یادداشتی از دکتر احمد نصرتی

تجربه‌ موفق مدیریت درمان گلستان در مبارزه با کرونا

کرونا ویروس‌ها (CoV) خانواده بزرگی از ویروس‌ها به شمار می‌روند که باعث رخداد بیماری‌هایی همچون سرماخوردگی و بیماری‌های تنفسی از جمله سندرم حاد تنفسی و سندرم تنفسی خاورمیانه می‌شود.

دکتر احمد نصرتی

مدیر درمان تامین اجتماعی گلستان

تامین 24 / از گونه‌های مشکل‌ساز این ویروس در انسان، ویروس عامل بیماری سارس یا سندرم حاد دستگاه تنفسی بود که در سال ۲۰۰۲ از خفاش به گربه و بعد به انسان منتقل و باعث اپیدمی‌هایی با 1۰ درصد کشندگی در چین و دیگر کشورها (۲6 کشور جهان) شد. همچنین بیماری مرس یا سندرم تنفسی مدیترانه شرقی در سال ۲۰1۲ در عربستان بود که از طریق شتر به انسان انتقال پیدا کرد و باعث اپیدمی با کشندگی 35 درصد شد.

بیماری ناشی از ویروس کرونا مهم‌ترین مسئله امروز بهداشت جهانی است که سلامت انسان‌ها را دچار مخاطره کرده است. امنیت بشر به عنوان یکی از موضوع‌های اصلی سیاست جهانی و امنیت جهانی در نظر گرفته شده است. ما باید خود را در مقابل یک پاندمی کشنده، آماده نگه داریم. با توجه به پیچیدگی این بیماری ما باید برای اپیدیمی‌های کشنده‌تر نیز آماده شویم.

همان‌طور که جمعیت جهان رو به فزونی است و انسان در محیط‌های وحشی نفوذ بیشتری می‌کند، پاتوژن‌های جدید ظهور می‌کنند و برای فرد یا گروه‌های کوچک آسان و آسان‌تر می‌شود تا بیماری‌هایی را ایجاد کنند که می‌توانند همانند آتشفشان در سراسر جهان پخش شوند.

امروزه باید برای تشخیص سریع بیماری‌های ناشناخته، بهتر از گذشته عمل کنیم. تشخیص سریع، اولین گام در جهت مبارزه با بیماری جدید است. همه موجودات برای بقای خود در همه حال در «تعادل زیستی» به سر می‌برند که آن هم به هم ریخته است. ما از احساس‌ها سخن می‌گوییم؛ همان هیجان‌ها که به نظر می‌رسد، فرهنگ بشری تحت تاثیر آن به وجود آمده است. اگر شادی و درد و رنج نبود نه هنر به وجود می‌آمد و نه پزشکی. پس تعادل زیستی ضروری‌ترین بنیان حیات است.

 

بر اساس تئوری اساتید اپیدمیولوژی، بیماری کووید 19 بعد از پاندمی اخیر در محیط کشور باقی خواهد ماند و به‌صورت سالیانه امکان اپیدمی ایجاد خواهد کرد. از این‌رو با توجه به میزان بالای سرایت پذیری و خطراتی که این بیماری ایجاد می‌کند لازم است به‌صورت دائمی مراکزی در هر استان با ایجاد بخش‌های مستقل، ظرفیت و سازوکار ارائه خدمات به بیماران کووید 19 را فراهم کرده و به تدریج درآینده در این مراکز بخش‌های مرتبط و با ساختار استاندارد ایجاد شود. آنچه که در این اپیدمی در کشور برای مدیریت بیماری کرونا در مراکز درمانی تابعه تامین اجتماعی گلستان صورت گرفته تجربه‌ی گرانبهایی است که با مساعدت‌های ارزشمند مدیرعامل محترم سازمان و کلیه معاونت‌ها به ویژه معاونت محترم درمان و مدیران کل ستادی به سرانجام رسیده که به صورت خلاصه بیان می‌شود.

 

رویکرد اجرایی مدیریت درمان استان گلستان:

 

1- آماده سازی مراکز درمانی تابعه

- تشکیل جلسات هم‌اندیشی و تقسیم کار

- بررسی وضعت آمادگی مراکز از نظر منابع انسانی و تجهیزاتی

- نیاز سنجی علمی کارکنان

- کسب آمارهای مرتبط با بیماری در مراکز و نحوه استفاده از فضاهای مجازی

- چالش‌های روانی، بیماری و غیبت کارکنان

- مشکلات تهیه و توزیع دارو و تجهیزات مصرفی و حفاظت فردی

- مشارکت با طرح‌های دانشگاه و استانداری

- تعاملات بین دانشگاهی از نظر تامین منابع انسانی و تجهیزاتی

 

