خواندن به وقت نوروز

خیلی‌ها برای رسید تعطیلات نوروز، لحظه‌شماری می‌کنند تا فراغتی به دست بیاورند برای انجام‌دادن کارهای عقب‌مانده؛ کارهایی که سال به سال، روی هم تلنبار می‌شوند و حسرت انجام‌ندادن‌شان را بر دل آدم می‌گذارند.

تامین 24 /سفرهای نرفته، تجربه‌های نزیسته، خاطرات ننوشته، فیلم‌های ندیده، کتاب‌های نخوانده و ...؛ همه را می‌گذاریم برای نوروز تا شاید معجزه رخ دهد و در این پانزده روز، همه انجام شوند. خیلی‌ها برنامه فشرده‌ای هم تهیه می‌کنند تا به تک‌تک این کارها برسند. اما روز دوم، بی‌خیال می‌شوند و خود را به تقدیر می‌سپارند. با این وجود، دیدن یک فیلم، خواندن یک کتاب، رفتن به یک سفر، بهتر از انجام‌ندادن هیچ‌کدام است. اگر در این تعطیلات، یک کتاب بخوانیم، حداقل مقداری هرچند کوچک، از بار کارهای انجام‌نداده‌ای را که بر دوش‌مان سنگینی می‌کند، برداشته‌ایم. پیشنهاد ما خواندن یک کتاب است. از چند نویسنده و هنرمند درخواست کردیم تا کتاب یا کتاب‌هایی را که خواندنش برای همه ضروری است، برای تعطیلات نوروزی پیشنهاد دهند.

زندگی‌نامه یک همشهری
نویسنده - هوشنگ مرادی‌کرمانی

اغلب، همه‌جور کتابی می‌خوانم؛ بیشتر رمان. اما به تازگی، کتابی از احمد زیدآبادی -همشهری و دوستم- با عنوان «از سرد و گرم روزگار» خواندم که شرح زندگی اوست.

به گمانم جایگاه زندگی‌نامه افراد، بسیار بالاتر از داستان‌های فکری است؛ اگر خوب و بی‌تعارف نوشته شده باشد و عاری از خودنمایی، خودستایی و دشمن‌تراشی باشد.

مانند «روزها»ی دکتر محمدعلی اسلامی‌ندوشن، «شازده حمام» دکتر محمدحسین پاپلی‌یزدی و «شرح زندگی من» عبدالله مستوفی.

«از سرد و گرم روزگار» نیز از جمله این آثار است که از خواندنش، تحت‌تاثیر قرار گرفتم. زیدآبادی، که همشهری‌ام است و از فضا و مکانی آشنا می‌گوید.

خواندن مقدمه فوق‌العاده دکتر محمدعلی موحد که در تصحیح مثنوی معنوی مولوی نوشته و اخیرا منتشر شده، پیشنهاد دیگر من به مخاطبان است.

اگرچه بین ما در فرهنگستان ادب و زبان فارسی، یک قندان فاصله است، اما نکات و مسائلی که او در این کتاب آورده، برایم بسیار جذاب و خواندنی بود. همچنین پیشنهادم خواندن «بازمانده روز» اثر ایشی‌گورو با ترجمه نجف دریابندری است.

از کجا آمده‌ام؟
نویسنده - علیرضا ایرانمهر

سال‌های پیش، دوست نازنینی که تازه از مرز نوجوانی گذشته بود و برای اولین‌بار در زندگی داشت دنیای بزرگ‌تر را تجربه می‌کرد، از من سوال عجیبی پرسید. پرسید: «کتابی توی دنیا هست که به من بگه من واقعا کی هستم؟!» چند لحظه هیچ‌چیزی به ذهنم نمی‌رسید. ولی بعد گفتم: «همچین کتابی تا حالا نوشته نشده عزیزم. فکر هم نکنم هیچ‌وقت نوشته بشه!» اما باید سال‌ها می‌گذشت که بفهمم اشتباه می‌کردم. این کتاب، نوشته شده است؛ کتاب: «انسان خردمند، تاریخ مختصر بشر». تاریخدان عجیب و غریبی به نام «یووال نوح هراری» این کتاب را نوشته و نیک گرگین، ترجمه خواندنی و روانی از آن به فارسی انجام داده و انتشارات فرهنگ نشر نو، این کتاب را به شکلی مناسب و آراسته، راهی بازار کتاب کرده است. در این کتاب، می‌توانید از منظری تازه و غافلگیرکننده اما کاملا مستدل و دقیق، به هر آن چیزی که ماهیت انسان‌بودن ما را ساخته است، نگاه کنید و ببینید دقیقا از کجا آمده‌ایم و به احتمالا به کجا خواهیم رفت؟

