هشدار درباره تشدید تغییر اقلیم در ایران

پدیده هایی نظیر خشکسالی، توفان ریزگرد، جابجایی دمای فصول، جاری شدن سیل و بیابان‌زایی طی سال‌های اخیر به حدی در ایران افزایش یافته که کارشناسان بین‌المللی نسبت به عواقب این تغییرات اقلیمی هشدار می‌دهند.

تامین 24 / نمایندگان هیأت بین‌الدولی تغییر اقلیم (IPCC) از سوی سازمان جهانی هواشناسی دیروز در تهران عواقب تشدید این پدیده‌ها را برای آینده توسعه اقتصادی و اجتماعی ایران منفی توصیف کردند و به خبرنگاران گفتند که همسوسازی تمامی برنامه‌های توسعه در ایران با مسائل زیست محیطی و جلوگیری از تشدید سرعت تغییر اقلیم یک ضرورت انکارناپذیر است.

 

دکتر «سوکانا» معاون هیأت بین‌الدولی تغییر اقلیم (IPCC) در نشست هم اندیشی با نمایندگان رسانه‌های گروهی که در سازمان هواشناسی کشور برگزار شد، با اشاره به روند مداوم افزایش دمای کره زمین در ۱۸ سال اخیر گفت: اینک تمامی کشورهای دنیا در معرض یک موج گسترده تغییر اقلیم قرار گرفته‌اند و روندی که با افزایش انتشار گازهای گلخانه‌ای همراه است، متوسط دمای کشورها را بین 1/5 تا ۲ درجه افزایش می‌دهد.

به گفته وی، جامعه جهانی از طریق سازمان‌های مرجع به دنبال مجاب کردن کشورها به رعایت مفاد پیمان‌های زیست محیطی و تلاش برای حفظ محدوده افزایش ۲ درجه‌ای کره زمین در سال‌های آتی است. زیرا اگر محدوده افزایش متوسط دمای کره زمین از این حد فراتر رود، تا سه دهه آینده با فجایع اقلیمی در نقاط مختلف کره زمین روبرو خواهیم شد.

 

ادوین الدرین معاون رئیس کارگروه اول IPCC هم به خبرنگاران گفت:‌ اگر به روند انتشار گازهای گلخانه‌ای ادامه دهیم، ظرف ۱۵ تا ۳۰ سال آینده همه چیز را تمام می‌کنیم و نمی‌توانیم افزایش دمای جهان را به ۲ درجه محدود کنیم.

 

وی ادامه داد: در همه جای دنیا تأثیرات تغییر اقلیم را مشاهده کرده‌ایم و همه اقیانوس‌ها، قاره‌ها، کشورهای فقیر و غنی تحت تأثیر این موضوع قرار گرفته‌اند.

 

الدرین گفت: تأثیر این تغییر اقلیم در آب‌های آشامیدنی، اقیانوس‌ها، یخچال‌ها، سلامت، بهداشت و اقتصاد مؤثر است. وی با طرح این سوال که گازهای گلخانه‌ای از کجا می‌آید، توضیح داد:‌ از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۰ میلادی گازهای گلخانه‌ای بیشتر منتشر شد که به خاطر انتشار دی اکسید کربن CO2 بوده است.

 

معاون رئیس کارگروه اول IPCC اظهار داشت: تحقیقات بین المللی ثابت می‌کند که حد متوسط افزایش دمای کره زمین در سال‌های آینده نباید از ۲ درجه بیشتر شود و اگر بخواهیم حیات جامعه بشری را حفظ کنیم، باید آن را در همان اندازه ۲ درجه محدود کنیم.

 

به گفته وی، با روند فعالیت صنایع بزرگ در کشورهای مختلف ظرف ۱۵ تا ۳۰ سال آینده همه منابع طبیعی را تمام می‌کنیم و نمی‌توانیم افزایش دمای جهان را به ۲ درجه محدود کنیم.

