طب کهن ایرانی زیر سایه داروهای شیمیایی

با بها دادن به طب‌سنتی و نهادینه شدن راهکارهای پیشگیرانه آن، می‌توان هزینه بیمار و بیمه‌ها را کاهش داد.

تامین 24 /بر‌اساس اسناد بالادستی نظام سلامت، متولیان موظف‌اند که طب‌‌سنتی را در جامعه توسعه دهند. لزوم توسعه طب‌سنتی در برنامه پنجم توسعه و سیاست‌های کلی سلامت، ابلاغی از سوی مقام معظم رهبری نیز تاکید شده است، مثلا در بند‌12 سیاست‌های کلی سلامت بر بازشناسی، تبیین، ترویج، توسعه و نهادینه‌کردن طب‌سنتی ایران تاکید شده و در

ماده 34 برنامه پنجم توسعه هم بر موظف بودن وزارت بهداشت برای فراهم کردن زمینه لازم در جهت فراهم آوردن استفاده از ظرفیت طب‌سنتی اشاره شده است. با وجود این صراحت قانونی، شاهد بودیم که با اجرای طرح تحول سلامت، اقدام قابل‌توجهی برای توسعه این طب‌ انجام نشد. حال در برنامه ششم توسعه نیز دوباره بر ضرورت توسعه طب‌سنتی تاکید شده است. در ماده 72 قانون برنامه ششم توسعه آمده است که «وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است نسبت ‌به تهیه فهرست فرآورده‌ها و داروهای سنتی و گیاهی کشور اقدام کند.» همچنین در ماده 74 این قانون هم آمده است که «وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به‌عنوان متولی امر طب‌سنتی ایرانی- اسلامی و مکمل، موظف است نسبت به ادغام خدمات تاییدشده طب‌سنتی ایرانی- اسلامی در نظام سلامت و همچنین ساماندهی و توسعه ارائه خدمات آموزشی، پژوهشی و درمانی این حوزه اقدام کند.»

درواقع، ماده 74 قانون برنامه ششم توسعه، یک گام از برنامه پنجم توسعه هم پیشی می‌گیرد و از وزارت بهداشت می‌خواهد که طب‌سنتی را در نظام سلامت ادغام کند. با توجه به سوابق سال‌های گذشته، بسیار بعید است که در دولت دوازدهم نیز اقدام جدی برای توسعه طب‌سنتی اتفاق بیفتد؛ مگر اینکه طرح تحول سلامت در مقام عمل، پیشگیری را مقدم بر درمان بداند و برای گسترش فرهنگ پیشگیری در طب سنتی، اقدامی عملی انجام دهد.

 

منابع بیمه‌های درمانی، احیا می‌شود

در صورت نهادینه شدن طب سنتی، انتظار می‌رود که فرهنگ پیشگیری در جامعه، رشد پیدا کند و خودمراقبتی و بهداشت در جامعه توسعه یابد. اگر اصول و مفاهیم طب‌سنتی از سوی متخصصان در جامعه گسترش یابد، تاثیر بسیار جدی در کاهش هزینه‌های درمانی خواهد داشت و هزینه‌های بیماران نیز بسیار کاهش پیدا می‌کند. با گسترش فرهنگ مراجعه به متخصصان طب‌سنتی و بهادادن به این طب کهن، هزینه بیمه‌های درمانی نیز کاهش پیدا می‌کند و منابع بیمه‌ها به‌جای اینکه صرف درمان‌های غیرضروری شود، صرف پیشگیری خواهد شد. طب ایرانی، طبی پیشگیرانه و بهداشت‌محور است که تمرکز این طب روی بیمار نشدن افراد است. این گنجینه تاریخی که قرن‌ها قدمت دارد، می‌تواند تحولی جدی در حوزه‌های بهداشت و درمان ایجاد کند و نظام سلامت را روی ریل صرفه‌جویی در منابع نظام سلامت، نگه دارد.

 

وزارت بهداشت: در حوزه طب‌سنتی موفق بوده‌ایم

«طب سنتی ایران، متکی به دانش بومی و ظرفیت‌های داخلی کشور است و توسعه آن می‌تواند در راستای اقتصاد مقاومتی و ایجاد اشتغال باشد و همچنین خدمات بهداشتی و درمانی ارزان‌تری را در کنار طب رایج به مردم ارائه دهد.»‌اینها بخشی از گفته‌های محمود خدادوست، مدیرکل دفتر طب‌سنتی وزارت بهداشت است که از ثمرات ترویج طب‌سنتی می‌گوید و تاکید دارد که این وزارتخانه در حوزه طب‌سنتی موفق بوده است؛ اما برخی کارشناسان تاکید دارند که این طب کهن، آن‌طور که شایسته بوده، در طرح تحول سلامت دیده نشده است. البته خدادوست، نظری کاملا مخالف با این موضوع دارد و معتقد است که اتفاقا در دولت یازدهم، اقدامات مناسبی برای توسعه طب‌سنتی انجام شده است. پذیرش 87دانشجو در مقطع دکترای تخصصی طب‌سنتی و 12دانشجوی دکترای داروسازی سنتی، تأسیس و ارائه خدمات درمانی در 9درمانگاه طب‌سنتی در کشور، صدور مجوز رشته داروسازی سنتی در برخی دانشگاه‌ها، تدوین سند ملی گیاهان دارویی و طب‌سنتی و تصویب آن در شورای عالی انقلاب فرهنگی، تشکیل کارگروه «ساماندهی عطاری‌ها» و تدوین پیش‌نویس ضوابط و بایدها و نبایدهای مربوط به این حرفه، افزایش دو برابری ظرفیت پذیرش دانشجو در سال 93 نسبت به سال 92 در رشته دکترای تخصصی طب‌سنتی، اجرای بیش از 400 ساعت برنامه تلویزیونی و بیش از 300 ساعت برنامه رادیویی در حوزه اصلاح سبک زندگی و ارتقای سلامت با آموزه‌های طب ایرانی، ازجمله دستاوردهایی است که خدادوست به آن اشاره دارد.