ارزشمند و عمیق
کارگردان و بازیگر - حسین پاکدل

کتاب «دختر استالین» از همان سطر اول، آدم را درگیر مى‌کند. نفس آدم را مى‌گیرد. ناگهان به خود مى‌آیى و مى‌بینى کتابى دوجلدى را بلعیده‌اى و تازه دلت مى‌خواهد دوباره از اول شروع کنى به خواندن؛ کارى که من دارم مى‌کنم. ساده و راحت بگویم، با خواندن این کتاب کم‌نظیر، سفرى آغاز مى‌کنى فراتر از استالین و دختر استالین و شوروى و کمونیسم و جنگ سرد و تاریخ معاصر و ادبیات ناب و پربار. این کتاب استادانه و دقیق و با وسواس، ما را با خود مى‌برد به ژرفاى روح انسان معاصر. انگار صدها کتاب است در دل یک کتاب. هرچه بگویم، کم است. بیژن اشترى، در ترجمه، سنگ‌تمام گذاشته است. چاپ وزینى دارد. کلاس درس عشق و زندگى است. جهان‌شناسى شرق و غرب است. دستمایه براى هرنوع نویسندگى است. آخر مگر مى‌شود یک کتاب تا این درجه، همه‌چیزش، سطر به سطر، دلچسب و گیرا باشد؟

 «کمونیسم رفت، ما ماندیم و حتى خندیدیم» اثر اسلاونکا دراکولیچ، با ترجمه رویا رضوانى، با اینکه عنوانى طنزگونه دارد، ولى وقتى کتاب را بخوانید، متوجه مى‌شوید که چقدر زیرکانه انتخاب شده است. این کتاب، سفرى است 45 ساله به ژرفاى اروپاى‌شرقى، با قلمى مستند-داستانى و تاثیرگذار. هر فصل آن، دنیایى را پیش چشم خواننده مى‌گشاید. وقتى این کتاب را مى‌خواندم، مدام قلم سحرانگیز نویسنده فهیم خودمان «محمد قائد» پیش چشمم مجسم مى‌شد؛ در دو کتاب بى‌نظیرش «دفترچه خاطرات و فراموشى» و «ظلم، جهل و برزخیان زمین».

کتاب «کمونیسم رفت، ما ماندیم و حتى خندیدیم»، اولین عنوان از مجموعه‌اى است تحت‌نام تجربه و هنر زندگى، به دبیرى استاد یگانه «خشایار دیهیمى» که توسط نشر گمان، به چاپ پنجم رسیده است. اگر فرصت شد، کتاب را بخوانید و خود را در آئینه‌اش ببینید.

هنوز نگران شخصیت اصلی داستانم
نویسنده - ماه‌منیر کهباسی

من عادت دارم اگر کتابی جذبم نکند، ادامه‌اش نمی‌دهم؛ اما «وقتی نیچه گریست» نوشته اروین یالوم، یکی از آن کتاب‌هایی بود که ناتمام، رها نشد. این کتاب، تخصصی است و در آن، با انواع درمان‌های وسواس‌فکری و فلسفه نیچه می‌شویم، اما نحوه داستان‌پردازی و ساده‌گویی و ترجمه روان آن، درکش را برای هر مخاطبی آسان می‌کند و اجازه نمی‌دهد خواننده آن را به انتها نرسیده، زمین بگذارد. کتاب، زیبا شروع می‌شود، جذاب ادامه پیدا می‌کند و پایان‌بندی خوبی دارد.

کتاب پیشنهادی دیگرم «اتحادیه ابلهان» شاهکار جان کندی تول، با ترجمه خوب و سلیس پیمان خاکسار است. وقایع و شخصیت‌های داستان تول، آن‌قدر ملموس‌اند که گمان نمی‌کنم هرگز از خاطر بروند. از خواندن آن، زمان زیادی گذشته اما هنوز برای ایگنیشس جی. رایلی، شخصیت اصلی داستان، نگرانم و گاه از دستش می‌خندم.

