تامین ۲۴
پایگاه خبری رفاه و تأمین اجتماعی
سازمان تأمین اجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم عبارتند از: پرداخت بخشی از بدهی کارگاه توسط یکی از شرکا، اخذ غیرحضوری تعهدنامه از دختر متوفی برای برقراری مستمری، لزوم اعلام تعطیلی کارگاه از سوی کارفرما به تأمین اجتماعی، و نحوۀ استرداد مبلغ پیشپرداخت حق بیمۀ اختیاری.
یک کارگاه تراشکاری مبالغی بدهی اجرایی دارد که پرداخت نشده است. از سوی دیگر مدتی است این کارگاه تعطیل شده و فاقد فعالیت است. همچنین ملک کارگاه که بهصورت مشاعی به نام سه نفر است اخیراً توسط اجرائیات تأمین اجتماعی از طریق ادارۀ ثبت اسناد بازداشت شده است. آیا یکی از شرکا میتواند با پرداخت قسمتی از بدهی به عنوان سهم خود، درخواست رفع بازداشت کند؟
خیر، طبق مقررات مربوط به بدهیهای اجرایی، اگر مال غیرمنقول بازداشتی محل کارگاه است و چند نفر شریک مشاعی دارد، هر یک از شرکا نمیتوانند با پرداخت بدهی معادل سهم خود درخواست رفع بازداشت کنند و درهرحال رفع بازداشت منوط به ترتیب پرداخت کل دیون است.
برای عقد قرارداد بیمۀ اختیاری جهت انجام معاینات به کمیسیون پزشکی معرفی شدهام، اما کمیسیون من را ازکارافتاده کلی تشخیص داده است. آیا با این حال نمیتوانم از بیمۀ اختیاری استفاده کنم؟
بر اساس گواهی مراکز معاینۀ سازمان تأمین اجتماعی، اگر متقاضی بیمۀ اختیاری در بدو قرارداد به علت بیماری یا عارضۀ خاصی از کارافتادۀ کلی شناخته شود، مجاز به عقد قرارداد و استفاده از بیمۀ اختیاری خواهد بود، اما نکتۀ مهم این است که بیمهشده فقط میتواند از تعهدات بازنشستگی و بازماندگان بهرهمند شود و بیماری و عارضۀ اولیه او موقع قرارداد موجب استفاده از تعهد ازکارافتادگی کلی نخواهد بود، مگر اینکه به عارضه یا بیماری دیگری غیر از بیماری بدو قرارداد مبتلا شود که در این صورت طبق ضوابط مربوطه استفاده از حمایت ازکارافتادگی کلی برای او بلامانع است.
بیمهشدۀ زن دارای ۲۹ سال و ۶ ماه سابقۀ بیمهپردازی هستم. در سنوات گذشته پس از تأیید مرجع قضایی با تغییر تاریخ تولد، سن خودم را یک سال افزایش دادهام و بر اساس افزایش مذکور در حال حاضر ۴۴ سال و ۶ ماه سن دارم که شش ماه دیگر به ۴۵ سال تمام میرسد. آیا با این حال میتوانم بعد از شش ماه با ۳۰ سال سابقه و ۴۵ سال سن بازنشسته شوم؟
خیر، طبق قانون الحاق یک تبصره به عنوان تبصرۀ (۲) مادۀ (۳) قانون تأمین اجتماعی مصوب سال ۱۳۷۹ مجلس شورای اسلامی، ملاک تشخیص و تعیین سن بیمهشده و افراد تحت تکفل او جهت استفاده از مزایای قانون تأمین اجتماعی، تاریخ تولد مندرج در شناسنامهای است که در بدو بیمه شدن به سازمان تأمین اجتماعی ارائه و در پروندۀ فنی بیمهشده ضبط شده است. پس از آن هرگونه تغییراتی در شناسنامه به عمل آمده باشد برای سازمان تأمین اجتماعی معتبر نخواهد بود یعنی شما بعد از یک سال و شش ماه که سن واقعیتان به ۴۵ سال تمام میرسد میتوانید درخواست بازنشستگی کنید. البته اگر این امر اضطراری است و در حال حاضر بیمهشدۀ اجباری هستید میتوانید از بازنشستگی زنان بیمهشده با ۴۲ سال سن و ۲۰ سال سابقه و حقوق ۲۰ روزه استفاده کنید. در غیر این صورت بعد از شش ماه که مدت بیمهپردازی شما به ۳۰ سال میرسد باید منتظر باشید سن واقعی نیز به ۴۵ سال تمام ختم شود تا بتوانید بازنشسته شوید.
