معضل فرسوده بودن برخی بیمارستان‌ها

خطر بیخ گوش بیمارستان‌های پلاسکویی!

با یک غرش زمین، آوار شدند و بر زمین فرو ریختند. بیمارستان‌هایی که از آنها به عنوان پناه مردم در زمان بحران یاد می‌شد، در مقابل آزمون زلزله، مردود شدند و دو بیمارستان تازه‌ساخت در سرپل ذهاب و اسلام‌آبادغرب، در پی وقوع زلزله کرمانشاه، با خاک یکسان شدند.

تامین 24 /ماجرای بیمارستان‌های فرسوده و بیمارستان‌های تازه‌ساختی که اصول ایمنی در آنها رعایت نشده است، داستان فراگیری است که بسیاری از مراکز درمانی کشور را تهدید می‌کند. بزرگ‌ترین قربانی این مراکز درمانی هم بیمارانی هستند که در زمان بحران، بیش از هر زمان دیگری به خدمات مراکز درمانی نیاز دارند. بر اساس آمارهای رسمی، بیش از شصت درصد بیمارستان‌های کشور، فرسوده هستند و خیلی از آنها عمری بالای چهل سال دارند.

چندی قبل، ایرج حریرچی، سخنگوی وزارت بهداشت هشدار داد: «هم‌اکنون حدود شصت درصد بیمارستان‌ها در برخی از شهرهای بزرگ کشور فرسوده‌اند و با مطالعاتی که انجام‌شده، بازسازی اکثر بیمارستان‌های فرسوده، مقرون به‌صرفه نیست؛ زیرا بازسازی آن‌ها بیش از هزینه ساخت است.»  به گفته حریرچی، بیمارستان‌های فرسوده در معرض حادثه‌هایی مانند زلزله، آتش‌سوزی و … قرار دارند. درخصوص بعضی از بیمارستان‌ها واژه بیمارستان‌های پلاسکویی را باید به کار ببریم، زیرا این بیمارستان‌ها ساختمان‌های فرسوده‌ای دارند و از زیرساخت‌های لازم هم برخوردار نیستند و کارکردن در آنها سخت است. درواقع، بیمارستان‌هایی در کشور وجود دارد که بازسازی آنها بیش از ساخت یک بیمارستان جدید، هزینه دارد و بیماران مجبورند در چنین بیمارستان‌های خطرناکی، تحت درمان قرار بگیرند.

 

خطای دل‌بستن به بودجه‌های دولتی

وزارت بهداشت بارها اعلام کرده است که با توجه به بودجه‌های محدود دولتی، نمی‌تواند بحران بیمارستان‌های فرسوده را در بازه‌ای کوتاه‌مدت، حل کند. چندی قبل، حسن هاشمی، وزیر بهداشت با صراحت اعلام کرد: «یکی از مشکلات ما این است که زمانی که برای افتتاح یک بیمارستان به یکی از نقاط کشور می‌رویم، ساخت بیمارستان دوم یا کمبودهای دیگر را مطرح می‌کنند. درست است که ایران کشور قدرتمندی است، اما از نظر اقتصادی، توان دولت محدود است. همسایه ما سوئیس نیست، بلکه افغانستان است. بنابراین باید مطالبات را به اندازه داشته‌های‌مان مطرح کنیم.»  در مورد فرسودگی تخت‌های بیمارستانی نیز اوضاع به همین منوال است. پیش‌تر وزیر بهداشت گفته بود که ۵۴ درصد از تخت‌های بیمارستانی کشور فرسوده است که با این روند، حدود ۵۰ سال زمان می‌برد تا بازسازی و نوسازی انجام شود.‌هاشمی تاکید دارد: «عمر برخی از  بیمارستان‌ها در کشور به بیش از یک قرن می‌رسد و با استانداردها مغایرت دارد، درحالی‌که باید شرایط بیمارستان‌ها با استانداردهای پدافند غیرعامل تطابق داشته باشد.»

 

جای خالی سرمایه‌گذاری بخش خصوصی

در شرایطی که نوسازی بافت‌های فرسوده مراکز درمانی با اتکای بودجه‌های دولتی، شاید ده‌ها سال طول بکشد، دکتر محمدحسین قربانی، نایب‌رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در گفت‌وگو با آتیه‌نو به راه‌حل بحران بیمارستان‌های فرسوده در کشور اشاره می‌کند و می‌گوید: «باید خیلی زودتر از اینها برای بازسازی بیمارستان‌های فرسوده و احداث بیمارستان‌های جدید اقدام می‌کردیم، نه اینکه اجازه بدهیم که بحران ایجاد شود و سپس به فکر حل بحران بیفتیم.»

