههای آموزشی و حمایتی برای مادر و خانواده، به شکل همافزا در خدمت افزایش زایمان طبیعی و ارتقای کیفیت خدمات مادر و نوزاد قرار گرفته است.
بیمارستان تامین اجتماعی حضرت فاطمهالزهرا نجفآباد اکنون تنها یک بیمارستان ملکی تأمیناجتماعی در غرب اصفهان نیست؛ بلکه به تدریج به یک مرجع منطقهای برای زایمان طبیعی استاندارد، انسانمحور و خانوادهگرا تبدیل میشود. مسیری که اگر با پایداری در تأمین منابع، توسعه نیروی انسانی تخصصی و تداوم سیاستهای تشویقی برای انتخاب زایمان طبیعی همراه شود، میتواند نقشی تعیینکننده در نقشه آینده درمان تأمین اجتماعی و شاخصهای سلامت مادر و نوزاد در این بخش از کشور ایفا کند.