پدرم که بیمهشدۀ تأمین اجتماعی بود یک هفته است فوت کرده و برقراری مستمری بازماندگان برای مادرم و من که فاقد شغل و شوهر هستم در دست اقدام است. شعبۀ برقرارکنندۀ مستمری بازماندگان به من اعلام کرده که جهت ارائۀ تعهدنامه مبنی بر نداشتن شغل و شوهر به تأمین اجتماعی مراجعه کنم. آیا اخذ تعهدنامه از دختر متوفی بهصورت غیرحضوری نیز امکانپذیر است؟
قبلاً ۳۰ خدمت از خدمات سازمان تأمین اجتماعی غیرحضوری انجام میشد اما در حال حاضر طبق اعلام مسئولان سازمان، خدمات غیرحضوری به ۵۷ مورد افزایش یافته که یکی از آنها اخذ تعهدنامۀ نداشتن شغل و شوهر برای دختر متوفی از طریق سامانۀ خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی به نشانی(es. tamin.ir) است. لذا اگر حساب کاربری نزد تأمین اجتماعی داشته باشید میتوانید از این خدمت بهرهمند شوید.
از تاریخ فروردینماه سال ۱۴۰۱ کارگاه تراشکاری راهاندازی کردهام و حق بیمۀ دو نفر از کارگران را مرتب پرداخت میکردم که تعداد آنها در بازرسی شهریورماه سال ۱۴۰۱ نیز مورد تأیید قرارگرفته است. بعد از مدتی به عللی کارگاه از مهرماه سال ۱۴۰۱ تعطیل شده است. اخیراً از طرف تأمین اجتماعی صورتحساب بدهی برای من ابلاغ شده در حالی که کارگاه تعطیل بوده و بازرس تأمین اجتماعی در اسفندماه سال ۱۴۰۱ ضمن مراجعه به تراشکاری اعلام کرده کارگاه تعطیل است. بر چه مبنایی بدهی محاسبه و به من ابلاغ شده است؟
هروقت به علت تعطیلی کارگاه، کارگران ترک کار میکنند و کارگاه عملاً تعطیل میشود کارفرمایان حتماً باید موضوع را در لیست ماه بعدی منعکس کنند و در صورت عدم اعلام ترک کار بیمهشدگان و تعطیلی کارگاه، از نظر محاسبات حق بیمه، تاریخ بازرسی بعدی تاریخ تعطیلی کارگاه خواهد بود و حق بیمۀ کارگران تا تاریخ بازرسی بعدی محاسبه و به کارفرما ابلاغ میشود. درهرحال اگر از تاریخ ابلاغ بدهی ۳۰ روز سپری نشده میتوانید به اعلام بدهی اعتراض کنید تا در هیأت تشخیص مطالبات بدوی تأمین اجتماعی مورد رسیدگی مجدد قرار گیرد.
حق بیمۀ اختیاری را تا آخر سال ۱۴۰۲ پیشپرداخت کردهام. اخیراً بعد از شرکت در آزمون استخدامی کشوری به استخدام سازمان امور مالیاتی درآمده و از شمول قانون تأمین اجتماعی خارج شدهام. آیا سازمان تأمیناجتماعی مبلغ پیشپرداختی حق بیمۀ اختیاری را به من مسترد میکند یا خیر؟
اگر بیمهشدۀ اختیاری و یا بیمۀ صاحبان حِرف و مشاغل آزاد در حین بیمهپردازی بهطور همزمان مشمول نظام حمایتی خاص سایر صندوقهای بیمهای قرار گیرد بعد از کسر حق بیمۀ سهم درمان (برای بیمۀ اختیاری) و یا حق سرانۀ درمان (برای بیمۀ مشاغل آزاد) بقیۀ پیشپرداختی عیناً به بیمهشده مسترد میشود.
۱۸ سال سابقۀ بیمهپردازی اجباری دارم و ۲۲ ماه است بیمهشدۀ مشاغل آزاد هستم. بعد از دو ماه به ۶۰ سالگی تمام میرسم و در این صورت کل سابقهام ۲۰ سال تمام خواهد بود. با توجه به اینکه بیمۀ مشاغل آزاد من همراه با درمان است و به تعداد خودم، همسر و سه فرزند و پدر تحت تکفل قانونی مبلغ خیلی زیادی به عنوان حق سرانۀ درمان پرداخت میکنم، آیا بعد از بازنشستگی نیز لازم است به تعداد افراد تحت تکفل حق سرانۀ درمان پرداخت شود؟
خیر، بیمهشدهای که با احتساب سابقۀ بیمۀ اجباری و بیمۀ مشاغل آزاد بازنشسته میشود اگر سابقۀ بیمۀ اجباری او بدون در نظر گرفتن بیمهپردازی مشاغل آزاد کمتر از ۱۰ سال است در صورت تمایل به استفاده از درمان تأمین اجتماعی، از مستمری او حق سرانۀ درمان کسر میشود، اما چنانچه سابقۀ بیمهپردازی اجباری بیشتر از ۱۰ سال است (مثل شما که ۱۸ سال بیمۀ اجباری بودید) از مستمری بازنشستگی او صرفاً دو درصد برای درمان کسر میشود و مستمریبگیر و افراد تحتتکفل بدون پرداخت حق سرانۀ درمان میتوانند از خدمات درمانی تأمین اجتماعی بهرهمند شوند.
