دکتر عباس حاتمی در گفت‌وگو با تامین‌24:

چاره‌ای جز مدیریت بیمارستان‌ها به صورت هلدینگ نیست

مدیرعامل هلدینگ درمان سازمان تامین اجتماعی معتقد است شیوه مدیریت بیمارستان‌ها به صورت هیات‌مدیره‌ای و در قالب هلدینگ می‌تواند منجر به بهره‌وری بیشتر، بهره‌مندی از خرد جمعی، ایجاد شفافیت و پاسخگویی شود و برای بقا و بهبود کیفیت درمان تاکید می‌کند که چاره‌ای جز مدیریت بیمارستان‌ها به صورت شرکتی نیست.

 

سلاله صدرائی

 

تامین 24 / دکتر عباس حاتمی، با اشاره به بودجه عملکردی این بیمارستان‌ها اظهار می‌کند که درحال حاضر 60 درصد هزینه‌های بیمارستان از طریق تعرفه دولتی پوشش داده می‌شود؛ حال اینکه اگر تعرفه عمومی غیردولتی جایگزین می‌شد، همخوانی منابع با مصارف بیمارستان‌ها بیشتر شده و این میزان به 79 درصد می‌رسید. جوان‌سازی مدیران و بهره‌مندی از نظام IT از جمله تاکیدات راهبردی وی در سیاست‌گذاری بیمارستان‌های هیات‌مدیره‌ای است. خبرنگار تامین‌24 گفت‌وگوی اختصاصی با دکتر عباس حاتمی، مدیرعامل هلدینگ درمان سازمان تامین‌اجتماعی انجام داده است که پیش‌رو دارید.

 

هلدینگ درمان سازمان تامین‌اجتماعی با چه هدف بر اساس چه راهبردی فعالیت می‌کند؟

برای پاسخ به این سوال لازم است معنای هلدینگ را مرور کنیم؛ هلدینگ از نظر لغوی به معنی تنظیم کننده، مادر و کنترل کننده است؛ هلدینگ در اصطلاح به شرکتی‌ گفته می‌شود که چند شرکت دیگر تابع آن باشند و این شرکت مادر، نظارت عالیه بر زیرمجموعه‌های خود داشته و امور آن‌ها را هماهنگ می‌کند.

این سبک مدیریت تقریبا 500 سال است که در دنیا اجرا می‌شود و اکنون نیز می‌توانیم  شرکت‌های چندملیتی گوناگونی را در دنیا مشاهده کنیم. از این‌رو مدیریت حاکمیت شرکتی از منظر قانون تجارت نیز تعریف دارد؛ به این ترتیب که سهامداران، مجمع عمومی تشکیل می‌دهند و مجمع نیز هیات مدیره را تعیین کرده و هیات مدیره، اساسنامه شرکت را تنظیم و مدیرعامل را تعیین می‌کند و امور جاری به پیش می‌رود.

هلدینگ درمان سازمان تامین‌اجتماعی نیز بر اساس راهبرد صرفه‌جویی در منابع و مصارف سازمان با محور ارتقای خدمات درمانی و جلب رضایت بیمه‌شدگان فعالیت خود را آغاز کرده است.

 

هلدینگ درمان سازمان از چه زمانی شروع به کار کرده و درحال حاضر چه تعداد از بیمارستان‌های تامین‌اجتماعی زیرمجموعه هلدینگ درمان هستند؟

سازمان تامین‌اجتماعی از سال 1373 پی‌گیر حاکمیت شرکتی و بیمارستانی است و این شیوه مدیریت در عمل از سال 1395 اجرایی شده است و اکنون در مجموع 7 بیمارستان هیات‌‌مدیره‌ای شامل میلاد تهران، بیمارستان صدر تهران، بیمارستان البرز بیمارستان بیرجند، بیمارستان ایلام، بیمارستان اهواز و بیمارستان خوی زیرمجموعه شرکت هلدینگ هستند که راهبری می‌شوند. هریک از این بیمارستان‌ها نیز دارای هیات‌مدیره و مدیرعامل هستند که بر اساس عملکرد از دفتر اسناد پزشکی بودجه دریافت می‌کنند.

