یادداشتی از علی حیدری

راه اندازی شبکه تلویزیونی برای نیکوکاری

ایجاد یک شبکه تلوزیونی تخصصی و حرفه ای برای بسط و ترویج مفاهیم «مسابقه خیر» ، «گفتمان خیر جمعی» و ... می تواند به فرهنگ سازی و جریان سازی مفید و موثر در این زمینه منجر شود .

تامین 24 /

علی حیدری

نایب رئیس هیات مدیره سازمان تامین اجتماعی

در ایده اولیه سیاست های کلی تامین اجتماعی و نیز تبیین الگوی اسلامی–  ایرانی پیشرفت بر لزوم بسط و ترویج «مسابقه خیر» تاکید و تصریح شده است و در قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور و قانون برنامه ششم توسعه کشور نیز بر ضرورت تقویت «گفتمان خیرجمعی» و «خیر اجتماعی» و توسعه مشارکت های مردمی در این زمینه حکم شده است. در همین رابطه، به نظر می رسد، راه اندازی یک «شکبه تلویزیونی» برای این منظور از سوی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران می تواند به زمینه سازی تحقق احکام موصوف کمک کند.

در شبکه های مختلف تلویزیونی صدا و سیما (در سطح ملی و استانی) اقدامات و فعالیت های خوبی درخصوص ترمیم فرهنگ نیکوکاری، ایثار، خیر خواهی و ... به صورت موردی (در زمان بروز حوادث) مناسبتی و براساس مناسبت های مذهبی(ماه مبارک رمضان، دهه کرامت و ...) مناسبت های تقویمی (در آستانه بازگشایی مدارس یا در آستانه عید نوروز) صورت می پذیرد که امر پسندیده و تاثیر گذاری است. اما به نظر می رسد، با توجه به شرایط خاص جامعه در زمینه فقر، محرومیت، ابتلا به آسیب های اجتماعی، و ضرورت ارتقای سرمایه اجتماعی و همبستگی اجتماعی از طریق بسط و تقویت گفتمان خیر و مشارکت های اجتماعی، بهتر است یک شبکه تخصصی و اختصاصی در این زمینه ایجاد شود که به طور مستمر به مسائل مربوط به نیکوکاری و خیر خواهی بپردازد. چرا که بعضاً به خاطر امتزاج فعالیت های موردی و مقطعی در سایر شبکه های تلویزیونی با تبلیغات تجاری و یا اسپانسری بنگاه های اقتصادی و اثرات گذرا و موقتی آنها، بسط و ترویج این گفتمان و به ویژه نهادینه شدن آن به سختی صورت می پذیرد و جریان سازی مستمر حاصل نمی آید .

استنادات و احکام قانونی و اسناد بالادستی 

-        بندهای 3 و 6 اصل دوم قانون اساسی ( سیر تکاملی انسان به سوی خدا و کرامت و ارزش والای انسانی )

-        بندهای 1 و 2 و 12 اصل سوم قانون اساسی ( ایجاد محیط مساعد برای رشد فضائل اخلاقی و رفع فقر و محرومیت )

-        اصل 175 قانون اساسی و اصل 43 ( اهداف و نحوه اداره صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران )

-        سند چشم انداز ( حفظ کرامت و حقوق انسان ها و دوری از فقر )

-        سیاستهای کلی نظام اداری ( کرامت انسانی و ارج نهادن به سرمایه های انسانی و اجتماعی )

-        سیاستهای کلی ایجاد تحول در نظام آموزش و پرورش کشور (حیات طیبه (زندگی فردی و اجتماعی مطلوب اسلامی))

-        سیاست های کلی جمعیت ( ارتقاء وفاق و همگرایی اجتماعی )

-        سیاست های کلی بخش مشارکت های اجتماعی ( تقویت سازوکارهای مشارکت همگانی )

