موافقان و مخالفان تفکیک وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی چه می گویند؟

در پی ارایه لایحه تفکیک وزارت تعاون، کار و رفاه به مجلس، خبرگزاری خانه ملت میزگردی برای بررسی این مساله برگزار کرده است. مخالفان این تفکیک، هر اقدامی در این زمینه را دامن زدن به موازی کاری‌ها و موافقان آن را گامی در جهت تحرک بیشتر وزارتخانه می‌دانند.

تامین 24 / تفکیک وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی که چندی پیش در قالب لایحه تغییر ساختار دولت تقدیم مجلس شد، این روزها به محور بحث فعالان حوزه تعاون، کار و رفاه تبدیل شده است.

لایحه تفکیک وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی که هم اکنون در کمیسیون اجتماعی مجلس در حال بررسی است موافقان و مخالفانی دارد؛ مسعود رضایی به عنوان موافق جداسازی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با تاکید بر ضرورت وجود نگاه تخصصی در حوزه های تعاون، اشتغال و رفاه، مهم ترین آسیب وضعیت فعلی را تحرک نداشتن وزارتخانه و مغفول ماندن زیر مجموعه های مختلف این وزارتخانه می‌داند و می‌گوید: ادغام، پیکره وزات تعاون، کار و رفاه اجتماعی را به قدری وسیع کرده که وزیر زمان و تخصص کافی برای رسیدگی به تمامی بخش ها را ندارد.

او ادامه می دهد: تفکیک تا اندازه‌ای مهم است که اگر جداسازی در قالب ایجاد وزارتخانه‌های جدید صورت نگرفت، باید 3 معاونت قوی با اختیاراتی در حد وزیر ایجاد شوند که با نگاه تخصصی به بخش‌های رفاه، کار و تعاون بتوانند این حوزه‌ها را فعال کنند.

اما حسن لطفی از مخالفان طرح تفکیک وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی هر اقدامی در زمینه تفکیک را تغییری ظاهری در ساختار وزارتخانه می داند و می افزاید: باید با اقدامات زیر ساختی زمینه ایجاد اشتغال را در کشور فراهم کرد؛ صرف افزودن یک یا دو وزیر در شرایطی که زمینه اشتغالزایی در کشور فراهم نیست راه به جایی نخواهد برد.

مناظره خبرگزاری خانه ملت درباره بررسی نقاط قوت و ضعف طرح تفکیک وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی را با حضور مسعور رضایی نایب رئیس کمیسیون اجتماعی و حسن لطفی عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی  در ادامه می‌خوانید.

رضایی: ادغام سه وزاتخانه کار، تعاون و رفاه، بخش تعاون را به حاشیه برد

خانه ملت: با گذشت 6 سال از ادغام وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، امروز دولت لایحه اصلاح ساختار دولت برای تفکیک وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی را تقدیم مجلس کرده؛ مخالفان تفکیک بر این باورند که این اقدام به ضرر وزاتخانه بوده زیرا سه بخش رفاه، تامین اجتماعی و کار درهم تنیده و با هم ارتباط تنگاتنگی دارند. آقای رضایی به عنوان موافق تفکیک وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی دلایل خود را بفرمایید.

رضایی: ببینید سوال این است که ما می خواهیم بدانیم بر اساس تجربه موجود وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به شکل فعلی یعنی یکپارچه بماند یا تفکیک شود. طی ارتباطی که در دوره نمایندگی با این وزارتخانه داشتم مشاهده کردم که سه وزارتخانه با  سه وظیفه مهم حدود 6 سال قبل به صورت یکپارچه درآمدند؛ وزارت تعاون که خود بخش وسیعی از لحاظ جمعیتی و سیطره کاری را در اختیار داشته، بخش کار که یکی از مشکلات عمده کشور است و بخش رفاه اجتماعی که در قالب وزارتخانه ای جدا فعال بود. به دلیل حجم گسترده فعالیت وزارتخانه‌های مذکور امروز وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیمی از جمعیت کشورمان را به صورت مستقیم یا غیرمستقیم تحت پوشش دارد، به طور مثال تنها در بخش تأمین اجتماعی حدود 40 میلیون نفر تحت پوشش این سازمان هستند که انرژی و وقت بسیاری را می‌طلبد، بر این اساس و با توجه به وسعت کار موجود در این وزارتخانه فکر می‌کنم اگر بتوانیم این وزارتخانه را به 2 یا 3 بخش تقسیم کنیم مطلوب‌تر خواهد بود. به نظر می‌رسد می توان بخش تعاون را در قالب وزارتخانه ای جدا و کار، تأمین اجتماعی و رفاه را در قالب وزارتخانه‌ای دیگر درنظر گرفت زیرا کار و رفاه لازم و ملزم هم بوده و سنخیت بیشتری دارند.