 

الدرین با اشاره به اینکه اگر کاهش عمیق انتشار گازهای گلخانه‌ای را نداشته باشیم، خشکی‌ها بیشتر می‌شود، بیان کرد: در این حوزه باید گام‌هایی را برداریم که افزایش فعالیت‌های بشری کمتر به تغییر اقلیم منجر شود. همچنین باید زندگی خود را با شرایط جدید اقلیمی تطبیق دهیم و گام‌هایی برداریم تا تأثیرات تغییر اقلیم را کاهش دهیم؛ زیرا هر چه دما افزایش یابد قدرت تطبیق ما کاهش می‌یابد و اگر نتوانیم خود را با این وضع تطبیق دهیم، دچار مشکل می‌شویم.

 

دکتر داوود پرهیزکار معاون وزیر راه و شهرسازی و رئیس سازمان هواشناسی کشور هم با بیان اینکه میزان بارش‌های ایران در ۱۲ سال گذشته کمتر از حد طبیعی بوده است، گفت: شواهد از تغییر اقلیم ایران حکایت دارد. اتفاقاتی مثل کم آبی دریاچه ارومیه، زاینده رود، کرخه و کارون و خشک شدن بسیاری از تالاب‌ها را شاهد هستیم که بخشی از آن مربوط به خشکسالی و بخشی مربوط به توسعه ناپایدار است.

 

وی افزود: در برخی مناطق، توسعه بیش از حد توان اقلیم منطقه بوده است و به همین دلیل به سراغ آب‌های زیرزمینی رفته‌ایم و برای همین در مورد آب‌های زیر سطحی دچار مشکل هستیم.

 

رئیس سازمان هواشناسی با اشاره به آمارهای ۵۰ سال گذشته این سازمان گفت: این آمارها از افزایش دو درجه دمای هوای کشور حکایت دارد که نشان از تغییر اقلیم است و باید در برنامه‌های توسعه‌ای بازنگری شود.

 

بنابراین گزارش، در نشست منطقه‌ای آموزشی و اطلاع رسانی هیات بین‌الدول تغییر اقلیم موسوم به IPCC کارشناسان و نمایندگان این هیات به چالش‌های مربوط به تغییر اقلیم جهانی مانند خشکسالی، موج گرما و کمبود آب و آثار آن پرداختند که ضرورت سیاست گذاری مناسب برای حفاظت از محیط زیست در کشورهای مختلف را نشان می‌دهد.

 

کارشناسان در این نشست به افزایش 5/1 درجه‌ای دمای زمین و تغییر اقلیم ناشی از آن اشاره کردند و علت اصلی آن را سوخت‌های فسیلی و افزایش جمعیت برشمردند که باید براساس توافق‌نامه پاریس کشورهای مختلف برای حل این مشکل اقدام کنند.

 

همچنین سید قاسم بی‌نیاز، رئیس مرکز ارتباطات وزارت راه و شهرسازی در این نشست با اشاره به پیش‌بینی کاهش شدید بارش در ۵۰ سال آینده در منطقه زاگرس و غرب و شمال غرب کشور گفت: در آینده در جنوب شرق کشور با افزایش بارش‌های مخرب و سیل آسا مواجه خواهیم بود که نشان از تغییرات جوی این منطقه است.

 

هیات بین‌الدول تغییر اقلیم با ۱۹۵ عضو توسط برنامه محیط زیست سازمان ملل و سازمان هواشناسی جهانی در سال ۱۹۸۸ میلادی تاسیس شد تا ارزیابی‌های علمی دوره‌ای در رابطه با تغییر اقلیم و آثار و تبعات آن را در اختیار مسئولان سیاسی کشورها قرار دهد.

 

خبر دیگری در زمینه تغییرات اقلیمی و تاثیر آن بر محیط پیرامون وجود دارد؛ مهندس تهرانعلی بیت‌اللهی رئیس بخش رانش زمین مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی گفت: پدیده فرو ریزش و فرو نشست زمین، پایداری امن و توسعه پایدار شهر تهران را در معرض خطر قرار داده است.

 

وی گفت: علاوه بر اینکه در مناطق جنوب، جنوب غرب تهران، ورامین، دشت شهریار، اتوبان قم و فرودگاه امام خمینی فرو نشست زمین را مشاهده می‌کنیم، در اکثر دشت‌ها فرونشست زمین دیده می‌شود.

