یادداشتی از حسام نیکوپور

پیام ریاست ایران در گروه منطقه‌ای «ILO»

صد سال از فعالیت سازمان جهانی کار «ILO» می‌گذرد و در این سال‌ها نیز بسیاری از توصیه‌ها و پیشنهاد‌های «ILO» مثل «ایمنی محیط کار»، «بیمه‌های اجتماعی برای کارگران» و... در ایران و در سایر کشورها اجرا شده است.

تامین 24 / اگر امروز بیمه‌های اجتماعی برای کارگران گسترش‌یافته یا بحث حمایت از زنان کارگر مطرح است، یا بحث ایمنی و کاهش حوادث در محیط کار، پوشش ریسک‌های بیماری یا بازنشستگی جدی گرفته می‌شود، به‌دلیل ادبیاتی بوده که «ILO» در قالب مقاوله‌نامه‌ها، کنوانسیون‌ها و توصیه‌نامه‌ها تولید کرده و در اختیار کشورهای عضو قرار داده است. ایران نیز به‌عنوان یکی از کشورهای عضو این سازمان، بسیاری از این توصیه‌ها را پذیرفته و اجرایی می‌کند.

نکته اینکه برخی کشورها به‌دلیل شرایط منطقه‌ای به‌طور مشابه از این راهکارها تاثیر می‌پذیرند، زیرا کشورهای یک منطقه به‌دلیل هم‌جواری، دارای مسائل مشترکی در حوزه روابط کار هستند. به همین دلیل، گرچه توصیه‌های سازمان جهانی کار اغلب براساس میزان توسعه‌یافتگی کشورها ارائه می‌شود، اما به هرحال، مسائل حوزه کار در آسیا، اروپا، آفریقا و آمریکای‌جنوبی معمولا متفاوت است و کشورهای هر منطقه مسائل خاص خود را دارند. به همین دلیل، حضور ایران در هیئت‌رئیسه کارگروه منطقه آسیا و اقیانوسیه سازمان جهانی کار نیز اهمیت می‌یابد، چراکه بر جهت‌گیری‌های ایران تاثیرگذار خواهد بود و ممکن است برخی از مسائل منطقه‌ای براساس مسائل و تحولات ایران شکل بگیرد و این امر می‌تواند نقش مهمی در بهبود مسائل کار در کشور داشته باشد. نکته دیگر اینکه اتحادیه بین‌المللی تامین‌اجتماعی (ISSA) نیز به‌عنوان زیرمجموعه‌ای از «ILO» همه آموزش‌های خود را از کمیسیون‌های فنی که مسائل خاص بیمه‌ها را پیگیری می‌کنند، دریافت می‌کند.

تفکری که در این کمیسیون مطرح است بر پوشش ریسک‌ها و وظایف دولت‌ها در این رابطه تاکید دارد و از این بعد، تا حد زیادی می‌تواند به ایران در حوزه مسائل فوق کمک کند. در بحث تشکل‌ها و آینده کار نیز «ILO» هفت محور برای طرح «ابتکار سده برای آینده کار» در نظر گرفته است که استانداردها، قوانین و مقررات و آینده کار بخشی از این محورها به‌شمار می‌روند. بحث تحولات آینده کار، در 10چالشی که (ISSA) برای صندوق‌های بیمه‌ای مطرح می‌کند -که آن هم براساس منطقه‌ای اولویت‌بندی شده- نیز آمده که تحولات بازار کار مجازی یا دیجیتال بخشی از آن است که نه فقط مسئله ایران بلکه با تفاوت‌هایی، مسئله کل اعضای اتحادیه بین‌المللی تامین‌اجتماعی است. به‌طور مثال، در آسیا گسترش پوشش، اولویت است، اما در اروپا ممکن است تحولات بازار کار اولویت سازمان‌ها باشد. اما با وجود تفاوت‌ها، همچنان 10چالش (ISSA) مثل بلایای طبیعی، تحولات بازار کار، رفع شکاف دامنه پوشش و... بین همه آن‌ها مشترک است.

در بحث تشکل‌ها نیز (ISSA) راهنمای عملی تقویت سه‌جانبه‌گرایی در کشورهای مختلف را تدوین کرده و کتاب آن توسط موسسه عالی پژوهش تامین‌اجتماعی منتشر شده است. در این کتاب، حدود وظایف هریک از سه ضلع مثلث دولت، کارفرما و کارگر تعیین‌شده و نحوه اجرای آن، مشخص است و به تجربه کشورها در این زمینه نیز اشاره شده است. موسسه همچنین گزارش‌های دیگری را تهیه کرده و روی سایت سازمان گذاشته که در آن‌ها وضعیت تشکل‌های کارگری و کارفرمایی و مسائل آن‌ها در ایران موردبررسی قرار گرفته، همچنین مشکلات آن‌ها را با تعریف مقاوله‌نامه‌هایی که ایران در آن‌ها عضو شده، بررسی کرده است. ایران برخی توصیه‌های سازمان جهانی کار را پذیرفته و در قانون کار کشور هم تعریف شده‌اند که برخی از آن‌ها اجرا و برخی دیگر اجرا نشده‌اند. البته مشکل عدم اجرای این توصیه‌ها عدم وجود اراده در جهت آن نبوده است، بلکه برخی از این توصیه‌ها در قانون کار ایران وجود دارد یا ممکن است تعریف ما اندکی با تعریف «ILO» از یک مسئله متفاوت باشد. الزاما نیز نباید عین مقاوله‌نامه‌های «ILO» عمل کرد، زیرا رویکرد «ILO» بیشتر توصیه‌ای بوده و درواقع، به نوعی راهنمای عمل است. از این رهگذر، حضور ایران در هیئت‌رئیسه کارگروه منطقه آسیا و اقیانوسیه سازمان جهانی کار را باید به فال نیک گرفت، زیرا می‌تواند باعث گسترش بیشتر دانش این حوزه شود، حساسیت‌ها نسبت به موضوعات را بیشتر کند و بر اجرای سایر توصیه‌های ILO در کشور نیز تاثیرگذار باشد.

 

حسام نیکوپور؛ معاون پژوهشی موسسه عالی پژوهش تامین‌اجتماعی

منبع: آتیه نو

 


ارسال نظر

captcha