 

 

اداره امور به شیوه «مدیریت حاکمیت شرکتی» چه مزایایی دارد و چه نتایج سودمندی را عاید می‌کند؟

مهمترین مزیت مدیریت حاکمیت شرکتی را می‌توانیم در سهل و آسان شدن تصمیم‌گیری‌ها بیان کنیم؛ بسیاری از تصمیم‌گیری‌های کلان در قالب هلدینگ با بهره‌مندی از خرد جمعی اتخاذ می‌شود. از سوی دیگر زمان‌دار بودن مدت مدیریت نیز مهم است؛ با توجه به محدود بودن زمان مدیریت که معمولا سه ساله است، اعضا سعی می‌کنند عملکرد مناسبی داشته باشند؛ به کارگیری کارکنان نیز با زمان مشخص و قرارداد مشخصی انجام می‌شود و در نتیجه کارکنان بیشترین تلاش خود را برای مستحکم شدن قرارداد خود به کار می‌برند؛ همچنین مسئله پاسخگویی در این شیوه‌های مدیریتی از مسائل بسیار مهمی است و مدیرعامل و اعضای هیات‌مدیره باید به مجمع عمومی پاسخگو باشند و مجمع نیز به سهامداران پاسخ دهد.

 

نحوه محاسبات مالی و تامین بودجه بیمارستان‌های هیات‌مدیره‌ای چگونه است؟

تامین بودجه بیمارستان‌های هیات‌مدیره‌ای تامین‌اجتماعی بر مبنای عملکرد است؛ یعنی دریافتی‌ها با توجه به عملکرد بیمارستان‌ها سنجیده شده و چنانچه عملکرد بالا باشد، دریافتی‌ها نیز افزایش می‌یابد؛ این مسئله از این منظر مهم است که در این مراکز بودجه به صورت کلی و «گلوبال» تعلق نمی‌گیرد تا بر اساس آن هزینه انجام شود؛ بلکه باید خود مراکز بتوانند درآمدزایی داشته باشند و با تحویل مدارک به اسناد پزشکی، وجه آن را دریافت کنند. این نیز یک مزیت مدیریت شرکتی است که در دنیا نیز اجرا می‌شود.

 

آن‌طور که پیداست، این شیوه مدیریتی می‌تواند سودمند باشد؛ اما به هر روی، هیچ روش مدیریتی نمی‌تواند عاری از مشکل و مسئله باشد؛ مهم‌ترین مسئله‌ای که این شیوه مدیریت می‌تواند با آن روبرو شود، کدام است؟

یکی از مسائل مهم مربوط به مسئولیت و اخلاق حرفه‌ای افراد است؛ اگر مدیران ارشد و اعضای هیات‌مدیره شرکت هلدینگ، تعهد لازم را در عرصه حرفه‌ای نداشته باشند، ممکن است به حاشیه رفته و تخلفاتی رخ دهد که یکی از نتایج آن کاهش بهره‌وری است. اما اگر مدیران از میان افراد توانمند، متعهد و دارای مسئولیت انتخاب شوند، اثربخشی مناسب ایجاد می‌شود؛ زیرا یکی از بهترین سبک مدیریتی دنیا همان شیوه مدیریت حاکمیت شرکتی است و مدیریت بر مبنای ریاستی و از بالا به پایین، از اواخر قرن بیستم در دنیا منقضی شده است. از این‌رو اگر بخواهیم بیمارستان‌های تامین‌اجتماعی به بهره‌وری برسد و ارتقای خدمات داشته باشد و نیز کنترل امور و پاسخگویی مدیران بر اساس یک الگوی استاندارد پیش رود، چاره‌ای جز مدیریت بیمارستان‌ها به صورت شرکتی نیست.

