کارشناسان در باره پتانسیل های سالمندان چه می گویند؟

ضرورت نگاه واقع بینانه و علمی به سالخوردگی جمعیت

سالمندان در فرهنگ ما، برکت و چشم چراغ خانواده محسوب می شوند و حامل تجارب فراوانی هستند از این رو باید با برنامه ریزی مناسب، این تجربیات ارزشمند و گرانبها در اختیار جوانان و آینده سازان قرار گیرد.

تامین 24 /  سالمندان در واقع همان جوانان دیروز هستند که گذر زمان قامتشان را خمیده کرده و بهتر است برای کاهش هزینه های جامعه از آنان به عنوان یک سرمایه و پتانسیل نگریسته شود زیرا سرشار از تجربه هستند.

پیری جمعیت و سالمندی یک پدیده غیر قابل انکار و پیش روی همه جوامع بشری است ،می توان با برنامه ریزی مناسب از سویی از تجربیات آنها استفاده کرد و از سویی هم با اتخاذ تدابیر لازم برای رسیدگی به امور سالمندان آینده ،شرایط را برای نگهداری و تامین رفاه مادی آنان تلاش کرد.

ضرورت تحقیقات تخصصی جمعیت‌شناسی

رئیس موسسه مطالعات جمعیتی کشور بر ضرورت تحقیقات تخصصی جمعیت‌شناسی تاکید کرد و گفت :نبود شناخت درست تحولات جمعیتی و نگرش تک بعدی به این تحولات موجب ارائه طرح ها و برنامه های جمعیتی به صورت ناقص و شتابزده می شود که در صورت اجرا، نه تنها مفید نخواهد بود،بلکه گاه به نتایج منفی غیر قابل جبران منتهی می شود.

محمدجلال عباسی شوازی افزود:بیش از آنکه نگران سالخوردگی جمعیت کشور در دهه‌های آینده باشیم باید نگران جمعیت جوان امروز باشیم.

وی اضافه کرد: ساختار جمعیت جوان کشور ایجاب می‌کند اولویت‌هایی مانند ازدواج، اشتغال، افزایش امید به آینده و افزایش سطح رفاه آنان مورد توجه برنامه‌ریزان اجتماعی و سیاستمداران قرار گیرد.

عباسی شوازی گفت : شناخت تحولات جمعیتی به ویژه تحولات ساختار سنی جمعیت برای ترسیم درست آینده کشور ضروری است.

نسبت جمعیت زیر 15 سال کشوربه 24 درصد کاهش یافته است

استاد دانشگاه تهران ادامه داد: در طول سه دهه اخیر یعنی از 1365 تا 1395 ، نسبت جمعیت زیر 15 سال کشور از 45.5 درصد به 24 درصد کاهش یافته است و در مقابل سهم جمعیت در سنین فعالیت(15 تا 64 سال) در طی این مدت از 51.5 درصد به حدود 70 درصد افزایش یافته که به معنی پتانسیل ارزشمند نیروی انسانی و آماده کار در کشور است .

سهم جمعیت سالمند افزایش یافته است

رئیس موسسه مطالعات جمعیتی کشور گفت : شمار سالمندان 65 ساله و بالاتر نیز از 3.1 درصد در سال 1365 به 6.1 درصد در سال 1395 افزایش یافته است.

وی ادامه داد: ضمن آنکه در یک دهه اخیر میانگین سنی جمعیت کشور از 24.7 سال به 31.1 سال افزایش یافته است ولی این به معنی سالخورده شدن جمعیت نیست.

وی با اشاره به این که تمامی کشورهایی که در دو، سه دهه اخیر تحولات جمعیتی را تجربه کرده‌اند، به بحث ساختار سنی توجه داشته‌اند، تاکید کرد: در دهه‌های اخیر رشد جمعیت جوان و میانسال در کشور ما زیاد شده و به تبع آن در دهه‌های آینده با رشد جمعیت سالمند مواجه‌ایم.