در توضیح علت این تقسیم‌بندی باید عرض کنم که بخش تعاون در ذات خود به بخش خصوصی نزدیک‌تر است یعنی ما وقتی به بخش تعاون می‌نگریم اگر چه در رأس آن دولتی‌ها قرار داشته و حالت حاکمیتی دارد اما بحث تصدی‌گری آن با بخش خصوصی سنخیت و نزدیکی بیشتری دارد بنابراین می طلبد که این بخش را در قالب وزارتخانه‌ای جدا در نظر بگیریم تا هم قدرت خدماتی آن بیشتر شده و هم فعال‌تر عمل کند.

طبق قانون اساسی اقتصاد ما از همان بدو انقلاب به سه بخش دولتی، خصوصی و تعاونی تقسیم شد، در همین زمینه اگر فلسفه حضور بخش تعاونی را مورد بررسی قرار دهیم مشاهده می‌کنیم که روند فعالیت آن بسیار متغیر بوده به طوری که در یک دوران یعنی از اول انقلاب تا پایان جنگ چون عدالت توزیعی را در قالب تعاونی‌ها دنبال می‌کردند بخش تعاون بسیار فعال بود و تعاونی یک تفاوت معنادار قیمتی با بخش خصوصی داشت اما بعد از جنگ و مطرح شدن موضوعات مرتبط با اصل 44 و خصوصی سازی و باز شدن بازار، تعاونی‌ها کم رنگ شدند.

این فراز و فرودها در روند کار تعاونی‌ها بیانگر آن است که در مقاطعی که تمرکز بر بخش تعاونی بیشتر بوده این بخش نمود بیشتری داشته و در زمانهایی که از نگاه ها دور مانده اثرگذاری کمتری داشته است. به نظر می رسد در جریان ادغام وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی امروز شاهد بی‌توجهی به بخش تعاون و کم رنگ شدن نقش آن در اقتصاد کشور هستیم که می طلبد برای آن چاره ای اندیشیده شود.

خانه ملت: آقای رضایی قبل از سال 90 ما سه وزارتخانه مجزا یعنی تعاون، کار و رفاه و تامین اجتماعی داشتیم؛ آیا موافقت شما برای تفکیک به این معنا است که عملکرد هر یک از این بخش‌ها به صورت مجزا بهتر از امروز در قالب یک وزارتخانه بوده است؟

رضایی: بر این باورم که چون وزارتخانه‌ها منفک بودند و در راس هر یک وزیری مستقل وجود داشت توجه بیشتری بر مسائل ومشکلات هر بخش وجود داشت به همین دلیل کارکردشان بهتر بود، به طور مثال تعاونی‌ها بسیار فعال بودند اما بعد از ادغام تعاونی‌ها دیگر مورد توجه قرار نگرفت.

رضایی: کاهش دو وزیر تنها ثمره کوچک سازی در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی بود

خانه ملت: اما علت ارایه لایحه ادغام وزارتخانه‌ها در سال 90 از سوی دولت این بود که وزارتخانه‌های مذکور کارایی لازم را نداشتند، به همین دلیل ادغام صورت گرفت. ضمن اینکه دولت تلاش داشت کوچک‌سازی را هم در دستور کار قرار دهد.

رضایی: ببینید ما باید مشخص کنیم که نگاه‌مان به کوچک‌سازی چیست؛ اگر منظورمان از کوچک‌سازی این باشد که بگوییم تعداد وزرا و معاونان وزرا کم شده از این نظر کوچک‌سازی صورت گرفته اما معنی واقعی‌تر کوچک‌سازی این است که دایره ساختار سازمان یا تشکیلات قوی شود به طوری که به مجموعه تحرک بیشتری بدهد که هم اکنون این معنی از کوچک‌سازی را در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نمی‌بینیم. ادغام صورت گرفته به شکلی است که سه وزارتخانه را با چسبی ضعیف بهم پیوند زدند به همین دلیل این سه بخش به خوبی در کنار هم قرار نمی گیرند.