به گفته قربانی، در شرایطی که توان مالی دولت، به گونه‌ای نیست که بتواند بحران فرسودگی بیمارستان‌ها را در بازه‌ای کوتاه‌مدت حل کند، نیاز داریم که از توان بخش خصوصی استفاده کنیم. یعنی شرایطی ایجاد کنیم که بخش خصوصی و خیران سلامت با رغبت بیشتری به سمت سرمایه‌گذاری در بخش احداث بیمارستان‌ها گام بردارند. اگر بتوانیم شرایط مساعد سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی را فراهم کنیم، هم دولت و هم بیماران از این مسئله منتفع خواهند شد.

این نماینده مجلس تاکید دارد که در مسیر نوسازی مراکز درمانی باید شهرداری هم به میدان بیاید. در این مسیر می‌توان از محل عوارض در حوزه سلامت که در بودجه سالانه و قانون برنامه ششم توسعه پیش‌بینی شده است، برای اصلاح بافت‌های فرسوده درمانی استفاده کرد.

 

بحران بیمارستان‌های تازه‌ساخت و ناایمن

اگر قرار باشد که بیمارستانی جدید، جایگزین بیمارستان فرسوده شود، اما بیمارستان جدید نتواند در برابر زلزله مقاومت کند، نوسازی سازه‌های درمانی نیز بی‌فایده خواهد بود. دکتر منوچهر جمالی، دیگر عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، به همین مسئله اشاره می‌کند و به آتیه‌نو می‌گوید: «تخریب بیمارستان‌های تازه‌ساخت در مناطق زلزله‌زده نشان می‌دهد که اصول استاندارد و ایمنی در ساخت بیمارستان‌های جدید رعایت نشده است؛ آن هم در حالی که باید بیشترین حساسیت در فرآیند ساخت بیمارستان‌ها اعمال شود.» ‌به گفته جمالی، تشدید نظارت‌ها در فرآیند ساخت بیمارستان‌های تازه‌ساخت باید جدی گرفته شود تا هیچ پیمانکار و مهندس ناظری، با جان و سلامت مردم بازی نکند.‌این نماینده مجلس تاکید دارد: «جدای از خطر وقوع زلزله، شان بیمار هم حکم می‌کند که در بیمارستانی خدمات بگیرد که فرسوده نباشد. یعنی حتی اگر فرض کنیم که هیچ حادثه ناگواری هم پیش نیاید، نباید بیمار در بیمارستانی بستری شود که عمر سازه آن بیمارستان به یک قرن می‌رسد.»

 

ارتقای هتلینگ مراکز ملکی تامین‌اجتماعی

مراکز درمانی تامین‌اجتماعی نیز از فرسودگی مستثنی نیستند. عمر برخی سازه‌های درمانی تامین‌اجتماعی به چندین دهه می‌رسد. خوشبختانه در طول چهارسال اخیر، نهضت ارتقای هتلینگ در معاونت درمان تامین‌اجتماعی اجرا شده است و خیلی از مراکز ملکی این سازمان، بازسازی و نوسازی شده‌اند.

براساس آمارهای رسمی، سازمان تامین‌اجتماعی، طی سه‌سال اجرای طرح ارتقای هتلینگ بیمارستانی، ٢۴٠ میلیارد تومان در سراسر کشور هزینه کرده است. مهدی درخشان، معاون درمان سازمان تامین‌اجتماعی نیز به فرآیند نوسازی و بازسازی تجهیزات پزشکی در مراکز ملکی این سازمان اشاره می‌کند و می‌گوید: «ارتقای هتلینگ مراکز درمانی و بیمارستانی تامین‌اجتماعی باعث تحول در خدمت‌رسانی شده است. در چهارساله دولت یازدهم، بیست دستگاه سی‌تی‌اسکن و هشت دستگاه ام‌آرآی نصب شد. همچنین در سه سال گذشته ٢٠٠ آمبولانس خریداری کردیم که معادل بیست سال قبل از آن است و مراکز را بی‌‌نیاز کرد؛ به‌طوری که امسال اعلام نیازی از سوی مراکز درمانی برای آمبولانس‌‌ها نداشتیم. به گفته درخشان، برنامه ارتقای هتلینگ مراکز ملکی تامین‌اجتماعی در سال ٩۴ در ٢٢ مرکز درمانی تامین‌اجتماعی آغاز شد و در سال ٩۵ نیز در ۴٧ بیمارستان به اجرا درآمد. این برنامه تا پایان سال ۹۶ در تمامی بیمارستان‌های تامین‌اجتماعی به‌طور کامل به اتمام خواهد رسید.  در همین مدت نیز مراکز ملکی متعددی در نقاط مختلف کشور افتتاح شد تا دسترسی بیمه‌شدگان به خدمات درمانی تامین‌اجتماعی افزایش پیدا کند. اگرچه روند نوسازی مراکز ملکی تامین‌اجتماعی درحال انجام است، اما قطعا پرداخت مطالبات تامین‌اجتماعی از سوی دولت می‌تواند گام بزرگی در راستای نوسازی مراکز ملکی باشد.

 

منبع:هفته نامه آتیه نو/ سمیرا عظیمی‌نژاد

 


ارسال نظر

captcha