نگاهی به مصوبه مسکوت مجلس شورای اسلامی:

«هیبریدی‌ها»، چاره بحران بنزین می‌شوند؟

بهره‌گیری از خودروهای هیبریدی می‌تواند همزمان به کاهش تقاضای بنزین و کاهش آلودگی در شهرهای بزرگ کشور بیانجامد.

علی پازکیان

تامین 24 / 30 اردیبهشت 98؛ بر اساس مصوبه مجلس شورای اسلامی عوارض گمرکی خودروهای برقی صفر شد. خبری مهم که موجی بزرگ در بازار خودروی کشور ایجاد کرد. قید اصلی مصوبه نیز آن بود که تا زمان تولید داخلی چنین خودروهایی، حذف عوارض ادامه خواهد یافتساده‌ترین حاصل این مصوبه، کاهش پلکانی قیمت خودروها و بهبود کیفیت هوا در دراز مدت بود؛ اما...یک تناقض عجیب، تمامی کارشناسی‌های صورت گرفته دراین باب را از میان برد.

 

دونیرو

خودروی هیبریدی یا «دونیرو» در یک تعریف کلی عبارت از خودرویی است که برای حرکت کردن از ترکیب دو یا چند منبع مجزای قدرت استفاده می‌کند. در بیشتر موارد این نام اشاره به خودرو برقی دوگانه دارد که در سیستم پیشرانه خود یک موتور درون‌سوز (معمولاً بنزینی) در کنار یک یا چند موتور الکتریکی دارد. چنین خودرویی می‌تواند در زمان بهره‌گیری از موتور بنزینی، اقدام به شارژ کردن باتری خود کرده و در زمان مناسب، به جای سوزاندن بنزین، با انرژی الکتریکی ذخیره شده در باتری خود به حرکت ادامه دهد.

بر خلاف تصور عموم، خودروهای هیبریدی هرگز نیاز به اتصال به برق ندارند، بلکه در حین حرکت خود به خود نیروی حرکت خود را تولید و شارژ می‌کنند. این خودروها عموما مسافت‌های زیادی را با انرژی الکتریکی طی کرده و گزینه‌های مناسبی برای ناوگان‌های حمل‌ونقل عمومی و تاکسیرانی هستند.

در خودروهای هیبریدی، موتور بنزینی معمولاً کوچک‌تر است. کوچک بودن موتور بنزینی به این معنی است که آنها سوخت کمتری مصرف می‌کنند، سبک‌تر هستند و فقط برای حالت شتاب گرفتن و بالا رفتن از سربالایی به کمک موتور برقی خودروی هیبریدی می‌آیند. این در صورتی است که موتورهای حجیم‌تر، سیلندرهای بزرگ‌تر دارند و درنتیجه باعث ایجاد وزن بیشتر و لذا مصرف سوخت بالاتر می شود. رویه‌ای که در کشور ما به یک معضل بزرگتر می‌انجامد.

 

سوخت پاک

آلودگی آبان و آذرماه، بدل به رکنی جداناشدنی از زندگی ساکنان شهرهای بزرگ کشور شده است. افزایش تدریجی آلاینده‌ها، چاره‌جویی مقطعی و سرانجام معجزه باد. این داستان تکراری پاییز ایرانی هاست. مصوبه 6 ماه قبل مجلس در عمل به دنبال چاره‌جویی این معضل بود. ماده 5 آن مصوبه وزارت صنعت، معدن و تجارت را موظف می‌ساخت که به منظور بهبود محیط کسب و کار و در یک چشم‌انداز 20 ساله زمینه ورود فناوری‌های جدید در تولید خودرو، همکاری با شرکت‌های خودروساز بزرگ دنیا و یا با سرمایه‌گذاری مشترک با دیگر شرکت‌ها را اجرایی سازد.

یعنی در صورتی که این طرح اجرایی می‌شد شاهد افزایش روزافزون خودروهایی به روز، با آلایندگی کمتر و بهره‌گیری مضاعف از سوخت‌های پاک بودیم. از سوی دیگر، وقتی یک خودروی به روز و مدرن با عوارض گمرکی صفر به کشور وارد می‌شد، عملا تکانه‌های حاصل از آن بازار را به سمت کاهش قیمت خودروهای بنزینی  داخلی سوق می‌داد.

نتیجه هر چه بود جز «نفع ملی» در پی نداشت. اگر خودرو ساز داخلی به بهبود کیفیت خودرو مبادرت می‌کرد یک سود در پی داشت و در صورت مقاومت، شکستن قیمت‌ها در حد نیم بها شدن خودروهای داخلی سودی دیگر. اگر تولید هیبریدی ملی به انجام می‌رسید، یک پیروزی فرا ملی به دست می‌آمد و حاصل، هم در بعد اقتصادی مهم می‌نمود و هم در جهت کاهش آلودگی هوا. بازار اما چنین نظری نداشت.

 

 

تناقض

رئیس انجمن واردکنندگان خودرو در گفتوگو با «دنیای خودرو» در همان زمان از راهگشا نبودن چنین طرحی می‌گفت و دو خودرو ساز مطرح داخلی معتقد بودند در «چنین زمانی» این مباحث به ضرر صنعت تولید خودروی ماست. حاصل سرانجام آن شد که یک «تناقض» از دل مصوبه بیرون آمد. بر اساس مصوبه سال 97 نمایندگان مجلس هرگونه واردات خودرو به کشور عملا ممنوع است. یعنی شما نمی‌توانید خودرویی به کشور وارد کنید، اما اگر ا« خودرو هیبریدی باشد، گمرکی‌اش صفر است!

اینکه چه تعداد از 15 هزار خودروی در صف گمرک مانده کشور در ابتدای امسال هیبریدی بودند و اصولا کدام واردکننده‌ای حاضر به پذیرش ریسک واردات چنین خودروهایی است نمی‌تواند جواب قطعی مسکوت ماندن مصوبه مفید مجلس باشد. حتی اینکه عدم وجود تحقیق و توسعه در لشکر عظیم خودروسازان و قطعه سازان داخلی بی‌معناست و تمایل به تغییرات اندک هم باب میل آنها نیست (تا چه برسد به تغییرات بنیادینی چون هیبیردی سازی بومی) هم قطعا تاثیری در این میان نداشته است. به هر روی آنچه در بهار امسال گذشت، می‌توانست راهگشای بخشی از چالشهای پاییزمان باشد.

 

بنزین

اینکه چالش اصلاح قیمت بنزین همزمان با شروع آلودگی‌ تکراری شهرهای بزرگ کشور شده است، شاید از سر اتفاق باشد؛ اما گویی بازنگری بنیادین در امر مصرف بنزین را در خاموشی فریاد می‌کند.

فرض کنید بهره‌گیری از خودروهای هیبریدی به صورت عمومی در آمده بود و ایرانی‌ها می‌توانستند تصمیم بگیرند که به جای هزینه کردن برای بنزین، با باتری شارژ شده خودروی خویش طی مسیر کنند. آیا در آن زمان نیز موضوع اصلاح قیمت بنزین تا این اندازه بحث‌برانگیز می‌شد؟

از سوی دیگر، دولت به جای پرداختن یارانه بنزین، می‌توانست با صادرات مازاد آن، راهی مناسب‌تر برای جبران شرایط فعلی کشور بیابد. روندی که توقف موقت آن نمی‌تواند به معنای مسکوت ماندن دائمی آن باشد. این امر در دنیا به کار گرفته شده و حاصل آن قابل بررسی است و بهره‌گیری از تجارب جهانیان، ساده‌ترین روش بهبود وضعیت فعلی خواهد بود.


ارسال نظر

captcha