مساله‌ای که وجود دارد این است که بعد از ادغام، اگر وزیری در رأس این وزارتخانه قرار گیرد که نگاه صرفا اشتغالزایی داشته باشد در این شرایط بخش تعاون و رفاه چندان در برنامه‌ریزی‌ها پررنگ نخواهد بود اما اگر تعاونی خود یک مدیر مستقل داشته باشد نتیجه بهتری حاصل خواهد شد. به نظر من این تفکیک تا اندازه‌ای مهم است که اگر جداسازی در قالب ایجاد وزارتخانه‌های جدید صورت نگرفت باید سه معاونت قوی با اختیاراتی در حد وزیر ایجاد شوند که با نگاه تخصصی به بخش‌های رفاه، کار و تعاون بتوانند این حوزه ها را فعال کنند.

امروز و در جریان ادغام وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در شرایطی هستیم که وزیر یا معاون وزیر باید نسبت به هر سه بخش کار، تعاون و رفاه پاسخگو باشد اما به دلیل کثرت کار وزارتخانه از طرفی و تخصصی بودن بخش‌ها از سوی دیگر توان پاسخگویی وجود ندارد به همین دلیل شاهد روانی کار در سطح فعالیت این وزارتخانه نیستیم. نکته دیگر اینکه امروز ما در مجلس شاهدیم که اغلب سوالات و دعوت‌ها در مجلس از وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، صورت می‌گیرد و کمتر شاهد حضور سایر وزرا برای پاسخگویی به نمایندگان هستیم علت آن این است که این وزارتخانه نیمی از جمعیت کشور را تحت پوشش دارد. علاوه بر این در طرح سوال از وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی هم مشاهده می شود که بخش کار بیشترین سوال را به خود اختصاص داده و توجه کمتری به رفاه و تعاون می شود، در نهایت می توان گفت وضعیت فعلی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی همانند جسمی است که همه اعضای آن یکسان رشد نمی‌کنند.

لطفی: تعدد وزرا مشکل بیکاری را رفع نمی‌کند

خانه ملت: آقای لطفی نظر شما چیست؟ موافقان تفکیک بر این باورند که امروز وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به پیکره عظیمی تبدیل شده که امکان تحرک موثر را در همه بخش‌ها ندارد بنابراین بر ضرورت تفکیک تاکید دارند.

لطفی: ببینید معتقدم با تغییر ساختار و تعدد وزرا مشکلات در حوزه تعاون، رفاه و اشتغال به عنوان مشکل اصلی کشور رفع نمی شود. سوالی که مطرح می‌شود این است که هدف از تشکیل وزارتخانه چیست؟ مثالی را در حوزه اشتغال مطرح می کنم؛ آیا واقعا دولت می‌تواند کارآفرین خوبی باشد؟ یعنی با ایجاد وزارت کار دولت امکان اشتغالزایی خواهد داشت؟ تجربه ما نشان می‌دهد که خیر، دولت هیچ زمانی کارآفرین خوبی نبوده و نخواهد بود، متأسفانه انتظار نابجایی که ما از مجموعه وزارت کار داریم این است که دولت کارآفرینی کند در صورتی که ایده غلطی است.

ما باید زیرساخت‌های اشتغال را در کشور فراهم کنیم اما چون زیرساخت‌ها فراهم نیست همه توقعات به سمت وزیر کار سرازیر می‌شود. باید بپذیریم تا زمانی که در کشور با مشکلاتی همچون بهره بانکی بیش از 18 درصد که در عمل به 50 درصد می رسد، تعدد قوانین مالیاتی، قوانین پیچیده‌ تأمین اجتماعی، موانع کسب و کار و نبود بازار برای فروش کالاها مواجه باشیم بکارگیری وزیر مستقل هیچ مشکلی از مشکلات حوزه اشتغال را مرتفع نخواهد کرد. متاسفانه با وجود مشکلات ساختاری جدی تصورمان بر این است که وزیر کار مستقل قادر خواهد بود مجموع این مشکلات را حل و فصل کرده و پاسخگوی بیکاری جامعه باشد این در حالی است که ما باید قبل از هر چیز اقدام به آماده سازی زیرساخت‌ها کنیم یعنی مجلس با اصلاح و تنقیح قوانین بانکی، مالیاتی و تامین اجتماعی، موانع تولید را از مسیر کارآفرینان بردارد و دولت نیز با واگذاری کارها از ظرفیت بخش خصوصی استفاده کند؛ بعد از این مرحله است که می توانیم از وزیر کار توقع انجام وظایف تخصصی داشته باشیم.

