صندوق‌های بازنشستگی از منظر جغرافیا

دربرخی تقسیم‌بندی‌ها نقاط مثبت بسیار زیادی وجود دارد، اما دربرخی‌دیگر از مناطق فقیر و بحران‌زده، سیستم بازنشستگی و صندوق‌های بازنشستگی نیز تحت‌تاثیر شرایط وخیم اقتصادی، سیاسی و اجتماعی قرار گرفته‌اند.

تامین 24 / برای تفکیک نقاط اشتراک و اختلاف وضعیت صندوق‌های بازنشستگی در کشورهای مختلف جهان، می‌توان آنها را در شش گروه جغرافیایی بررسی کرد. این شش گروه بر مبنای تقسیم اقتصاد جهانی در گروه‌های آفریقا، آسیا و اقیانوسیه، خاورمیانه، آمریکای لا‌تین و حوزه ‌کاراییب، اروپای مرکزی و شرقی و کشورهای پردرآمد OECD (سازمان همکاری‌های اقتصادی و توسعه) تقسیم‌بندی می‌شوند. دربرخی تقسیم‌بندی‌ها نقاط مثبت بسیار زیادی وجود دارد، اما دربرخی‌دیگر از مناطق فقیر و بحران‌زده، سیستم بازنشستگی و صندوق‌های بازنشستگی نیز تحت‌تاثیر شرایط وخیم اقتصادی، سیاسی و اجتماعی قرار گرفته‌اند. آفریقا که ضعیف‌ترین منطقه به‌لحاظ اقتصادی در جهان به‌شمار می‌رود، جوان‌ترین صندوق‌های بازنشستگی را دارد. پوشش صندوق‌های بازنشستگی در این منطقه بسیار محدود و به بخش دولتی اقتصاد منحصر است. ساختار و الگوی حاکم بر این صندوق‌ها از ساختار پیشین کشورهای قدرتمند که بر این کشورها حاکم بوده‌اند، تبعیت می‌کند. برای مثال، در آفریقای انگلیسی‌زبان، ساختار صندوق‌های بازنشستگی با ساختار صندوق‌های بازنشستگی بریتانیا هماهنگ است و ساختار صندوق کشورهای فرانسوی‌زبان آفریقا، منطبق با ساختار صندوق‌های بازنشستگی فرانسه است.

این‌درحالی است که در شرق آسیا و اقیانوسیه صندوق‌های ذخیره اجباری ملی وجود دارد که به‌اصطلا‌ح به سیستم «آینده‌ساز» معروف هستند. این صندوق‌ها اغلب پرداخت‌های خود را به‌صورت یکجا برای مشترکان انجام می‌دهند؛ بنابراین خدمات بیمه‌ای متداول در کشورهای دیگر را تضمین نمی‌کنند.کشورهای خاورمیانه به‌طورکلی صندوق‌های بازنشستگی مبتنی بر «مزایای معین» در هنگام بازنشستگی دارند. دراغلب این کشورها رشد پیری جمعیت نسبت به مناطق دیگر جهان کمتر است، ازاین‌رو، نظام بازنشستگی عمومی‌چندان تحت‌تاثیر مؤلفه‌های پیری جمعیت و روند رو‌به‌رشد امید به زندگی نیست. آمریکای لا‌تین در توسعه صندوق‌های بازنشستگی و گسترش پوشش این صندوق‌ها پیشتاز بوده است. شیلی در این منطقه از جهان در پایان قرن بیستم نخستین کشوری بود که نظام‌های بازنشستگی ذخیره‌ای اجباری را به‌عنوان جایگزین نظام سنتی مبتنی بر مزایای معین معرفی کرد، اما باتوجه به ماهیت ذخیره‌ای این نظام‌ها، نوسان‌ نرخ‌های بهره و ریسک‌های مربوط به آن، مشترکان صندوق‌ها را در معرض تهدید قرار داد. اما کشورهای اروپای شرقی و مرکزی و همچنین آسیای میانه که بعد از فروپاشی کمونیسم دوران انتقال یا گذار اقتصادی را تجربه می‌کردند، نظام ذخیره‌ای را در مقایسه با نظام‌های دیگر برای اقتصاد انتقالی خود مناسب‌تر یافتند. این کشورها در ورود به اقتصاد باز متوجه شدند که نظام‌های بازنشستگی آنها با روند پرشتاب نرخ‌های تورم سازگاری ندارد. اغلب این کشورها همچنان درحال انجام اصلا‌حات ساختاری در نظام بازنشستگی خود هستند. 

منبع: هفته نامه آتیه نو/ المانیتور


ارسال نظر

captcha