
سازمان تأمین اجتماعی بهعنوان بزرگترین سازمان بیمهگر کشور با جامعۀ عظیمی از مخاطبان در ارتباط است که غالباً با قواعد و قوانین این سازمان بزرگ آشنایی کافی ندارند. موضوعاتی که در این شماره به بررسی آنها میپردازیم عبارتند از: بیمهشدن اجباری کارگران آزمایشی، برقراری بیمۀ قالیبافی برای افراد بالاتر از ۵۰ سال، تعطیلی کارگاه و زایلشدن توالی پرداخت حق بیمه، و میزان تخفیف حق بیمه در قرارداد پورسانتاژ.
یکی از کارگران کارگاه بهعلت حادثۀ ناشی از کار، ازکارافتاده شده و بازرس ادارۀ کار، من را که کارفرمای کارگاه هستم مقصر حادثه تشخیص داده است. جواز کسب کارگاه به نام من است، اما طبق سند مالکیت موجود، شریک دیگری نیز در کارگاه دارم. آیا باید طبق مادۀ (۶۶) قانون تأمین اجتماعی و تبصرۀ «یک» آن، تمام خسارت وارده به سازمان تأمین اجتماعی در رابطه با هزینههای انجامشده برای بیمهشدۀ حادثهدیده توسط تأمین اجتماعی را من پرداخت کنم؟
در صورت تعدد کارفرما (شرکا) سازمان تأمین اجتماعی با توجه به میزان مسئولیت هر یک از شرکا، اجرای مادۀ (۶۶) قانون تأمین اجتماعی و تبصرۀ «یک»، آن را از هر یک از شرکا مطالبه میکند.
در اثر حادثۀ ناشی از کار، یکی از کارگران کارگاه من فوت کرده است. بازرس ادارۀ کار، کارفرما را بهعلت عدم رعایت مقررات حفاظت فنی مقصر حادثه شناخته است، اما پس از شکایت بازماندگان به مرجع قضایی، شاکی در دادگاه رضایت داده و از شکایت خود منصرف شده است. با وجود گذشت شاکی، چرا سازمان تأمین اجتماعی طبق مادۀ (۶۶) قانون خسارت وارده را از منِ کارفرما مطالبه میکند؟
اگر مرجع قضایی بهعلت گذشت شاکی حادثهدیده، مبادرت به صدور قرار موقوفی تعقیب کند، در این حالت سازمان تأمین اجتماعی مجاز است طبق نظریۀ کارشناس رسمی دادگستری برای پیگیری مادۀ (۶۶) قانون و تبصرۀ «یک» آن به کارفرمای مقصر حادثه مراجعه کند.
پیشتر اعلام شده بود که بر اساس بخشنامۀ صادره توسط سازمان تأمین اجتماعی، اگر اشتغال بیمهشده در یک کارگاه بهصورت پارهوقت باشد و حق بیمۀ ماهانۀ آن ۱۵ روزه پرداخت شود، بیمهشده در صورت تمایل میتواند با عقد قرارداد بیمۀ اختیاری، سابقۀ کسری از ماه را تا یکماه کامل تکمیل کند. من روزانه بهجای یک کارگاه، در دو کارگاه و در دو شیفت مختلف کار میکنم؛ حق بیمۀ کارگاه اولی ۱۵ روزه و کارگاه دومی ۱۰ روزه پرداخت میشود (که جمعاً ۲۵ روز و کمتر از یکماه کامل است). آیا بیمهشدگانی مانند من میتوانند جهت تکمیل سوابق ماهانۀ خود از این بخشنامه استفاده کنند؟
بله، اگر مجموع سابقۀ بیمهشدهای که در دو نوبت و در دو کارگاه اشتغال به کار دارد و طبق مادۀ (۳۴) قانون تأمین اجتماعی، کارفرمای هر کارگاه به نسبت مزد یا حقوقی که پرداخت میکند به همان نسبت حق بیمۀ مربوطه را پرداخت کند، بلامانع است. حال چنانچه مجموع سابقۀ بیمهشده در هر دو کارگاه کسری از ماه باشد، بیمهشده میتواند کسری سابقۀ پرداخت هر ماه را حسب مورد تا ۳۱ روز و ۳۰ روز و ۲۹ روز طبق شرایط و ضوابط مربوطه با پرداخت بیمۀ اختیاری تکمیل کند. لازم به توضیح است همانطور که پیشتر توضیح داده شد، پرداخت حق بیمۀ کسری از ماه صرفاً از تاریخ درخواست بیمهشده به بعد میسر است و تکمیل سوابق گذشتۀ بیمهشده مربوط به قبل از تاریخ درخواست امکانپذیر نیست. البته لازم به توضیح است که این کسری از ماه باید حداقل یک روز باشد و برای ماههایی که پرداخت حق بیمه صفر است درخواست کسری از ماه موضوعیت نخواهد داشت.