2- جمع‌آوری منابع علمی معتبر

- تشکیل تیم‌های علمی ستادی و بیمارستانی

- تامین منابع مالی مرتبط به تهیه مقالات و عضویت‌ سایت‌های علمی

- تعامل با دانشگاه علوم پزشکی در راستای استفاده از نشریات و سایت‌های معتبر دنیا

- توزیع و نشر مطالب علمی بین کارکنان

 

3- ارتقای سطح علمی کارکنان و آموزش به مراجعه کننده‌ها و بیماران

- نیازسنجی علمی کارکنان و متخصصان

- تامین بودجه مورد نیاز

- برنامه‌ریزی بر اساس نیاز سنجی و روش‌های آموزشی

- استفاده از منابع علمی به روز و قابل استفاده برای کارکنان

- تهیه بنر، پمفلت و پخش برنامه‌های آموزشی برای بیماران و همراهان

- برگزاری دوره‌های آموزشی همگانی برای مراجعه کننده‌ها

- توزیع پمفلت‌های آموزشی در جامعه و نصب بنرهای آموزشی

 

4- مشارکت در تدوین یا به کارگیری راهکارهای طبابت بالینی

- دراختیار قراردادن جدیدترین منابع علمی معتبر بین متخصصان و کارکنان با اشتراک سریع و اخلاقی داده‌ها می‌تواند به شناسایی عوامل اتیولوژیک، پیش‌بینی گسترش بیماری، ارزیابی درمان‌های جدید و درمان‌های موجود، اقدامات مراقبت علامتی و پیشگیرانه و راهنمایی استفاده بهینه از منابع محدود کمک کند.

- تشکیل تیم‌های مشاوره‌ای هم‌زمان متخصصان مرتبط به بیماری در بیمارستان‌ها به طور روزانه

- استفاده از تجربه‌ها و مطالعات متخصصان (مدیریت دانش)

علاوه بر کارآزمایی‌های بالینی که اقدامات تشخیصی، درمانی یا پیشگیری را ارزیابی می‌کنند، انواع دیگر تحقیقات - از جمله همه‌گیر شناسی، علوم اجتماعی و مطالعات کاربردی- می‌تواند نقش مهمی در کاهش عوارض، مرگ‌ومیر و پرداختن به پیامدهای اجتماعی و اقتصادی اپیدمی داشته باشد. تحقیق در اپیدمی یک بیماری عفونی باید به صورت یکپارچه با دیگر مداخلات سلامت عمومی طراحی و پیاده‌سازی شود.

 

5- تهیه منابع انسانی، دارو، تجهیزات و منابع مالی

- پیگیری و تامین اعتبارات لازم و توزیع اثربخش آن

- خرید متمرکز و غیرمتمرکز تجهیزات مصرفی و سرمایه‌ای برحسب تشخیص کمیته مرتبط

- نصب و راه‌اندازی سی.تی.اسکن 16 اسلایس در هردو بیمارستان

- تعامل با دانشگاه درجهت تامین دارو و تجهیزات

- اخذ مجوز جذب نیروی قراردادی از سازمان

- توجه به شرایط روانی کارکنان از طریق جلسات مرتبط با حضور روانشناس

- بررسی استعلاجی‌های پرسنل درهر مرکز

- توجه به کارکنان مبتلا به بیماری کرونا

- استفاده از طرح‌های انگیزشی و پاداش

- حفظ و ارتقای سطح سلامت جسم و روان کادر درمان

- پیشگیری از ابتلا به بیماری در خانواده کادر درمان از طریق قرنطینه کردن در محل کار

 

6- مداخلات روانی اجتماعی

- ارائه حمایت‌های روانی اجتماعی برای گروه‌های هدف (با برگزاری آموزش‌های همگانی و آموزش‌های پرستاران در قالب آموزش به بیمار)

* بیماران مبتلا به کرونا ویروس

* افراد مشکوک به ابتلا

* خانواده و مراقبان مبتلایان به کرونا ویروس

* پرسنل مراکز درمانی به‌ویژه پزشک و پرستار

* عموم مراجعه کننده‌ها به مراکز درمانی

- حفظ و ارتقای سطح سلامت روان افراد

- شناسایی و ارزیابی گروه‌های پر خطر

 

7- پرداختن به تفاوت‌های مربوط به جنسیت

- مراقبان سلامت عمومی باید به طور سیستماتیک اطلاعات تجزیه و تحلیل شده‌ای را  درباره جنسیت فیزیکی، جنسیت اجتماعی و وضعیت بارداری دریافت کنند تا خطرات متفاوت و روش‌های انتقال و هرگونه تاثیر متفاوت اپیدمی را بر اساس جنس و مداخلاتی که برای کنترل آن انجام می‌شود، دریابند. این اطلاعات خصوصا برای زنان باردار و فرزندان آنها مهم است.