فراهم کردن بسترها برای پاسخگویی به نیازهای جمعیتی

عباسی شوازی ادامه داد: افزایش جمعیت سالمندی به طور طبیعی نیازمندی‌های جدیدی را به همراه دارد و دولت از هم اکنون باید بسترهای فیزیکی، قانونی و معماری لازم را برای پاسخگویی به نیازهای جمعیتی دهه‌های آینده فراهم کند.

وی اضافه کرد : تدوین مقررات و قوانین، ایجاد رشته های سالمند شناسی و ارائه خدمات رفاهی به سالمندان، اصلاح و بهبود ساختار، مقررات و برنامه های صندوق های بازنشستگی، و انجام پژوهش های مرتبط با سالمندی از جمله این برنامه هاست.

وی یاد آور شد:در این راستا موسسه مطالعات جمعیتی، تاسیس گروه پژوهشی سالخوردگی جمعیت را با تایید هیات امناء منطقه دو وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به تصویب رسانده و در آِینده نزدیک تحقیقات حوزه سالمندی در موسسه به صورت تخصصی ادامه خواهد یافت.

عباسی شوازی با طرح اینکه ،اما سؤال اساسی این است، آیا تصوری که ما از سالخوردگی داریم، تصور درست و کارشناسانه‌ای است؟ ،گفت : آیا آمارهایی که ارائه می‌دهیم مبتنی بر دیدگاه‌های کارشناسی و علمی است؟ و آیا اولویت امروز ما بحث سالخوردگی است؟

رئیس انجمن جمعیت شناسی ایران تصریح کرد: سالخوردگی مفهومی دارد که در تقسیم‌بندی کشورها و منتسب‌کردن کشوری به سالخوردگی ممکن است ما را به اشتباه اندازد.

وی ادامه داد:کشورهایی که حداقل 10 درصد جمعیت آنها بالای 65 سال سن دارند، با کشورهائی که 20 درصد جمعیت شان را سالمندان تشکیل می‌دهند، با کشورهایی که بیش از یک سوم جمعیت آنها سالخورده است، شرایط متفاوتی دارند، و باید برای هر یک از این دسته کشورها با توجه به ویژگی های آنان سیاست های خاصی اتخاذ کرد.

وی تاکید کرد : کشور ما در سال‌های اخیر به ساختار سنی جوانی رسیده است، ساختار سنی که هنوز سال‌ها می‌توانیم میانسالی آن را تجربه کنیم و این به معنای آن است که فرصت‌های زیادی پیش‌روی کشور قرار دارد و زمان زیادی تا رسیدن جمعیت به وضعیت سالخوردگی جمعیت باقی است.

رئیس موسسه مطالعات جمعیتی افزود: بیش از آنکه نگران باشیم که ما 30 سال دیگر جمعیت سالخورده‌ای خواهیم داشت باید به فکر جوانان باشیم؛ باید توجه کنیم که نه سالخوردگی مسئله امروز ماست و نه راه‌حل افزایش جمعیت، تنها راه‌حل مناسب برای مواجهه با سالخوردگی است.

وظیفه دولت تسهیل ازدواج و فرزندآوری جوانان است

وی تصریح کرد: وظیفه دولت تسهیل ازدواج و فرزندآوری جوانان است و مردم و زوجین نیز حق دارند که در این زمینه از دولت و مسئولین مطالبه داشته باشند،با اینحال، باید توجه داشت که به دلیل افزایش امید زندگی، حتی با افزایش باروری و فرزندآوری، تعداد افرادی که سالخورده می شوند در ساختار جمعیتی باقی خواهند ماند و بایستی برای آنان برنامه ریزی شود و خدمات لازم نیز برای رفاه و سلامت آنان ارائه شود.

عباسی شوازی گفت: نکته‌ای که رسانه‌ها، برنامه‌ریزان و سیاستمداران باید به آن توجه داشته باشند، مسائل و مشکلات جوانان امروز ،مانند مسأله اشتغال، امنیت اقتصادی و اجتماعی آنان است. من نگران آن هستم که پتانسیل موجود در نسل جوان امروز یعنی همان افرادی که سالمندان آینده خواهند بود، از بین رود.