-        بند «پ» ماده 37  قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور درخصوص سند جامع سبک زندگی اسلامی –  ایرانی و ترویج روحیه مشارکت و فرهنگ تعاون

-        جزء 6 بند «پ» ماده 57 قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور درخصوص گفتمان خیر جمعی و مسابقه خیر

-        بند «ت» ماده 2 قانون برنامه ششم توسعه درخصوص تبیین موضوع پیشگیری و کاهش آسیب های اجتماعی و سبک زندگی اسلامی –  ایرانی بعنوان موضوع محوری برنامه ششم توسعه (موضوعات خاص کلان و فرابخشی)

-        بند «ج» ماده 38 و جزء «پ» بند 5 ماده 113 قانون برنامه ششم توسعه درخصوص باز اجتماعی شدن محکومان

-        بند ب» ماده 80 درخصوص ترویج رویکرد خیر اجتماعی

علاوه به مراتب فوق، شرح وظایف قانونی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران بویژه احکام مندرج در اصول قانون اساسی از جمله در زمینه رشد فضائل اخلاقی جامعه و ... و نیز سیاست های تبیین شده برای صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران اقتضاء
می نماید که این سازمان با راه اندازی یک تلویزیونی نیکوکاری نسبت به بسط و ترویج "مسابقه خیر" و "گفتمان خیر جمعی " اقدام نماید.

خیر خواهی، نیکوکاری و نوع دوستی در آموزه های اسلامی  ایرانی

برخی احکام شرعی منجر به تامین منابع برای ارائه خدمات اجتماعی می گردند که این احکام و نظامات فقهی، تناسب مستقیمی با اهدافی از جمله زکات، خمس،کفارات، زکات فطره، صدقه، انفاق، احسان و هبه، امور حسبیه، وقف، نذر، عهد و قسم، وصیت در ثلث ماترک، قرض الحسنه، اموال بدون صاحب، انفال و فیء، خراج و جزیه ، مالیات دارند.

همچنین اصول اساسی مورد توجه اسلام در زمینه نحوه ارتباط و تعامل و نوع نگاه انسان مومن به سایر افراد عبارتند از : نوع دوستی، قسط و عدالت، مذموم بودن فقر، احسان و انفاق، برادری ایمانی

نوع دوستی و تضامن اجتماعی یکی از وجوه اساسی زیست مسلمانی است. بر این اساس، هر مسلمانی در قبال زندگی دیگران
(به ترتیب نسبت به اعضای خانواده، اقربا و خویشاوندان، همسایگان و ...) مسئول است. نتیجه آنکه تکافل اجتماعی یک وظیفه عام برای مسلمانان و یک وظیفه خاص برای حاکم اسلامی است و بطریق اولی حاکم اسلامی به حکم وظیفه ای که برای بسط عدالت دارد، بایستی در این زمینه گامهای بیشتری بر دارد و اگر انجام این وظیفه برای هر یک از مسلمین واجب کفائی است برای حاکم اسلامی واجب عینی است و این حاکم برای ایفای وظایف و مأموریت های ذاتی و همچنین برای ایجاد مقبولیت و مشروعیت حاکمیت خویش باید در زمینه تکافل اجتماعی گام بردارد .

شواهد و قرائن تاریخی از سازوکارهای مرتبط با نوع دوستی و همبستگی اجتماعی در تاریخ باستانی ایران حاکی از آن است که در دوره مادها سازوکاری شبیه بیمه یا توزیع ریسک تحت عنوان ”کورتش“ وجود داشته است و خانواده های کشاورزان و شبانان که مستمند شده ولی هنوز همه چیز خود را از دست نداده بودند بصورت دسته جمعی و تعاونی کار می کردند و از زمین سهم
می بردند. این نظام بر اساس تأمین خانواده بنیاد شده بود و با از بین رفتن یا ضعف فرد، خانواده ضعیف نمی شد بلکه خانواده نسق تعاونی خود را داشت و افراد کارآمد آن وظیفه واحد خود را انجام می دادند.