- اطمینان از دسترس بودن سرویس‌های خدمات سلامت با کیفیت بالا

- توجه به اعمال اجتماعی و فرهنگی، عملکردها و نقش‌های مرتبط با جنسیت می‌تواند بر همه جوانب اپیدمی بیماری‌های عفونی، از جمله خطر آلوده شدن افراد، عواقب عفونت، استفاده آنها از خدمات درمانی، رفتارهای سلامت‌جو و آسیب پذیری آنها در برابر خشونت بین فردی تاثیر بگذارد.

 

8- هزینه‌های مازاد بیماری کرونا و کاهش درآمد

- مراجعه بی مورد بیمه شدگان تامین اجتماعی به مراکز درمانی به علت ترس از مبتلا شدن به کرونا

- افزایش قیمت دارو و تجهیزات مصرفی

- افزایش قیمت وسایل حفاظت فردی و محلول‌های ضدعفونی کننده

- به کارگیری کارکنان قراردادی

- کاهش درآمد از بیماران الکتیو به‌علت ترس از ابتلا

- عدم مشارکت پزشکان جراحی به علت ترس از ابتلا

 

اقدامات مدیریت درمان در کاهش هزینه‌ها:

- خرید به موقع و ذخیره‌سازی دارو و تجهیزات

- مشارکت و نظارت بر خرید دارو و تجهیزات از طریق ستاد

- تعامل با دانشگاه جهت خرید تجهیزات با قیمت‌های مصوب

 

اقدامات مدیریت درمان درخصوص افزایش درآمد:

- مشارکت یکی از بیمارستان‌ها در بستری بیماران کرونایی

- انتقال کامل بیماران بخش زنان‌ و زایمان بیمارستان صیاد شیرازی به بیمارستان حکیم جرجانی در دوره شیوع کرونا در استان

- جدا سازی عبور بیماران کرونایی از دیگر بیماران مراجعه کننده

- تشکیل جلسه‌های متعدد با جراحان در راستای رفع نگرانی‌ها و استرس‌های آنان

 

9- ارزیابی عملکرد مراکز و ارتقای آن

- مشارکت مدیران ارشد در ارزیابی وارتقای عملکرد خصوصا مدیر درمان استان

- ارزیابی براساس آخرین دستورالعمل‌ها، پروتکل‌ها، بخش‌نامه‌ها، مصوبات جلسات و برنامه‌های هر مرکز انجام شود.

- استفاده از کارشناسان ستادی در ارزیابی

- جمع‌آوری مغایرت‌ها و نارسایی‌های هر مرکز و گزارش به موقع و پیگیری رفع آن‌ها براساس ضرورت اجرایی هریک از عدم انطباق‌ها

- تشکیل جلسات همفکری رفع چالش‌های مراکز در ستاد

 

10- توصیه‌های پیشنهادی در مبارزه با بیماری‌های اپیدمی

* تاکید بر این نکته که کرونا به عنوان ویروسی عالم‌گیر یک موضوع سیاسی نیست و صرفا یک بیماری است که به‌شدت تحت تاثیر مراودات فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی قرار دارد.

* از آنجایی که این بیماری فراتر از جنبه بیولوژیکی از نظر تکثیر و شیوع وابسته به مسائل فرهنگی و اجتماعی است، تجویز یک نسخه در نقطه‌ای از جهان برای مبارزه با آن لزوما تضمینی برای پاسخگویی مثبت به آن در سایر مناطق نیست.

* مناطق غیر بحرانی به اندازه مناطق درگیر بحران نیازمند توجه هستند و هیچ نقطه‌ای نباید از برنامه‌های مداخله‌ای به دور باشد. بنابراین باید تدابیر محافظتی و مداخلاتی برای همه‌جا لحاظ شود و شیوع پایین ویروس در یک منطقه یا شهر را دلیل عدم حضور و مداخله خود نپنداریم.

* تکیه بر مشارکت مردمی به عنوان نیرومندترین عامل مبارزه با بیماری کرونا؛ باید باور کنیم که بدون همراهی مردم هرگز مبارزه با بیماری موفقیت‌آمیز نخواهد بود.

* تاکید بر آموزش عمومی و کانالیزه کردن آن برای کارکنان و عموم مردم، با قبول این واقعیت که هیچ مداخله‌ای به اندازه آموزش مفید، یکدست و در عین حال ساده و گیرا، نمی‌تواند به برنامه‌ریزان و مدیران کمک کند. در این مسیر ضروری است از ابزار رسانه، شبکه‌های اجتماعی و مجازی، صداوسیما و ... حداکثر بهره برده شود.

* استفاده از ظرفیت‌های علمی بین‌المللی، وزارت، درون سازمانی و استانی

* جذب مشارکت درمانی از دانشگاه‌های استانی و مشارکت در طرح‌های پیشگیری و درمان 

* انعطاف پذیری در برابر خواست اجتماعی و لزوم تبلیغ در زمینه نگه داشتن مردم در خانه

 

منبع: اداره‌کل روابط‌عمومی سازمان تامین‌اجتماعی


ارسال نظر

captcha