 

صحبت از اخلاق حرفه‌ای کردید؛ اخلاق حرفه‌ای موضوعی قائم به فرد است و از این‌رو انتخاب افراد برای یک مجموعه مدیریتی مهم و حساس می‌شود؛ روند انتخاب اعضای هیات مدیره هلدینگ و نیز بیمارستان‌های هیات‌مدیره‌ای تامین‌اجتماعی چگونه انجام می‌شود؟

اعضای هیات‌مدیره شرکت هلدینگ درمان سازمان توسط مجمع عمومی که از اعضای هیات‌مدیره سازمان تامین‌اجتماعی تشکیل شده‌اند، انتخاب می‌شوند و اعضای هیات مدیره نیز مدیرعامل هلدینگ را انتخاب می‌کنند و مدیرعامل مسئول اجرای سیاست‌های هیات‌مدیره است که باید به صورت دوره‌ای به آن‌ها گزارش عملکرد داده، امور اجرایی را انجام دهد و در مقابل مجامع قانونی نیز پاسخگو باشد.

اعضای هیات‌مدیره بیمارستان‌ها نیز با پیشنهاد مدیرعامل هلدینگ درمان و با تصویب اعضای هیات‌مدیره شرکت هلدینگ به مدت سه سال انتخاب می‌شوند و مدیرعامل بیمارستان‌ها نیز توسط اعضای هیات‌مدیره همان بیمارستان با هماهنگی مدیرعامل شرکت هلدینگ برگزیده می‌شود.

 

زمان‌بندی انتخاب اعضای هیات‌مدیره بیمارستان‌ها به مدت سه سال، آیا می‌تواند برای اجرای اهداف مدیریتی کافی باشد؟

در دنیای امروز، مدیران نباید در یک شغل زیاد بمانند؛ زیرا خلاقیت و نوآوری‌ها در طول دو سه سال امکان ظهور و پیاده‌سازی می‌یابد و چنانچه مدیری از قابلیت‌های مدیریتی برخوردار باشد، در طول این مدت می‌تواند خود را نشان دهد و در غیر این صورت باید از نیروهای دیگر استفاده ‌شود. در عرصه مدیریتی، هدف ما به‌کار گیری نیروهای جدید و جوان است و اکنون نیز با انتخاب یک جوان برای مدیرعاملی یکی از بیمارستان‌های هیات‌مدیره‌ای به سمت جوان‌سازی مدیران می‌رویم.

 

 

برنامه‌های آینده هلدینگ درمان برای افزایش پوشش بیمارستان‌های هیات‌مدیره‌ای در زیرمجموعه خود، چیست؟

اعلام آمادگی کرده‌ایم که سه بیمارستان تامین‌اجتماعی شامل بیمارستان هدایت تهران، بیمارستان دزفول و بیمارستان آبادان را برای مدیریت به صورت حاکمیت شرکتی زیرمجموعه خود قرار دهیم و منتظر پاسخ از سوی مسئولان ارشد سازمان هستیم؛ بیمارستان هدایت در آخرین مراحل ساخت‌وساز قرار دارد و دو بیمارستان دیگر درحال احداث هستند.

 

یکی از مباحث مهم انتخاب شیوه‌های مدیریتی، مربوط به انتفاع مالی و برآورد منابع و مصارف یک مجموعه بر اساس نوع مدیریت است؛ در بیمارستان‌های هیات‌مدیره‌ای، هزینه‌های درمان چگونه است و آیا صرفه‌جویی مالی ایجاد می‌شود؟

به طور حتم در بیمارستان‌های هیات‌مدیره‌ای صرفه‌جویی در هزینه‌ها بسیار بیشتر رخ می‌دهد؛ زیرا 60 درصد هزینه‌های بیمارستان مربوط به پرسنل است و با توجه به اینکه در این مراکز نیروهای انسانی به صورت قراردادی همکاری دارند و دائمی نیستند، هزینه پرداختی‌ها نیز کمتر است؛ از سوی دیگر این نیروها برای جلب رضایت مسئولان مجموعه و تدوام همکاری با انگیزه بیشتری کار می‌کنند و برای همین است که در بیمارستان‌های هیات‌مدیره‌ای حدود حدود 40 تا 50 درصد هزینه‌های پرسنلی کمتر است.