از اسفندماه سال قبل بهعلت تعدیل نیرو از شرکت اخراج شده و در ادارۀ کار جهت دریافت مقرری بیمۀ بیکاری دادخواست تنظیم کردهام. با توجه به اینکه شوهرم فوت کرده و چند سال است حضانت فرزند دهسالهام به من واگذار شده و تحت تکفل من قرار دارد، چون او نیاز به خدمات درمانی دارد - و ممکن است روند برقراری بیمۀ بیکاری طولانی و زمانبر باشد- برای بهرهمندی مجدد و موقت از خدمات درمانی تأمین اجتماعی برای فرزندم چه کاری میتوانم انجام دهم؟
در صورت طولانیشدن فرایند پرداخت مقرری بیمۀ بیکاری، بیمهشده میتواند بهمنظور بهرهمندی از خدمات درمان سازمان تأمین اجتماعی برای خود و افراد تحت تکفل، بهطور موقت طبق ضوابط مربوطه اقدام به قرارداد بیمۀ اختیاری و یا بیمۀ زنان خانهدار کند که در این صورت بعد از برقراری مقرری بیمۀ بیکاری، حق بیمههای دریافتی بیمۀ اختیاری و یا بیمۀ زنان خانهدار از تاریخ برقراری مقرری بیمۀ بیکاری به بعد، عیناً به بیمهشده مسترد میشود.
سال قبل با انتخاب مبنای دستمزد کسر حق بیمه به میزان سه برابر حداقل دستمزد، بیمۀ مشاغل آزاد شدهام. با توجه به اینکه بر اساس افزایش دستمزدها در سال جاری میزان حق بیمۀ پرداختی نیز افزایش مییابد، آیا میتوانم نسبت به تغییر دستمزد و کاهش پرداخت حق بیمه اقدام کنم؟
بله، طبق دستورالعمل مربوطه، بیمهشدۀ مشاغل آزاد در حین بیمهپردازی میتواند نسبت به کاهش و یا افزایش دستمزد مبنای پرداخت حق بیمه، با رعایت سایر شرایط و ضوابط مربوط به سن و سابقه اقدام کند.
از چهارسال قبل با عقد قرارداد، حق بیمۀ اختیاری پرداخت میکنم؛ اما بهعلت مشکل مالی، حق بیمۀ آذرماه سال قبل را تاکنون پرداخت نکردهام. آیا قرارداد من باطل شده است؟ و آیا بهخاطر افزایش سن و عدم احراز شرایط سن و سابقه، نمیتوانم مجدداً قرارداد بیمۀ اختیاری منعقد کنم؟
طبق بخشنامۀ صادره توسط سازمان تأمین اجتماعی، اگر بیمهشدۀ اختیاری و یا مشاغل آزاد که حداقل یکبار قرارداد تنظیم و چند مدت از حق بیمههای مربوطه را پرداخت کرده باشد، در صورت ابطال قرارداد، تا سهمرتبه مجاز است بدون درنظرگرفتن شرایط سن و سابقه و با رعایت سایر ضوابط، نسبت به انعقاد قرارداد جدید اقدام کند. البته همانطور که پیشتر اعلام شده، بر اساس دستورالعمل جدید سازمان تأمین اجتماعی، به بیمهشدۀ اختیاری و مشاغل آزاد بر اساس هر قرارداد صرفاً یکبار اجازه داده شده است که اگر حقبیمۀ متعلقه را تا پایان ماه چهارم نیز پرداخت کند، تداوم بیمهپردازی او امکانپذیر خواهد بود. لذا چنانچه شما حق بیمۀ آذرماه سال قبل را بهجای مهلت قانونی سه ماهه (لغایت بهمنماه) در مهلت چهارماهه یعنی تا پایان اسفندماه سال قبل پرداخت میکردید قرارداد بیمۀ اختیاری شما باطل نمیشد.