هم اکنون نه تنها نتوانستیم زیرساخت‌ها را برای اشتغالزایی فراهم کنیم بلکه آماده سازی همه زیرساخت‌ها برای ایجاد اشتغال را هم در حیطه وظایف وزارت کار می دانیم بنابراین به دنبال ایجاد وزارت مستقل کار هستیم این در حالی است که ما با تفکیک وزارتخانه و افزایش وزرا نمی‌توانیم کاری از پیش ببریم. تا زمانی که نتوانیم زیرساخت‌ها را فراهم کنیم اگر وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی‌ را به 10 بخش تفکیک کنیم مطمئن باشید ما فقط چارت سازمانی دولت را افزایش می‌دهیم و عملا در بهبود شرایط اشتغال هیچ بهبودی حاصل نمی‌شود.

آقای رضایی عنوان می‌کنند وضعیت فعلی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی همانند جسمی است که همه اعضای آن یکسان رشد نمی‌کنند، بنده عرض می کنم زمانی یک جسم به خوبی رشد می کند که مغز سالمی داشته باشد، عملا وقتی مغز ار ضایعه‌ای رنج می برد طبیعی است که بقیه اعضای بدن کارکرد ندارند.

خانه ملت: در هر صورت وزارتخانه فعلی شرح وظایفی دارد اما طبق اظهارات آقای رضایی به دلیل گستردگی کار امکان رسیدگی به 3 بخش تعاون، کار و رفاه را ندارد. بنابراین باید برای عملکرد بهتر تفکیک صورت گیرد.

لطفی: ببینید خیلی شفاف عرض کنم تا زمانیکه نگاه‌مان این باشد که یک وزیر با همه موانع موجود، قادر است مشکلات بخش اشتغال را مرتفع کند راه به جایی نمی‌بریم. تاکید می‌کنم ما باید در مرحله نخست با همکاری دولت و مجلس زیرساخت هایی که عرض کردم را فراهم کنیم البته وظیفه ای که به هیچ عنوان در شرح وظایف وزیر نیست؛ بعد از این مرحله می‌توانیم از وزیر بخواهیم که زیرساخت‌های کارآفرینی را فراهم کند نه اینکه کارآفرینی کنید. در این شرایط است که هم تعاون، هم کار و هم تأمین اجتماعی جایگاه خود را پیدا می کنند. اگر نتوانیم زیرساخت‌ها را فراهم کنیم تفکیک وزارتخانه‌ها نمی‌تواند منجر به بهبود اشتغال، تعاون و رفاه شود. ما باید برای بهبود شرایط به مردم و کارآفرینان اعتماد کنیم و وزارتخانه با انجام کار حاکمیتی تنها به تولید فکر و اندیشه پرداخته و تصدی‌گری ها به مردم واگذار شود.

مثالی عرض می کنم؛ متاسفانه ایده غلطی که هم اکنون وجود دارد این است که برای ایجاد اشتغال تسهیلات به مشاغل روستایی بدهیم؛ بنده معتقدم تا زمانی که زیرساخت‌ها را فراهم نکردیم با دادن این تسهیلات نه تنها نمی‌توانیم اشتغال ایجاد کنیم بلکه بیکارها را بدهکار می کنیم.

رضایی: آقای لطفی عنوان می کنند زمانی جسم به خوبی عمل می کند که مغز سالمی داشته باشد؛ سوال این است موتور محرکه و مغز متفکر وزارتخانه کجاست؟ این مغز متفکر، وزیر است که در رأس وزارتخانه قرار دارد. اگر وزیری تحصیلات، تجربه و تخصص اش در زمینه کار باشد، چه بخشی از موتور محرکه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی را می تواند فعال کند؟ طبیعی است که بخش کار تحرک لازم را داشته و دو بخش دیگر یعنی تعاون و رفاه مغفول و معطل خواهند ماند. واقعیت آن است که ما وزیری که در هر سه بخش مسلط بوده و همزمان به هر سه بخش نگاه یکسانی داشته باشد نداریم بنابراین ناچار به تفکیک هستیم.

