بازپرداخت بدهی‌ها یعنی تقویت هویت صندوق‌ها

تصویب آیین‌نامه اجرایی مربوط به بازپرداخت بدهی‌های دولت به تامین‌اجتماعی توسط هیئت وزیران از چند جهت قابل واکاوی است

ابوتراب فاضل 

پژوهشگر حوزه رفاه اجتماعی

تامین 24 /تصویب آیین‌نامه اجرایی مربوط به بازپرداخت بدهی‌های دولت به تامین‌اجتماعی توسط هیئت وزیران از چند جهت قابل واکاوی است:

1- براساس آمار، دارایی موجود، صندوق تامین‌اجتماعی 250هزار میلیاردتومان است در‌صورتی‌که پرتفوی (سبدسهام) موجود صندوق 85هزار میلیارد تومان و مابقی مطالبات صندوق از دولت بوده؛ به‌عبارتی 70درصد دارایی صندوق یادشده مطالبات از دولت است. از طرفی هزینه‌های صندوق شامل درمان، مستمری و سرمایه‌گذاری نوین است. با این شرایط مسلما صندوق تامین‌اجتماعی توان پوشش هزینه‌های خود را ندارد. از سوی دیگر سالمندشدن جمعیت و پایین‌بودن سن بازنشستگی و تناسب نامعقول بازنشسته شاغل در صندوق تامین‌اجتماعی موجب شده که اصولا صندوق‌ها توانمندی خود را تحلیل‌یافته ببینند. اگرچه در چند سال گذشته وضعیت به‌سامان‌تر شده ولی متاسفانه چشم‌انداز روشنی در جهت بهینه شدن فضای اقتصادی صندوق تامین‌اجتماعی وجود ندارد. با این اوصاف خبر پرداخت بدهی دولت به صندوق تامین‌اجتماعی می‌تواند بسیار مسرت‌بخش باشد.
 
2- نهاد دولت در سال‌های گذشته متاسفانه از طریق واگذاری بنگا‌ه‌های اقتصادی خود به صندوق تامین‌اجتماعی، تلاش کرده که بدهی خود را پرداخت کند؛ اما رد دیون از طریق واگذاری بنگاه‌های زیان‌ده به صندوق تامین‌اجتماعی خطای استراتژیک و به عبارت بهتر انتقال زیان از دولت به صندوق بوده است. صندوقی که حدود 45میلیون نفر تحت پوشش دارد و از حیث اقتصادی بخش بزرگی از سهم تولید ناخالص ملی را به عهده دارد؛ لاجرم از این «انتقال زیان‌« بیشترین آسیب را دیده است.
 3- در آیین‌نامه جدید مقرر شده که دولت بابت بازپرداخت بدهی نمی‌تواند شرکت‌های زیان‌ده را واگذار کند و فقط در حوزه‌های خاص و سودده یا به‌صورت نقدی باید به جبران بدهی بپردازد. البته که این روشی کارآمد برای بازپرداخت بدهی‌ها است. اگر چنین شد و آیین‌نامه اجرایی شود (که با توجه به توان اقتصادی دولت کمی دور از ذهن است) در این صورت صندوق‌ تامین‌اجتماعی در امر سرمایه‌گذاری‌های نوین و پرداخت حقوق مستمری‌ها یا هزینه‌های درمان مسلما توانمندتر خواهد شد؛ حتی درحال حاضر بنگاه‌هایی که از قبل به صندوق واگذار شده‌اند و بدهی‌های مالیاتی به دولت دارند می‌توانند از این تهاتر استفاده کنند که دراین‌خصوص ذوب‌آهن و تسویه بدهی‌های مالیاتی این بنگاه با تهاتر بدهی دولت و تامین‌اجتماعی می‌تواند تجربه بسیار موفقی باشد.
 
 4- دولت برای حل بحران احتمالی صندوق‌ها و گریز از تجربه تلخ کشور یونان (که مجبور شد برای تامین حقوق کارمندان و مستمری‌بگیران و بازنشستگان 12جزیره خود را بفروشد) یا مواجهه با بحران سالمندی جمعی چاره‌ای جز پرداخت دیون صندوق‌های بازنشستگی و به‌خصوص صندوق تامین‌اجتماعی ندارد. این دیون البته باید سهم عمده آن وجه نقد و با هدف توانمندسازی صندوق در جهت ماموریت‌های پیش‌رو باشد. چراکه تجربه بنگاهداری صندوق‌ها در چندسال گذشته و به‌خصوص رانت تولیدشده از آن مسلما حکم می‌کند که دولت حل بحران بدهی‌ها را از سر «وظیفه حاکمیتی» و نه «انتقال زیان» انجام دهد. به عبارتی دولت با حل بحران بدهی‌ها در طول چندسال آتی «هویت مستقل» صندوق را به رسمیت شناخته و بحران سالمندی را تحت کنترل درخواهد آورد. 
 
منبع: هفته نامه آتیه نو 

ارسال نظر

captcha