خوانش اندیشه‌ها و آیین‌های ایرانی
نویسنده و پژوهشگر- محمد بقایی‌ماکان

 ابوالفضل بیهقی گفته است هر کتابی، به یک‌بار خواندن می‌ارزد. این سخن شاید برای هزار سال پیش که اوقات فراغت آدمیان و تعداد کتاب‌ها اندک بود، پذیرفتنی به‌نظر بیاید، ولی در این زمان که فارغ‌البال‌بودن، حکم سیمرغ و کیمیا را پیدا کرده و تعداد کتاب‌ها چندان زیاد شده که از در و بام و هوا می‌بارد. طبیعی است که باید به کتاب‌هایی روی آورد که به واقع، ارزش‌خواندن داشته باشند. از آنجا که هرچه فضای مطالعه با موضوع مطالعه، همسانی و همخوانی بیشتری داشته باشد، تاثیر بیشتری خواهد داشت، به نظر می‌رسد مطالعه آثاری در خصوص فرهنگ ایرانی و اندیشه‌های برآمده از مرز پرگهرمان، در ایام نوروز بیشتر به ذهن و دل خواننده می‌نشیند. بر این اساس، در اوقات نوروز، مطالعه کتاب‌هایی که در زمینه موضوعات یادشده است و آیین‌های ایرانی در آنها شرح داده شده‌اند، مفیدتر خواهد بود.  همچنین از آنجا که هرکس در آفریده خویش به چشم رضا می‌نگرد، یکی از تالیفات خود را به نام «نگرش‌های ایرانی» که به اندیشه‌ها و آیین‌های ایرانی، از جمله نوروز می‌پردازد و بسیار هم مورد توجه علاقه‌مندان به هویت و ارزش‌های ایرانی قرار گرفته، برای مطالعه پیشنهاد می‌کنم. دلیل دیگر چنین پیشنهادی این است که نسل امروز در زمانه‌ای سر می‌کند که نیاز به شناخت تاریخ و فرهنگ خویش دارد تا خود را در عرصه حیات، چنان بنمایاند که شایسته اوست. کتاب نگرش‌های ایرانی، پیاله‌ای است از خُم‌خانه این فرهنگ با نگاه‌های تازه به برخی موضوعات اصلی و عمده که کمتر به آنها توجه شده است. آنچه در این مجموعه فراهم آمده، متشکل از عناصر هویت‌ساز ایرانی است که رگه مشترک موضوعات هر یک از مباحث کتاب است.

 همیشه شعر بخوانید
آهنگساز و موسیقیدان - دکتر شاهین فرهت

طبیعی است که اولین حوزه موردعلاقه‌ام، موسیقی باشد و در این زمینه، زیاد کتاب ‌خوانده باشم. همیشه کتاب می‌خوانم؛ به محض این که کار آهنگسازی‌ام تمام شود و تمرینم را انجام دهم، مشغول مطالعه می‌شوم. عاشق شعرم و کشور ما کشور شعر است؛ از حافظ و سعدی تا مولانا. برای همین، شعر فارسی را از همه بالاتر می‌دانم و توصیه می‌کنم مردم، بیشتر شعر بخوانند و همیشه در کنارشان، کتاب شعر باشد. من همیشه حافظ را کنار خودم دارم. شاه‌غزل‌هایش را حفظم و با خود، مرورشان می‌کنم. هم لذت‌بخش است و هم به حافظه کمک می‌کند. از سوی دیگر، عاشق ادبیات فرانسه هم هستم؛ از گیدوموپاسان، بالزاک، شاتوبریان، لامارتین گرفته تا  ویکتورهوگو که زیاد خوانده‌ام. رمان بینوایان را خیلی دوست دارم و فکر می‌کنم که همه‌چیز در این رمان وجود دارد. بعد از بینوایان، آثار کوتاه چخوف و تولستوی؛ البته رمان‌های بلند تولستوی را نیز برای خواندن به مخاطبان پیشنهاد می‌کنم.

 تجربیاتی که همه باید داشته باشند
خواننده و آهنگساز - مجید اخشابی

 به نظرم همه کتاب‌ها بهترین هستند. کتاب‌های فراوانی خوانده‌ام که بسیار در زندگی‌ام اثرگذار بوده‌اند. من به حوزه‌های فلسفه، عرفان و ادب، بیشتر علاقه‌مند هستم. کتابی خواندم به نام «ریطوریقا» به معنای ‌فن خطابه از ارسطو. بسیار دوستش داشتم؛ چون مفاهیم و صفات اخلاقی انسان از دید ارسطو مطرح می‌شود و بابی را باز می‌کند برای اینکه بدانیم چندصد سال پیش، این تعاریف چگونه بوده‌اند و انسان، کجا ایستاده بوده و اکنون در کجا ایستاده‌ است.

اما پیشنهاد می‌دهم همه مخاطبان کتاب «چهار اثر از فلورانس اسکاول شین» را حتما بخوانند. به نظرم این کتاب، شامل مجموعه تجربیاتی است که هر فردی باید داشته باشد. اما به علاقه‌مندان به ادبیات، خواندن رمان «نام من سرخ» نوشته اورهان پاموک را توصیه می‌کنم؛ رمان جذابی که نگارش بسیارخوبی دارد. کتاب دیگری که می‌توانم پیشنهاد دهم، «عصر سنت‌گریزی» به قلم چارلز هَندی است.

منبع:هفته نامه آتیه نو

ارسال نظر

captcha