مشکل دیگر این است؛ وزیری که هم‌اکنون در راس وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی قرار می‌گیرد در یک حوزه تخصص دارد بنابراین به دلیل نداشتن اشراف کامل ممکن است نداند که تصمیماتش در حوزه اشتغال ممکن است دو بخش دیگر را دچار اشکال کند چون در حوزه تعاون و رفاه تخصص ندارد. اما وقتی شخصی که به صورت تخصصی در حوزه تعاون متمرکز بوده در رأس وزارت تعاون قرار گیرد، خلاق تر بوده، انرژی بیشتری صرف کرده و در مسیر توسعه بیشتر این بخش فعالیت خواهد کرد. در بخش کار و رفاه هم همین طور خواهد بود. در حالت فعلی فردی که تخصص تعاونی دارد در بخش کار هم باید اعمال نظر کند که کارکرد نخواهد داشت، بنابراین بر این باورم که اگر به مغز متفکر و متحرک وزارتخانه یعنی وزیر نگاه تخصصی وجود داشته باشد نتیجه بهتری حاصل خواهد شد.

خانه ملت: در شرایطی که مخالفان تفکیک، تغییر در ساختار فعلی را بزرگ شدن ساختار دولت و مغایر سیاست‌های اقتصاد مقاومتی و برنامه ششم می دانند اما موافقان تفکیک معتقدند که در جریان ادغام هیچ کوچک سازی صورت نگرفته بنابراین نگرانی از بابت جداسازی و در پی آن بزرگ شدن دولت وجود ندارد. آقای لطفی نظر شما چیست؟

لطفی: ما باید ببینیم هدفمان از جداسازی چیست؟ بحث اصلی بر سر کوچک یا بزرگ شدن نیست بلکه هدف بهبود شرایط کسب و کار، تعاون و رفاه است ولی تا زمانی که دولت در تمامی معادلات دخالت می کند، روند کار به کندی پیش رفته و بهبودی حاصل نخواهد شد.

تصور کنید هم اکنون سه وزارتخانه مجزا تشکیل دادیم، اما سوال من از آقای رضایی این است که وقتی بهره بانکی 18 درصد بوده، صندوق های بیمه ای و بازنشستگی ما متولی نداشته و دولت برای صندوق ها تصمیم گیری می کند، در شرایطی که بازنشستگان صندوق ها به جزئی از کارکنان شاغل دولت تبدیل شده اند، وقتی کارفرمایان ما برای پرداخت حق بیمه کارگران با مشکل مواجهند، آیا ایجاد سه وزارتخانه مشکلات را مرتفع می کند؟ ببینید مشکل ما زیرساختی است که با تغییر ساختار و به کار گیری دو یا سه وزیر مرتفع نمی شود. حل این مشکلات سازوکار خود را می طلبد، سازوکارش این است که کارها به بخش خصوصی واگذار شود؛ قطعاً با واگذاری کارها و اختیارات به بخش خصوصی، چابک سازی صورت می گیرد، در این شرایط یک وزیر می تواند به همه حوزه های زیرمجموعه رسیدگی کند. امروز در بحث مدیریت اینگونه نیست که مدیر در همه حوزه‌ها متخصص باشد، به طور مثال وزیر بهداشت متخصص چشم است اما امروز ما به تخصص آقای هاشمی احتیاج نداریم بلکه به مدیریت ایشان نیازمندیم که بتواند مجموعه ای از تفکرات را مدیریت کند. ما که نمی توانیم برای هر حوزه تخصصی یک وزیر انتخاب کنیم، به طور مثال در بحث تامین اجتماعی 18 صندوق داریم، آیا باید برای هر صندوق یک وزیر منصوب کنیم یا برای زیرشاخه‌های حوزه کار و تعاون وزیر جداگانه داشته باشیم. بر این باورم که باید یک مدیر توانمند به کار گرفته شود تا بتواند افکار و عقاید مرتبط با کار، رفاه و تعاون را مدیریت کند.

در شرایط کنونی انواع و اقسام موانع اداری سرراه کارآفرینان وجود دارد که امکان کار را از آنان گرفته، در این شرایط وزارت کار چه اقدامی می تواند انجام دهد؟ خب لازمه عبور از این شرایط این است که تمام دستگاه های اجرایی فرآیند اخذ مجوز و اعطای تسهیلات را تسهیل کنند، بنابراین باز می‌گردیم به بحث آماده سازی زیرساخت‌ها، تا زمانی که این زیرساخت ها فراهم نیست تفکیک نتیجه ای نخواهد داشت.