دو سال است بیمۀ کارفرمایی شدهام و اخیراً ازدواج کردهام؛ آیا میتوانم از کمکهزینۀ ازدواج بلاعوض سازمان تأمین اجتماعی استفاده کنم؟
خیر، کارفرمای صنفی (شخص حقیقی) و اشخاص حقوقی غیردولتی که خود را بیمۀ کارفرمایی میکنند غیر از بهرهمندی از درمان و تعهدات بلندمدت سازمان تأمین اجتماعی، در رابطه با تعهدات کوتاهمدت نیز صرفاً مشمول دریافت هزینۀ پروتز و اروتز و در صورت فوت، دریافت هزینۀ کفنودفن توسط بازماندگان هستند و مشمول دریافت غرامت دستمزد ایام بیماری و بارداری و همچنین کمکهزین. ازدواج (مثل شما) نیستند.
با توجه به اینکه در محل کارم با مواد رادیواکتیو ارتباط دارم آیا مشاغل مرتبط با مواد رادیواکتیو جزو مشاغل سخت و زیانآور هستند؟
خیر، مشاغلی که در معرض پرتوهای یونساز و مواد رادیواکتیو قرار دارند جزو مشاغل سخت و زیانآور نیستند و اینگونه مشاغل مربوط به قانون حفاظت در برابر اشعه مصوب 20 فروردین 1368 مجلس شورای اسلامی هستند.
شش ماه قبل بهعلت حادثۀ ناشی از کار یکی از کارگران، ادارۀ کار شرکت را مقصر حادثه تشخیص داده و متعاقباً سازمان تأمین اجتماعی خسارت وارده در ارتباط با هزینههای انجامشده برای بیمهشده را (موضوع تبصرۀ (۶۶) قانون تأمین اجتماعی و تبصرۀ یک آن) به شرکت اعلام بدهی کرده است. با توجه به اینکه شرکت اخیراً منحل شده، در رابطه با درخواست مفاصاحساب از تأمین اجتماعی بهرغم پرداخت کلیۀ حق بیمههای معوقۀ شرکت، چرا سازمان تأمین اجتماعی بهعلت بدهی موضوع مادۀ (۶۶) از صدور مفاصاحساب خودداری میکند؟
اقدام شعبۀ مربوطه تأمین اجتماعی طبق مقررات است و در صورت انحلال شرکت دارای شخصیت حقوقی صدور هرگونه گواهی مبنی بر تسویۀ بدهی با تأمین اجتماعی منوط به پرداخت کلیۀ مطالبات تأمین اجتماعی از جمله مطالبات ناشی از اجرای مادۀ (۶۶) قانون تأمین اجتماعی است.
سه دانگ از ملک کارگاه ریختهگری به نام من و سه دانگ دیگر مربوط به شریکم است. بهعلت بدهی کلان اجرایی، ملک کارگاه توسط اجراییات تأمین اجتماعی از طریق ادارۀ ثبت اسناد و املاک بازداشت شده است. آیا میتوانم با پرداخت بدهیِ سهم خودم از ملک بازداشتشده، درخواست رفع توقیف کنم؟
خیر، اگر مال بازداشتی، محل کارگاه باشد که چند نفر شریک مشاعی آن هستند، هر یک از شرکا نمیتوانند با پرداخت معادل سهم خود تقاضای رفع توقیف از ملک را کنند و درهرحال رفع بازداشت از مال غیرمنقول منوط به پرداخت کل بدهی اجرایی است.







