کالابرگ یک میلیون تومانی گرانی‌ها را جبران می کند؟

فعلاً طرح کالابرگ یک میلیون تومانی روی ریل اجرا افتاده است؛ به گفته وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در حال حاضر ۲۶۰ هزار فروشگاه و واحد صنفی در اجرای این طرح مشارکت دارند و بر اساس توافق با اتاق اصناف ایران، تعداد واحدهای صنفی و همچنین واحدهای سیار افزایش خواهد یافت.

به گزارش تامین ۲۴، مبلغ اعتبار کالابرگ الکترونیک افزایش یافته و از ۳۵۰ هزار تومان (برای دهک های 4 تا 7) و 620هزار تومان (برای سه دهک پایین) به یک میلیون تومان رسیده است. این کالابرگ قرار است جایگزین معیشتی حذف کامل ارز ترجیحی باشد؛ همان یارانه‌ای که به گفته «مسعود پزشکیان» رئیس جمهور «قرار نیست حذف شود بلکه قرار است به دست مصرف‌کننده نهایی برسد». از سوی دیگر، دایره مشمولان این طرح افزایش یافته و فعلاً به ۷۰ میلیون نفر و براساس وعده‌های مقامات دولت در آینده، به ۸۰ میلیون نفر خواهد رسید.

شامگاه ۱۳ دی‌ماه، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی از آغاز اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی از هفته جاری خبر داد و اعلام کرد: اعتبار چهارماهه معادل چهار میلیون تومان به ازای هر نفر برای ۷۰ میلیون نفر شارژ شده و مشمولان می‌توانند از هفته آینده بدون پرداخت وجه نقد از فروشگاه‌ها کالاهای اساسی دریافت کنند.

احمد میدری، در گفت‌وگوی تلویزیونی شنبه شب 13 دیماه درشبکه خبر، با بیان اینکه این طرح با هدف حفظ قدرت خرید مردم طراحی شده و مورد توافق دولت و مجلس بوده است، اظهار کرد: بر اساس این سیاست، مردم به‌صورت ماهانه به ازای هر نفر مبلغ یک میلیون تومان دریافت می‌کنند.

به گفته وزیر کار، «حساب حدود ۷۰ میلیون نفر از مشمولان امشب (شب سیزدهم دی‌ماه) شارژ شده و معادل چهار ماه، یعنی چهار میلیون تومان به ازای هر نفر، در حساب آن‌ها نگه‌داری می‌شود. از هفته آینده، مشمولان می‌توانند بر اساس جدول زمان‌بندی اعلام‌شده به فروشگاه‌ها مراجعه کرده و بدون پرداخت وجه نقد، کالاهای اساسی خود را دریافت کنند»

به موازات این خبر -افزایش مبلغ کالابرگ و گسترش دایره شمول آن به 80 میلیون نفر- شورای اطلاع رسانی دولت در اطلاعیه‌ای از حذف کامل ارز ترجیحی کالاهای اساسی و نهاده‌های دامی خبر داده است. صبح ۱۴‌ام دی‌ماه، در اطلاعیه دولت عنوان شد که « از این پس تأمین ارز نهاده‌ها و کالاهای اساسی با اولویت عرضه، از طریق «تالار دوم» و درگاه اختصاصی بانک مرکزی انجام خواهد شد».

دولت هدف از این بازطراحی را حذف رانت ناشی از چندنرخی بودن ارز، کاهش نااطمینانی برای فعالان اقتصادی و ایجاد ثبات پایدار در بازار اعلام کرده است. در این اطلاعیه تأکید شده است که با وجود اختصاص منابع ارزی قابل‌توجه در سال‌های گذشته، مشکلاتی نظیر نوسان در تخصیص، عدم تحقق قیمت‌های هدف و تأثیرپذیری نهاده‌ها از بازار آزاد همچنان پابرجا بود؛ موضوعی که ضرورت اصلاح ساختاری و حذف وابستگی قیمت‌ها به رویه‌های ناپایدار ارزی را دوچندان می‌کرد. دولت تصریح کرده است که اجرای این سیاست از دی‌ماه آغاز شده و تغییرات احتمالی قیمت‌ها به‌صورت تدریجی، مدیریت‌شده و تحت نظارت دقیق انجام خواهد شد تا از شوک‌های ناگهانی به بازار جلوگیری شود و منافع حاصل از اصلاح نظام ارزی، به‌طور کامل به مردم بازگردد.

به این ترتیب، قرار است گرانی حاصل از مابه‌التفاوت ارز ترجیحی ( 28 هزار و 500 تومان) و ارز تالار دوم (که هم‌اکنون ۱۳۱ هزار تومان است)، با پرداخت کالابرگ یک میلیون تومانی برای حداقل 8۰ میلیون نفر از شهروندان کشور جبران شود؛ اگر بُعد یک خانواده متوسط مشمول را ۴ نفر در نظر بگیریم، اعتبار کالابرگ واریزی دولت برای این خانواده ۴ میلیون تومان است.

لزوم برآورد دقیق از افزایش قیمت کالاهای اساسی

«یدالله فرجی» فعال صنفی بازنشستگان کارگری با بیان اینکه «امیدواریم مابه‌التفاوت حذف ارز ترجیحی به درستی محاسبه شده باشد» در گفتگو با تامین ۲۴ در ارتباط با کالابرگ یک میلیون تومانی گفت: آورده این کالابرگ برای یک خانواده ۴ نفره نهایت ۴ میلیون تومان است؛ دولت بایستی برآورد دقیقی از میزان گرانی کالاهای اساسی و آنچه اصطلاحاً سبد هزینه‌های زندگی خانواده‌ها نامیده می‌شود، داشته باشد و اگر کالابرگ نفری یک میلیون تومان برای این گرانی‌ها اکتفا نکرد، مبلغ آن را افزایش دهد.

مسئله بعدی به گفته این فعال صنفی، استمرار و تداوم این طرح کالابرگی‌ست؛ باید منابع کافی برای استمرار آن در لایحه بودجه پیش‌بینی و به دقت سر موعد مقرر اختصاص یابد تا کمبود بودجه موجب توقف این طرح نشود.

یارانه یک میلیون تومانی در قالب کالابرگ نسبت به سایر واریزی‌های دولتی متفاوت است. این کالابرگ کاملا مستقل از یارانه نقدی ماهانه خواهد بود و جایگزین آن نمی‌شود. این طرح با طرح یسنا که ویژه مادران دارای فرزند شیرخوار طراحی شده و یارانه کودکان دارای سوءتغذیه تفاوت خواهد داشت. دریافت اعتبار کالابرگ هیچ اختلالی در دریافت سایر یارانه‌های نقدی یا حمایتی ایجاد نمی‌کند و تمامی این طرح‌ها به صورت موازی برای مشمولان اجرا می‌شوند و براساس آنچه رئیس جمهور بارها مطرح کرده « این طرح تغییر شیوه پرداخت یارانه از واردکننده به مصرف‌کننده نهایی است» تا طبق ادعای دولتی‌ها، عدالت در توزیع منابع ارزی کشور محقق شود.

اما آیا این کالابرگ یک میلیون تومانی می‌تواند اهداف مورد نظر دولت در حذف ارز ترجیحی را برآورده سازد؟ باید منتظر بمانیم و ببینیم اجرای این طرح به کجا می‌رسد.