همچنین در این بیمارستان‌ها هزینه‌های درمان نیز با صرفه‌جویی منطقی همراه است؛ زیرا نمایندگان دفتر اسناد پزشکی باید اسناد بیمارستان و نسخ درمانی را تایید کنند و از این‌رو اندیکاسیون درمان، بستری‌ها، نسخ دارویی و ... با دقت بیشتری بررسی می‌شود و به این ترتیب، در بیمارستان‌های هیات‌مدیره‌ای صرفه‌جویی خردمندانه با حفظ کیفیت انجام می‌شود.

 

علاوه بر صرفه‌جویی در هزینه‌های کارکنان و خدمات درمانی چه عواملی منجر به کاهش مصارف در بیمارستان‌های هیات‌مدیره‌ای می‌شود؟

با توجه به اینکه تصمیم‌گیری‌ توسط اعضای هیات‌مدیره بیمارستان‌ها انجام می‌شود، یکی از سیاست‌های غالب اعضا در اداره امور، مبتنی بر برون‌سپاری است؛ زیرا تجربه عینی و برآوردهای مالی نشان می‌دهد که خدمات برون‌سپاری هزینه‌ای به مراتب کمتر از خدمات درون مجموعه‌ای ایجاد می‌کند. برای مثال برای انجام خدمات تاسیساتی در یک مجموعه ماهیانه 4 میلیون تومان پرداخت می‌شد، اما در برون‌سپاری این میزان به یک میلیون و 200 هزار تومان کاهش یافت. همچنین در بخش حمل‌ونقل نیاز به راننده‌ای با حداقل 3 میلیون تومان حقوق و خرید یک خودرو در حدود 100 میلیون تومان وجود داشت؛ اما در برون‌سپاری این میزان به 1.5 میلیون تومان خرید خدمت از آژانس‌ها کاهش یافت. مثال دیگر اینکه در یکی از مراکز درمانی تولید یک پرس غذا با محاسبه مواد غذایی، مصرف گاز و برق و غیره، حدود 18 هزار تومان برآورد شد، درحالی که با برون‌سپاری این میزان به 12500 تومان و حدود 26 درصد کاهش یافت.

در شرکت هلدینگ نیز بسیاری از خدمات برون‌سپاری می‌شود و در آینده نیز قصد داریم این برنامه را در بیمارستان‌های هیات‌مدیره‌ای گسترش دهیم.

 

اشاره کردید که تامین‌بودجه بیمارستان‌های هیات‌مدیره‌ای عملکردی است و بر مبنای ارائه خدمات و طبق اسناد پزشکی محاسبه و پرداخت می‌شود؛ این پرداختی‌ها از چه تعرفه‌ای تبعیت می‌کند؟

بودجه‌ای که به بیمارستان‌های هلدینگ تعلق می‌گیرد، بر اساس تعرفه دولتی است که از طریق اسناد پزشکی از سازمان دریافت می‌شود. اما مسئله اینجاست که تعرفه دولتی بسیار پایین بوده و تمام بیمارستان‌هایی که بر اساس تعرفه‌های دولتی به مردم ارائه خدمت می‌کنند، زیان‌ده هستند. اما چنان‌چه بیمارستان‌های شرکتی بر اساس تعرفه عمومی غیردولتی خدمات خود را ارائه کنند و از سازمان بودجه دریافت کنند، امکان همخوانی منابع با مصارف بیمارستان‌ها ایجاد شده و مدیریت این مراکز بدون نیاز به دریافت کمک از سازمان به پیش می‌رود. به ویژه اینکه بیمارستان‌های سازمان تامین‌اجتماعی عمومی غیردولتی هستند و چنان‌چه تعرفه عمومی غیردولتی به بیمارستان‌های هلدینگ پرداخت شود، می‌تواند در تامین‌ منابع بیمارستان بسیار موثر واقع شود.