خانه ملت: آقای رضایی مخالفان تفکیک بر این نظر هستند که هرگونه تفکیکی مغایر سیاست های اقتصاد مقاومتی و برنامه ششم در زمینه کوچک سازی دولت است.

رضایی: سوال آقای لطفی را مجدد مطرح می کنم که هدف از این جداسازی چیست؟ هدف چابک سازی، روان سازی دستگاه و کوچک سازی است به این منظور که پیکره دولت کوچک شود اما واقعیت آن است که در پی ادغام وزارت تعاون، کار و رفاه تجمیع به معنی کوچک سازی دولت صورت نگرفته و ما تفاوتی در ساختار دولت قبل و بعد از ادغام نمی بینیم، به طور مثال ما در هر استان یک اداره کل تعاون، یک اداره کل کار و اداره تامین اجتماعی داریم. این مجموعه ها در گذشته تحت نظر سه وزیر و امروز تحت نظر یک وزیر فعال هستند پس ساختار تغییر نکرده است. در واقع هرمی است که قاعده آن یعنی ادارات و تشکیلات ثابت ماندند که تنها در رأس آن به جای سه وزیر یک وزیر قرار گرفته است.

نکته این جاست که هم اکنون یک پیکره و قاعده بزرگی در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی وجود دارد که یک وزیر در رأس آن قرار دارد و ما در مجلس آن شخص را مورد سوال، تذکر و... خطاب قرار می دهیم. وظایف محوله به این شخص به اندازه‌ای گسترده است که گاهی نوبت به نمایندگان نمی رسد که وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی را ملاقات کنند، تا اندازه‌ای مراجعه کننده زیاد است که نمایندگان فرصت صحبت و سوال از وزیر را ندارند، در حالی که ما به عنوان نمایندگان نیازی به ارتباط با قاعده هرم نداریم بلکه نیازمند صحبت با وزیری هستیم که در رأس هرم است اما به دلیل تعدد وظایف فرصت پاسخگویی ندارد. واقعیت آن است که پس از ادغام تغییری در قاعده وزارتخانه ایجاد نشده تنها دو نفر در رأس هرم از تعداد وزرا کاسته شده آن هم دقیقا 2 نفری که باید پاسخگویی بیشتری داشته باشند بنابراین هیچ کوچک سازی صورت نگرفته که در صورت تفکیک نگران افزایش حجم دولت باشیم.

رضایی: با تفکیک وزارت تعاون، کار و رفاه انجام وظیفه نظارتی برای مجلس سهل‌تر می‌شود

به طور قطع با تفکیک وزارتخانه انجام وظیفه نظارتی برای مجلس سهل‌تر می‌شود. هم اکنون اگر سه نماینده در سه حوزه تعاون، کار و رفاه سوال داشته باشند، باید در نوبت یک وزیر باشند اما در صورت تفکیک هر کدام می‌توانند جداگانه وزیر مربوطه را ملاقات و او را مورد سوال قرار دهند، معتقدم به این شکل از رفع و رجوع امورات چابک سازی گفته می‌شود نه کاهش دو وزیر. با تفکیک من نماینده به عنوان ناظر وزیر بهتر می توانم عملکرد وزیر را مورد سوال قرار داده و اشکالات موجود را مطرح و درخواست رفع داشته باشم.

موافقان تفکیک به دنیال با لابردن سرعت عملکرد وزارتخانه بوده بدون اینکه بدنه دچار تغییر شود به این معنی که قرار نیست تجهیزات یا استخدام نیروی جدید صورت گیرد بلکه تنها دو وزیر به مجموعه اضافه می شود بنابراین با این نگاه هم کوچک سازی در راستای تحقق اهداف برنامه ششم صورت گرفته و هم سرعت عمل وزارتخانه افزایش خواهد یافت.

خانه ملت: چه تضمینی وجود دارد که ما چند سال دیگر نگوییم که کار تفکیک اشتباه و کارساز نبوده است؟

رضایی: ببینید من آینده را روشن می بینم یعنی چنانچه تفکیک صورت گیرد وضعیت رو به بهبودی خواهد بود، بر این باورم که دولت 6 سال قبل بدون کار کارشناسی و تجزیه و تحلیل دقیق که آیا ادغام نتیجه مطلوب خواهد داشت یا بازده کار چیست لایحه ادغام را تقدیم مجلس کرد که نتیجه آن وضعیتی است که امروز مشاهده می کنیم. شرایط فعلی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به گونه‌ای است که از نظر علم فیزیک کل مجموعه وجود داشته و به اصطلاح کار در حال انجام است اما بازده ما یعنی کار مفید وجود ندارد، در حالی که ما به دنبال کار مفید، بازده بیشتر و توسعه یافته تر هستیم که هم اکنون وجود ندارد.