چون کارفرمای یک کارگاه ریختهگری از آشنایان من است، با پرداخت مبلغی بابت سرمایه کارگاه صرفاً بهصورت شفاهی در سود و زیان کارگاه شریک هستم و هیچگونه مدرک کتبی دال بر شراکت در کارگاه بین ما ردوبدل نشده است. با توجه به اینکه کارفرما سه نفر از کارگران کارگاه را بیمه کرده است آیا میتواند اسم من را نیز در لیست بیمه کارگران درج و حقبیمه آن را پرداخت کند؟
در کارگاههایی که کارفرما دارای جواز کسب است اگر شریک کارفرما طبق سند مالکیت ادعای شراکت کند و در پروانۀ کسب کلمۀ «با رضایت شریک» درج شود و یا در کارگاههای فاقد مجوز کار و پروانۀ کسب اگر فردی طبق سند مالکیت ادعای شراکت کند و در شراکتنامۀ کتبی قید شده باشد در سرمایه و ادارۀ کارگاه و هزینهها و سود و زیان کارگاه شریک است. این قبیل شرکای کارفرما مشمول قانون تأمین اجتماعی نیستند. در بقیۀ موارد شریک کارفرما با هر عنوانی بیمهشده تلقی شده (مثل شما) و لازم است اسم او در لیست ارسالی به تأمین اجتماعی درج شده و حق بیمۀ آن پرداخت شود.
پدرم بازنشستۀ تأمین اجتماعی است. من از زمان طفولیت جهت استفاده از خدمات درمانی تأمین اجتماعی تحت پوشش بیمۀ پدرم بودم. اکنون نیز دانشجوی ترم اول هستم، اما در حال حاضر که ۱۷ سال دارم و هنوز به ۱۸ سالگی تمام نرسیدهام و فاقد شغل و شوهر هستم تأمین اجتماعی من را از تحت پوشش بودن پدرم خارج کرده است. چون چند سال قبل با تأیید مرجع قضایی یک سال سن خود را کاهش دادهام؛ آیا علت این موضوع تغییرتاریخ تولد در شناسنامه است؟
بله، ملاک استفاده افراد تحت تکفل بیمهشده یا مستمریبگیر از خدمات سازمان تأمین اجتماعی صرفاً شناسنامهای است که در بدو استفاده از مزایای قانونی به سازمان تأمین اجتماعی ارائه میشود و هرگونه تغییر تاریخ تولد در شناسنامه برای سازمان تأمین اجتماعی موضوعیت نخواهد داشت. لذا چون شما طبق تاریخ تولد قبلی در حال حاضر ۱۸ سال تمام دارید نمیتوانید از خدمات درمانی بهرهمند شوید مگر اینکه از بیمۀ زنان خانهدار و یا بیمۀ دانشجویی و با حمایت درمان استفاده کنید.
در رابطه با قرارداد بیمۀ رانندگان برونشهری، قبل از معرفی به کمیسیون پزشکی مبلغی به عنوان علیالحساب پرداخت کردهام، اما کمیسیون پزشکی قابلیت و استعداد جسمانی من را برای رانندگی تأیید نکرده ومنجر به عدم عقد قرارداد بیمۀ رانندگان بینشهری شده است. آیا میتوانم مبلغ پرداختی علیالحساب را از تأمین اجتماعی دریافت کنم؟
بله، در صورت عدم تأیید سلامت و استعداد جسمانی متقاضی بیمۀ رانندگان بینشهری مبلغ پرداختی علیالحساب بدون کسری هرگونه وجهی عیناً قابل استرداد است.
اجرائیات تأمین اجتماعی یکی از شعب تهران در قبال بدهی اجرایی شرکت تولید ماشینآلات کشاورزی، ملکی در منطقۀ شمیرانات را که متعلق به شرکت است از طریق ادارۀ ثبت اسناد و املاک توقیف کرده و قصد فروش آن را از طریق مزایده دارد. چون شرکت قبل از بازداشت تصمیم داشت ملک مذکور را به فروش برساند آیا امکان دارد در ازای ملک بازداشتی، ملک دیگری را در یکی از مناطق دیگر تهران به تأمین اجتماعی معرفی کنیم تا از ملک مورد نظر رفع بازداشت به عمل آید؟
اگر پس از بازداشت مال غیرمنقول، مدیون مال دیگری را معرفی کند به شرطی سازمان تأمین اجتماعی با این موضوع موافقت میکند که ملک معرفیشدۀ جدید به لحاظ ارزش و سهولت در فروش کمتر از مال توقیفی نبوده و ارزش ملک معرفی شده کفاف پرداخت مطالبات تأمین اجتماعی را تأمین کند که در این صورت پس از بازداشت ملک معرفیشده از مال غیرمنقول قبلی رفع بازداشت به عمل میآید.