 

بودجه عملکردی بیمارستان‌ها چقدر است؟

در بیمارستان‌های هیات‌مدیره‌ای 60 درصد هزینه‌های بیمارستان را از طریق تعرفه دولتی می‌توانیم تحت پوشش قرار دهیم؛ چنان‌چه این تعرفه عمومی غیردولتی باشد، این میزان به 79 درصد می‌رسد.

 

مسئله خودگردانی بیمارستان‌های تامین‌اجتماعی برای بیمارستان‌های هیات‌مدیره‌ای چگونه مطرح است؟

بیمارستان‌های هلدینگ خودگردان نیستند و همان‌طور که اشاره کردم، بر مبنای بودجه عملکردی دریافتی دارند. یعنی بر حسب عملکرد بیمارستان از سازمان بودجه دریافت می‌کنند و افراد غیر از بیمه تامین‌اجتماعی کارگری نیز فرانشیز پرداخت کرده و از بیمه‌های تحت پوشش آن‌ها دریافتی داریم. اما نکته مهم این است که در مراکز درمانی سازمان خدمات عمومی غیردولتی داده می‌شود، اما تعرفه دولتی دریافت می‌شود که بخشی از یارانه و اختلاف قیمت این هزینه‌های درمان بر دوش سازمان قرار می‌گیرد. ذکر این نکته ضروری است که در تمام کشورهای دنیا درمان با یارانه دولتی حمایت می‌شود و هیچ کشوری نیست که درمان را بدون حمایت دولت ارائه دهد؛ زیرا درمان وظیفه اصلی حاکمیت و جزو ضروریات زندگی است. از این‌رو بیمه شدگان تامین‌اجتماعی نیز باید از یارانه درمان استفاده کنند و اما هیچ یارانه‌ای از طرف دولت به سازمان تعلق نمی‌گیرد و حداقل اینکه اگر دولت بدهی‌های خود را به سازمان پرداخت کند، از بار فشارهای مالی سازمان کاسته می‌شود.

 

مهم‌ترین چالشی که بیمارستان‌های هیات‌مدیره‌ای با آن دست‌به‌گریبان هستند، چیست؟

یکی از چالش‌های مهم این است که جایگاه این بیمارستان‌ها در جامعه و در بین اذهان عمومی به درستی شناخته نشده است؛ از سوی دیگر نگاه دستوری برای مدیریت این بیمارستان‌ها باید ترمیم شود؛ هیات‌مدیره‌ای بودن این بیمارستان‌ها مهم‌ترین مزیتی است که می‌تواند راهبری این مراکز را به نحو احسن میسر سازد؛ اگر بخواهیم مراکز درمانی هیات‌مدیره‌ای موفق باشند، باید همه ما به‌ویژه مدیران به اصول و فنون مدیریت حاکمیت شرکتی تن بدهیم و آن را اجرا کنیم.در عین حال باید اعضای هیات‌مدیره از نیروهای خوب، با تجربه، متعهد، توانا و مسلط به امور درمان انتخاب شوند و سپس اختیارات لازم بر اساس موازین قانونی به آن‌ها تفویض شود.

 

 

به عنوان مدیرعامل هلدینگ درمان سازمان تامین‌اجتماعی چه مسئله‌ای برای‌تان در اولویت قرار دارد؟

یکی از مسائلی که پی‌گیری می‌کنم، شفاف‌سازی است؛ ضروری است عملکرد تمامی حوزه‌های درمان شفاف باشد؛ پرداخت‌ها، خریدها، خدمات و عملکردها باید از شفافیت لازم برخوردار باشد. برای اجرایی شدن این هدف در پی آن هستیم که مدیریت سیستمی را در واحدهای بیمارستانی مستقر کنیم؛ در این زمینه بخشنامه و دستورالعمل‌های لازم را نیز صادر کرده‌ایم و پی‌گیر هستیم تا مسئله شفافیت در ارکان بیمارستان‌های تامین‌اجتماعی گسترش یابد؛ همه مصوبات هیات‌مدیره باید مکتوب اعلام شود و مدیرعامل نیز آن را اجرا کرده و نقاط ضعف و قوت را به صورت مکتوب به هیات مدیره گزارش دهد. وقتی همه عملکردها مکتوب و مستند باشد، امکان پی‌گیری امور نیز به راحتی میسر می‌شود.