 

مشکلات ریزودرشت در مسیر توسعه‌ طب ایرانی

اگرچه وزارت بهداشت تاکید دارد که در دولت یازدهم، گام‌های جدی برای توسعه طب‌سنتی در ایران برداشته است؛ اما دکتر محمد نعیم امینی‌فرد، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در گفت‌وگو با آتیه‌نو، تاکید دارد: «درست است که در دولت یازدهم، دستاوردهایی در حوزه طب‌سنتی داشتیم؛ اما واقعیت این است که هنوز در این حوزه با مشکلات جدی مواجه هستیم، مثلا یکی از عمده مشکلات در این حوزه است که خیلی از ارائه‌کنندگان خدمات طب‌سنتی، هیچ تخصصی در این حوزه ندارند و با تجویزهای غیرعلمی، حال بیمار را بدتر می‌کنند.»‌به گفته امینی‌فرد، اگر می‌خواهیم که طب‌سنتی در ایران به دوران پرفروغ گذشته‌اش برگردد و این طب غنی احیا شود، نیاز داریم که در مقام عمل برای گسترش فعالیت‌های متخصصان واقعی حوزه طب‌سنتی تلاش شود و در وهله دوم نیاز داریم که برخورد قاطعی با افراد متخلف و کلاهبردار در این حوزه شود؛ افراد غیرمتخصصی که با سوءاستفاده از اقبال مردم نسبت به طب‌سنتی، نسخه‌های واهی می‌پیچند و با این کار، هم سلامت مردم را به خطر می‌اندازند و هم هزینه‌های نظام سلامت را افزایش می‌دهند. اینکه قرص‌های شیمیایی به‌راحتی در عطاری‌ها خریدوفروش شود و تخصصی‌ترین داروها از سوی عطاری‌های بدون مجوز عرضه شود، اتفاقی است که به گفته امینی‌فرد، عقب‌گرد جدی در حوزه طب‌سنتی است که هزینه بیمار و بیمه‌ها را افزایش می‌دهد، زیرا جولان افراد غیرمتخصص در حوزه طب‌سنتی، به افزایش بار بیماری‌ها و افزایش درمان‌های غیرضروری و غیرعلمی در جامعه منجر می‌شود که دود آن درنهایت به چشم سلامت مردم خواهد رفت. همچنین این نماینده مجلس اعتقاد دارد تا وقتی که عمده ارائه‌دهندگان خدمات طب‌سنتی، افرادی هستند که تخصصی در نظام سلامت ندارند و تا وقتی که به دلیل کم‌کاری در تولید داروهای گیاهی، عمده این داروها از طریق واردات تامین می‌شود، نباید به پیشرفتی چشمگیر در حوزه طب‌سنتی امیدوار بود.

 

پیش‌شرط‌های پوشش بیمه‌ای خدمات طب سنتی

در حالی که برخی کارشناسان اعتقاد دارند که با بیمه‌شدن خدمات طب‌سنتی، این طب در کشور رواج پیدا می‌کند؛ اما دکتر عباس حاجی‌آخوندی، متخصص طب‌سنتی و رییس سابق سازمان غذا و دارو در گفت‌وگو با آتیه‌نو تاکید دارد: «اگرچه بیمه‌شدن خدمات طب‌سنتی، می‌تواند یک گام به جلو برای نهادینه‌شدن طب‌سنتی باشد؛ اما این کار نیاز به پیش‌شرط‌های جدی دارد.» اینکه در وهله اول، خدمات طب‌سنتی که مورد قبول جامعه متخصصان این حوزه است، تعرفه‌گذاری شود و همچنین دست سودجویی غیرمتخصصان در این حوزه بسته شود، پیش‌شرط‌های بیمه‌شدن خدمات طب‌سنتی است که حاجی آخوندی به آنها اشاره می‌کند. 

به عقیده او، این کار باعث می‌شود که خدمات طب‌سنتی، رسمیت بیشتری در نظام سلامت، پیدا کند و راه را بر سوء‌استفاده برخی افراد سودجو می‌بندد. ‌براساس قوانین بالادستی، باید خدمات طب‌سنتی در نظام سلامت تلفیق شود که بی‌شک این هدف متعالی، مستلزم این است که زیرساخت‌های ارائه خدمات طب‌سنتی نیز فراهم شود و اعتبارات قابل‌توجهی به این امر اختصاص پیدا کند.

 

منبع:هفته نامه آتیه نو/ سمیرا عظیمی‌نژاد

 


ارسال نظر

captcha