 

رئیس بخش رانش زمین مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با بیان اینکه فرونشست زمین در جنوب تهران تا حوالی میدان انقلاب رسیده است، تصریح کرد: مهمترین عامل فرو نشست‌ها، افت سطح ایستایی در دشت جنوبی تهران به دلیل مصرف آب‌های زیرزمینی و کاهش نزولات جوی است و صدور پروانه‌های چاه‌های کشاورزی، حفر چاه‌های غیرمجاز و غیرقانونی این امر را تشدید کرده است.

 

وی ادامه داد: بسیاری ازخطوط جاده‌ها، فرودگاه‌ها، راه آهن، لوله‌های نفت و گاز اثرات فرونشست را متحمل شده و در مسیرهای هموار شکاف برداشته‌اند.

 

بیت‌اللهی افزود: مصرف بی‌رویه آب چاه‌ها و صدور بیش از حد مجوز چاه‌های قنات و اتخاذ شیوه‌های غیر منطقی در کشاورزی، عواملی است که باعث تشدید فرونشست زمین در جنوب تهران و دشت‌ها می‌شود.

 

از سوی دیگر، میزان بارش‌های کشور از ابتدای سال آبی (ابتدای مهر۱۳۹۶) تاکنون به ۱۶۶ میلیمتر رسیده که در مقایسه با مدت زمان مشابه سال گذشته 5/26  درصد کاهش داشته است.

 

آخرین آمار ثبت شده در ایستگاه‌های باران سنجی کشور حاکی از آن است که میزان بارش‌های کشور از ابتدای سال آبی ۹۷-۹۶ (ابتدای مهر) تاکنون به ۱/۱۶۶ میلیمتر رسیده که در مقایسه با مدت زمان مشابه سال گذشته 5/26 درصد کاهش داشته است.

 

از میان ۶ حوضه آبریز اصلی کشور (دریای خزر، خلیج فارس و عمان، دریاچه ارومیه، فلات مرکزی، مرزی شرق و قره‌قوم) حوضه آبریز خلیج فارس و عمان با افت ۴/۴۱ درصدی بارش‌ها نسبت به سال گذشته بدترین شرایط را در میان سایر مناطق یاد شده تجربه می‌کند. در این بین حوضه‌های آبریز فلات مرکزی 34/7، مرزی شرق 33/4 و قره‌هوم، 20/7 درصد کاهش بارش داشته‌اند.

 

با این وجود بارش‌های مناسب دوماه اخیر در برخی از مناطق کشور موجب شده است تا حوضه‌های آبریز دریاچه ارومیه و دریای خزر به مراتب شرایط بهتری را نسبت به سال گذشته تجربه کنند؛ به طوری که این دو حوضه آبریز به ترتیب با افزایش47/1 و ۱۵ درصدی بارندگی‌ها نسبت به سال گذشته روبه‌رو هستند.

 

البته افت بی سابقه بارندگی‌های امسال موجب شده تا ۲۰ استان کشور بارندگی‌های منفی را نسبت به سال گذشته تجربه کنند. هرمزگان هم با منفی ۷۹ درصد، کم بارش‌ترین استان کشور در سال آبی جاری بوده است که پس از این منطقه، استان‌های سیستان و بلوچستان با ۷۲ درصد، کرمان با ۶۹ درصد، فارس با ۶۶ درصد و بوشهر با ۶۱ درصد کم بارش‌ترین مناطق کشور هستند.

 

در این بین استان‌های آذربایجان شرقی با ۵۴ درصد، آذربایجان غربی با ۵۱ درصد، کردستان با ۲۹ درصد، کرمانشاه و زنجان با ۲۳ درصد و گلستان با ۱۹ درصد افزایش بارندگی‌ها نسبت به سال گذشته شرایط به مراتب بهتری را در میان سایر استان‌های کشور تجربه می‌کنند.

 

همچنین در این بازه زمانی پربارش‌ترین نقطه کشور «رامسر ــ صفارود» در استان مازندران با ثبت ۵/۹۵۸ میلی‌متر بارندگی و کم‌بارش‌ترین نقطه کشور هم «هوشک ــ سراوان» در استان سیستان و بلوچستان با ثبت ۳/۳ میلی‌متر بارش بوده است.

 

منبع:‌ روزنامه اطلاعات (سه‌شنبه 29 خرداد 1397)


ارسال نظر

captcha