 

اشاره داشتید به ایجاد مدیریت سیستمی، تا چه حد از فناوری اطلاعات در این زمینه بهره‌مند شده‌اید؟

یکی از برنامه‌های مهم هلدینگ درمان این است که از روش‌های الکترونیک و مجازی در امور خود استفاده کند؛ هفته گذشته سیستم BI ((Business Intelligence یا هوش تجاری را راه‌اندازی کرده‌ایم؛ به وسیله این سیستم  تمام فرآیندهای درمانی در بیمارستان‌ها قابل مشاهده و بررسی است؛ برای مثال، تعداد بیماران ویزیت شده توسط یک پزشک، تعداد نسخ صادر شده، میزان داروهای تجویز شده، میزان مراجعه بیماران به پزشکان و... در یک مدت معین مورد مشاهده قرار می‌گیرد. درنظر داریم این‌گونه نظارت‌های الکترونیک را گسترش دهیم زیرا بسیار مقرون به صرفه است و هزینه کمتری دارد. درحال حاضر تمامی 7 بیمارستان هلدینگ دارای چنین سیستمی است که در مرحله تکمیل قرار دارد.

 

سازمان تامین‌اجتماعی در سال‌های اخیر درصدد گسترش سیستم ارجاع داخلی برای مدیریت خدمات درمانی و به ویژه استفاده درست از امکانات تخصصی و فوق‌تخصصی بیمارستان‌های همطراز با میلاد است؛ اجرای سیستم ارجاع داخلی در بیمارستان‌های هیات‌مدیره‌ای چگونه است؟

درحال حاضر نیز سیستم ارجاع برای بیمارستان میلاد تهران اجرا می‌شود؛ اما اجرای این طرح نیازمند عزم ملی و عملیات در سطح کشور است. برای این منظور باید یک سیاست کلی حاکم بر مراکز درمانی دانشگاهی، بخش خصوصی و درمان مستقیم و غیرمستقیم تامین‌اجتماعی باشد. درحال حاضر مردم با کوچک‌ترین بیماری به متخصص و فوق‌تخصص مراجعه می‌کنند و در صورت اعتراض، نارضایتی ایجاد می‌شود. برای همین است که بیمارستان میلاد مجبور است برخی از خدماتی را که در سایر مراکز درمانی وجود دارد، به بیماران ارائه کند؛ درحالی که ماموریت بیمارستان میلاد ارائه خدمات تخصصی و فوق‌تخصصی است.

 

برای ایجاد تعامل با مخاطبان تامین‌اجتماعی و بیماران و اطلاع از نظرات آن‌ها از چه شیوه‌هایی استفاده می‌کنید؟

در راستای شفاف‌سازی و برقراری ارتباط موثر با تمامی ذی‌نفعان شماره تلفن همراه من در سایت هلدینگ درمان، سایت بیمارستان‌های تابعه و بوردهای این مراکز نصب شده است و از طریق شبکه‌های مجازی روزانه 20 تا 30 پیام حاوی نظر، انتقاد و پیشنهاد از طرف مخاطبان تامین‌اجتماعی و کارکنان بیمارستان‌ها دریافت می‌کنم.

 

در پایان، چه صحبتی دارید؟

می‌خواهم خطاب به مدیران و در زمینه تقویت جایگاه‌ مدیریتی آن‌ها به نکته‌ای اشاره کنم؛ مدیران باید در تصمیم‌گیری، پاسخگویی و ارتباطات از واژه «من» استفاده کنند؛ مانند اینکه «من باید تصمیم سودمند بگیرم»، «من باید پاسخگو باشم» و «من باید با همه مجموعه بدون لحاظ شدن سلسله مراتب اداری، ارتباط داشته باشم»؛ رعایت این سه اصل می‌تواند در موفقیت مدیران موثر واقع شود.

 

 
 

 

 

 

 


 


ارسال نظر

captcha