وی تاکید کرد: نرخ بیکاری جوانان در سال 1394 ، 25.8 بوده است، جهت گیری دولت در سطح کلان باید کاهش نرخ بیکاری و فراهم سازی فرصت های شغلی برای جوانان باشد.

وی افزود: ما اکنون با جمعیت جوانی روبرو هستیم که می‌تواند آینده روشنی برای کشور رقم بزند و باید توجه داشت که مسائل امروز جوانان، مسائل فردای سالخوردگی جمعیت را می‌تواند افزایش دهد، شناخت درست مسائل جوانان امروز و حل آنها می‌تواند به افزایش کیفیت زندگی سالمندان در آینده منجر شود.

سالمند آینده ،می‌تواند با سلامت بیشتر، همچنان خلاق و مولد باشد

استاد جمعیت شناسی دانشگاه تهران با اشاره به اینکه به کارگیری تکنولوژی باعث تغییر در شرایط سالخوردگان شده است، گفت: در گذشته بیشتر افراد به دلیل اشتغال به کشاورزی و استفاده از توان بدنی، با رسیدن به سن سالخوردگی فرسوده می‌شدند در حالی که با استفاده از تکنولوژی، در آینده با جمعیت سالمند و تحصیل‌کرده‌ای مواجه خواهیم بود که می‌تواند با سلامت بیشتر، همچنان خلاق و مولد باشد.

به گفته وی، باید نگاه واقع‌بینانه و علمی نسبت به موضوع سالخوردگی جمعیت داشت.

 مسئله جمعیت را سیاسی نکنید

عباسی شوازی خاطر نشان کرد : سیاسی‌کردن مسئله جمعیت و ارائه نظرات غیرکارشناسی، ایجاد مشکل برای کشور است،اگر کسی دانش لازم را برای اظهار نظر درباره موضوعی نداشته باشد و مسائل را به نادرستی به مردم و مسئولین القاء کند، به کشور لطمات جبران ناپذیری می زند.

استاد دانشگاه تهران ادامه داد: متاسفانه امروزه با افرادی مواجه هستیم که به تعبیر خودشان دغدغه جمعیت دارند و به مسئولان کشور مشورت می‌دهند، اما خودشان نه تنها کمترین تخصص لازم در مورد جمعیت ندارند ،بلکه با کمال تعجب منتقد جمعیت‌شناسان صاحب نظر کشور نیز هستند.

وی اعلام کرد: همه ما مسئولیت داریم در مقابل این افراد که مسائل اجتماعی و جمعیتی را سیاسی جلوه می‌دهند، با صدای بلند نتایج مطالعات و پژوهش های خود و دیدگاه‌های علمی‌مان را ارائه دهیم.

متاسفانه این مسائل را با بحث‌های سیاسی گره می‌زنند

به گزارش ایرنا ، یعقوب فروتن، مترجم کتاب «سالخوردگی جمعیت» و عضو هیات علمی دانشگاه مازندران نیز گفت: یکی از دغدغه‌های اصلی من برای ترجمه این کتاب، دیدن افراد بدون تخصص و حداقل دانشی است که در خصوص مسائل جمعیت‌شناسی مثل صاحب نظران حرف می زنند و متاسفانه این مسائل را با بحث‌های سیاسی گره می‌زنند.

وی افزود: سؤال اساسی من این است که آیا شما که به این اندازه نگران سالخوردگی جمعیت هستید، نگران مقتضیات جمعیت جوان امروز هم هستید؟

فروتن با ذکر تجربیات خود از مواجهه با سالمندان در کشورهای اروپایی و استرالیا و قیاس آن با شکل سالمندی در ایران گفت: امید به زندگی و فعالیت ورزشی و مطالعه در سالمندان اروپایی و استرالیایی بالاست. در حالیکه در جامعه ما وقتی از سالخوردگی جمعیت صحبت می شود، همه غمگین می شوند بدون توجه به آنکه سالمندی بخشی از زندگی همه ماست و متاسفانه سستی و ناامیدی پیش از رسیدن به سالمندی در جمعیت جوان ما شیوع زیادی پیدا کرده که نیاز به بررسی و سیاست گذاری برای رفع آن است.


ارسال نظر

captcha