نقدی بر مصوبه پرداخت بدهی دولت به تامین اجتماعی

تصوبب آیین‌نامه چگونگی تامین و پرداخت بدهی‌های دولت به سازمان تامین‌اجتماعی خبری فی‌نفسه جذاب است.

علی اصغر بادبان

فعال کارگری

تامین 24 / درواقع عنوان مصوبه می‌تواند برآورنده آرزوی دیرینه سازمان تامین اجتماعی و بیمه‌شدگان باشد.اما اشارات کلی ارائه‌شده در عنوان خبر خیلی زود جذابیت آن را مورد سوال قرار می‌دهد. شاید تذکربرخی نکات مهم در راستای معرفی سازمان به دست‌اندرکاران ضرورت داشته باشد. این سازمان بیش از نیمی از جمعیت کشور را زیر پوشش دارد و همواره مسئولیت خطیر حضانت از جامعه‌ای وسیع را برعهده داشته که عملا آن را به نزدیک‌ترین یاور دولت بدل ساخته است؛ اما ازطرف مقابل هم باکمال تاسف به سازمان تامین‌اجتماعی کاملا بی‌توجهی می‌شود و دلیل اینکه کوهی از مطالبات به‌وجود آمده، هزینه‌هایی است که حسب مورد با همکاری دولت ها ومجلس شورای اسلامی بردوش سازمان تامین‌اجتماعی گذاشته شده است. دولت‌های محترم در طول چهار دهه گذشته بارها‌وبارها قانون تامین‌اجتماعی را مطابق با نقطه‌نظرات خود تغییر داده‌اند.

با این تغییرات جداول متعدد محاسبه‌شده در نظام محاسبات بیمه‌ای اولیه آشکارا کم رنگ شده و توان این سازمان را درطول زمان به تدریج تحلیل برده است. پوشش بیمه‌شدگان جدید بدون رعایت ضوابط و قوانین تامین‌اجتماعی از مهم‌ترین آفات این طرز تلقی از جایگاه و نقش سازمان تامین‌اجتماعی بوده است. مدیریت سازمان تامین‌اجتماعی نیز که اصالتا باید با حضور جدی ومتناسب شرکای اجتماعی صورت پذیرد، به مرور از مسیر اصلی خارج شده و درحال حاضر دولت در آن دست بسیاربالایی را دارد و به طور طبیعی تصمیمات یک‌جانبه و معمولا با اولویت‌های موردنظر نهاددولت اتخاذ می‌شودودیدگاههای شرکای اجتماعی نقش تاثیرگذاردراین تصمیمات ندارد.آثار مدیریت یک‌جانبه دولت در سازمان تامین‌اجتماعی درمقاطع زمانی معینی  بسیار زیانبار بوده است.باتوجه به شرایط خاص اقتصادی کشور نیز میزان بازدهی بخش سرمایه‌گذاری سازمان با هیچ‌یک از سازمان‌های مشابه حتی در کشورهای کمتر توسعه‌یافته قابل قیاس نیست.

آثار بی‌توجهی دولت‌ها به تامین و پرداخت بدهی خود به سازمان تامین اجتماعی بسیار سنگین بوده است. شاید باور آن مشکل باشد که در موارد متعددی سازمان برای پرداخت دیون خود مجبور به اخذ وام با نرخ قابل‌توجه از نظام بانکی شده و همچنین درمواردی برای اجرای افزایش دستمزد سالیانه  مستمری‌بگیران چندماه تاخیر داشته باشد.

شنیدن این خبر در این شرایط در وهله اول می‌تواند موجب امیدواری باشد ولی چگونگی تامین بدهی دولت به سازمان یادآور تهاترهای صورت گرفته در سال‌های قبل است. درگذشته  بسیاری از مصوبات از این دست، برای حل مشکلات دولت و انتقال مالکیت بنگاه‌های تعطیل شده یا در شرف توقف و مسئله‌دار به سازمان بوده است. با این انتظار که سازمان هزینه‌های بازسازی و فعال‌سازی آنها را عهده‌دار شود؛ یعنی با یک تیر چند نشان: پرداخت بدهی دولت، فعال‌سازی واحدهای غیراقتصادی با استفاده از ذخایر سازمان تامین‌اجتماعی.
 
درراستای کامل‌تر شدن پروسه پرداخت بدهی دولت به سازمان باتوجه به حکم قانونی برنامه ششم توسعه، ایده جدیدی طراحی شده که با این روش به نظر می رسد موانع جدی در تامین و پرداخت مطالبات ازسوی دولت پیش رو خواهدبود. زیرا احاله تامین نهایی مطالبات حسابرسی‌شده سازمان به چاپ و انتشار اسناد مالی اسلامی درازمدت به وزارت اقتصاد و دارایی امری شدنی نیست؛ زیرا دولت‌های محترم در سال‌های قبل در فرم‌ها و عناوین مختلف نسبت به چاپ و انتشار این‌گونه اوراق یا اسناد اقدام کرده و درنهایت امر سازمان‌های بزرگ غیردولتی و شرکت‌های دولتی و... مجبور به خرید این‌گونه اسناد و اوراق رسوب کرده در صندوق بانک‌های عامل شده‌اند. به‌عنوان یک مستمری‌بگیرسازمان و باپیشینه دوسه دهه فعالیت صنفی ونمایندگی بیمه شدگان درشورای عالی سابق سازمان از دست‌اندرکاران این برنامه ، تقاضا دارم کمی دامنه مطالعاتی خود را گسترش داده و وضعیت صندوق‌های بازنشستگی و سازمان‌های بیمه‌گر اجتماعی در کشورهای آسیایی را بررسی کنند. برای حفظ این سازمان و عملا برای تامین نیازهای حدود 42میلیون نفر از جمعت کشور کمی منطقی‌تر و واقع بینانه تر این مشکل بزرگ را بررسی و سپس تصمیم‌گیری کنند.
شاید سازمان تامین‌اجتماعی به‌دلیل تملک تعدادی بنگاه‌های اقتصادی، هدف بسیار شناخته‌شده‌ای برای سیستم مدیریتی کشور باشد. اما همین شهرت نابجا مانع از درک عمق مسایل و مشکلات سازمان درایفای تعهدات سنگین کنونی و آتی خود درقبال میلیونها بیمه شده است. کاش دولت محترم در تصمیمات مهم مربوط به سازمان، شرکای اجتماعی آن را نیز برای اخذ نظرات دعوت می‌کرد که درآن‌صورت، شاید شرایط بزرگ‌ترین سازمان بیمه گر اجتماعی کشور تا این حد شکننده و نزدیک به بحران نبود.  
 
منبع: هفته نامه آتیه نو
 

ارسال نظر

captcha