خانه ملت: آقای لطفی، موافقان تفکیک اعلام می‌کنند که با جداسازی قرار نیست به حجم دولت اضافه شود زیرا در اصل ادغامی صورت نگرفته است بنابراین این تفکیک مغایر سیاست‌های اقتصاد مقاومتی و برنامه ششم نخواهد بود، فقط قرار است دو وزیر به رأس هرم اضافه شود.

لطفی: همانطور که عرض کردم تا زمانی که نگاه ما به وزیر کار این است که کار ایجاد کند، نتیجه ای نمی گیریم. با این نگاه، 5 سال ادغام وزارتخانه را پیگیری می‌کنیم، مجدد 5 سال بعد تفکیک را دنبال می کنیم و این سیکل معیوب ادامه دارد در حالی که باید نگاه به وزارت کار و نحوه عملکرد وزیر عوض شود. ما نباید وزارت کار را کارآفرین و متولی اشتغال بدانیم، ما بر این باوریم که بخش خصوصی باید فعال شود و وزارت کار تنها اعمال حاکمیت کند.

اگر موضوع تفکیک وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مصوب شود باید قوانین مرتبط با هر یک از وزارتخانه‌ها را به صورت مجزا پیگیری کنیم این در حالی است که ما هم اکنون 11 هزار عنوان قانونی داریم که هر روز در حال افزایش است؛ مجلس باید به جای تصویب قوانین جدید، به دنبال بهبود شرایط کسب وکار، گسترش روابط با فضای بین الملل برای توسعه بازار کار و همچنین حذف فساد اداری برای تسهیل اخذ مجوز و احداث کارگاه و تغییر کاربری‌ها باشد، بعد از این مراحل اگر مشاهده کرد همه شرایط و زیرساخت ها آماده شده اما کار پیش نمی رود بعد به سمت تفکیک برود.

رضایی: ببینید من و آقای لطفی در ماهیت بر یک عقیده ایم و بر توسعه، رشد، جنبش، سبک کردن و چابک سازی دولت تاکید داریم اما در شکل بنده بر این باورم که شکل وزارتخانه فعلی حجیم و سنگین است به طوریکه امکان تحرک موثر ندارد، برخلاف اظهارات آقای لطفی تاکید می‌کنم که برای این تفکیک ما نه نیاز به قانون جدید داریم و نه نیاز به پیکره و نیروی انسانی و تجهیزات، حتی از نظر ساختمانی هم تغییری ایجاد نمی‌شود. اداره تعاون سر جای خود قرار دارد فقط در صورت تفکیک یک نفر در راس آن قرار می‌گیرد که اتفاقا به صورت متمرکز به امورات وزارتخانه و رفع مشکلات آن می‌پردازد. ما قرار نیست چیزی از بیرون به مجموعه اضافه کنیم بلکه مجموعه ای را که بهم چسباندند را قرار است از هم تفکیک کنیم تا استقلال داشته و به صورت اختصاصی تری فعالیت کند.

خانه ملت: هم اکنون دولت این لایحه را تقدیم کرده، اگر مورد موافقت مجلس قرار نگیرد ممکن است وزیر مربوطه در جریان طرح سوال و تذکر نمایندگان از پاسخگویی شانه خانه کند به این بهانه که دولت اعلام کرده ساختار موجود کارکرد ندارد، در این شرایط واکنش شما چیست؟

لطفی: ببینید موضوع را از این زاویه نگاه کنید. سوال کردن از وزیر در شرایطی که فضای کار برای او فراهم نیست معنایی ندارد، به صحبت اصلی خود باز می گردم مجلس قبل از اینکه وزیر را مورد سوال قرار دهد باید قوانین پر ایراد را اصلاح کند، کارفرمایی که در طول یک سال 7 میلیون کار نکرده اما باید 14 میلیون مالیات بدهد چگونه می‌خواهد به کار خود ادامه دهد. دولت و مجلس باید با اصلاح قوانین و واگذاری کارها به بخش خصوصی شرایط کسب و کار را تسهیل کنند. چرا امروز صندوق های تامین اجتماعی ما به این روز افتاده چون اعتماد به بخش خصوصی نداشتیم.

رضایی: اگر بخواهیم نظر آقای لطفی در اصلاح قوانین و استفاده از ظرفیت بخش خصوصی را مدنظر قرار دهیم چه یک وزیر و چه سه وزیر داشته باشیم مانعی وجود ندارد، اتفاقا می توان اصلاحات را انجام داد و با تفکیک وزارتخانه، نظارت را به صورت تخصصی تر در بخش های اشتغال، رفاه و تامین اجتماعی دنبال کرد، اگر بر اصلاح قوانین برای آماده سازی زیرساخت ها تاکید داریم این موضوع ارتباطی به تعداد وزرا ندارد، ما می توانیم ایرادات قانونی را چه برای یک یا چند وزیر اصلاح کنیم. با تفکیک فقط وظیفه وزرا را سبک تر کردیم که راحت تر و سریع تر به امورات محوله خود رسیدگی کنند.

لطفی: تفکیک وزارتخانه تعاون، دامن زدن به موازی کاری ها است

لطفی: بحث این است که به جای تعدد وزارتخانه ها، وزیر می تواند یک یا دو معاونت تخصصی ایجاد کند و معاونت های خود را مدیریت کند چرا وقتی می توانیم وزارتخانه ای را با یک مدیر قوی مدیریت کنیم دست به موازی کاری بزنیم. هم اکنون در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، تعاون به دنبال ایجاد اشتغال هستیم، آیا غیر از این است تعاون هم به دنبال اشتغال زایی است؟ پس چرا باید این دو بخش را تفکیک  کنیم. بر این باورم که قبل از تغییر تشکیلات وزارت تعاون، باید اشتغال را رونق دهیم، به طور قطع با این اقدام منابع ورودی به تامین اجتماعی افزایش یافته و این بخش تقویت می شود. تاکید می کنم جداسازی راهکار نیست تا زمانیکه ما امکان رونق اشتغال نداشته باشیم اگر چند وزارتخانه هم ایجاد کنیم نتیجه نمی گیریم. وقتی همه کارگاه ها تعطیل است چگونه تامین اجتماعی یا سایر صندوق ها می توانند سرپا بماند؟ امروز صندوق ها درآمدی ندارند بنابراین اگر شما بهترین مدیر و کارشناس را هم بکار گیرید تحولی ایجاد نخواهد شد چرا که منابعی وارد صندوق نمی شود.

خانه ملت: سوالی که از سوی مخالفان جداسازی وزارت تعاون مطرح می شود این است که آیا در 6 سال گذشته که وزارت کار مستقل وجود داشت ما در حوزه اشتغالزایی عملکرد مثبتی داشتیم که امروز به دنبال تفکیک مجدد هستیم؟

رضایی: درباره تفکیک وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نمی توانیم با دید برگشت به عقب تصمیم‌گیری کنیم. شرایط امروز کشور با گذشته بسیار متفاوت است. در سال های 61 و 62 شغل جوانان جنگیدن بود و ما نیازی به ایجاد شغل نداشتیم اما امروز ما با انبوهی از جوانانی روبرو هستیم که نه تنها شغلی ندارند بلکه شرایط سنی برای استخدام را هم از دست دادند که از آنها تحت عنوان نسل سوخته یاد می شود. در چنین شرایطی و با علم به اینکه جمعیت ما نسبت به گذشته افزایش داشته باید سیاست گذاری مشخصی در حوزه اشتغال داشته باشیم که این کار از عهده وزیری متخصص که وقت کافی بری رسیدگی به امور مرتبط با ایجاد اشتغال داشته باشد برمی‌آید.

لطفی: ما باید واقعیت ها را بپذیریم و در زمینه حل مشکلات نگاهی به کشورهای پیشرفته داشته باشیم. ما به جای تصمیمات غیرکارشناسی باید ببینیم مثلا کشوری مثل چین از بحران بیکاری چطور عبور کرده که امروز 1.2 درصد بیکاری دارند. آیا آن‌ها هر روز وزیر اضافه کردند یا زیرساخت ها را فراهم کردند. ما باید راهکار عملی تعریف کنیم و از تفسیرها و توجیهات بگذریم.

منبع: خبرگزاری خانه ملت / زهره ترسائی


ارسال نظر

captcha