داریوش در کتیبه معروف خود می گوید: ”در دوره او کارگر و کارفرما هیچکدام بر هم ظلمی روا نمی داشتند“.

 کارگران خارجی ممالک تحت تصرف امپراطوری ایران که در بنای تخت جمشید شاغل بودند همانند ایرانیان حقوق می گرفتند و به کارگران حقوق نقدی و غیر نقدی و حتی مساعده پرداخت و غرامت دستمزد ایام بارداری نیز به زنان به عنوان"پیشکشی" پرداخت میشده است.

مراسم «تاسو» در عشایر ایل بختیاری ایران نوعی پوشش تأمین اجتماعی برای توزیع ریسک بین اعضای ایل و قبیله بوده است.

دروقفنامه ربع رشیدی تبریز(که مشابه نظامیه بغداد بوده است) کارگران با مشارکت در پرداخت حق بیمه از پوشش های بیمه ای برخوردار بوده اند.

 اهداف و برنامه های شبکه

-  بسط و ترویج فرهنگ ایثار، ازخودگذشتگی، نوع دوستی، تعاون، همیاری، انفاق، عفو، گذشت، خیرخواهی، نیکوکاری، وقف، خیریه، ذکات و ... .

- تبیین پیشینه و سیر تطور تاریخی و ادبی مفاهیم خیر خواهی و نیکوکاری در تمدن اسلامی – ایرانی

- حفظ و احیای سنتها، هنجارها، ارزشها و آموزه های ایرانی اسلامی معطوف به امور خیریه نظیر گلریزان، تاسوگری و ... .

- معرفی و تبیین وظایف و مأموریتها و تشریح فعالیتهای دستگاههای اجرایی و سازمانها و نهادها و بنیادهای حاکمیتی و دولتی فعال در حوزه خدمات اجتماعی (امور حمایتی و امدادی) نظیر کمیته امداد و سازمان بهزیستی

- معرفی اشخاص حقیقی و حقوقی خیرخواه و نیکوکار و آشنایی با واقفان و موقوفات مربوط به امور خیریه، موسسات خیریه، سازمانهای مردم نهاد خیریه و معرفی و تجلیل از چهره های ماندگار در زمینه امور خیریه

- معرفی خیرین مسجد ساز، مدرسه ساز، بیمارستان ساز و ...

- معرفی آستان های مقدس و بقاع متبرکه و امور وقفی و خیریه مرتبط با آنها

- تبیین گفتمان خیر و مسابقه خیر از منظر آموزه های دینی و تمدنی و جایگاه آن در سبک زندگی اسلامی - ایرانی

- بسط و ترویج راههای مقابله و کاهش آسیب های اجتماعی و تشریح فعالیت های خیریه معطوف به ترمیم و جبران خسارات تبعات و عوارض ناشی از آسیب های اجتماعی

- زمینه سازی بازاجتماعی شدن محکومان و مجرمان و افراد آسیب دیده اجتماعی

- بسط و تحکیم نهاد خانواده و نیز امور حمایتی و امدادی اجتماع محور و مبتنی بر نهاد خانواده

- بسط و ترویج مقوله مسئولیت اجتماعی - شرکتی و معرفی بنگاه های اقتصادی و تجاری موفق در عرصه مسئولیت اجتماعی که منابع مربوطه را صرف امور خیریه می رساند.

- معرفی نجات یافتگان از آسیب های اجتماعی ، محکومان ، مجرمان و مبتلایان بازاجتماعی شده و مددجویانی که در اثر حمایت و امداد اجتماعی توانسته اند توانمند شده و در اجتماع موفق شوند.

- تولید و پخش جنگ ها و برنامه های مناسبتی، تقویمی و فصلی برای جلب مشارکتهای مردمی با همکاری دستگاههای اجرایی، سازمانها و نهادهای فعال در این قلمرو.

- برگزاری مسابقات با هدف جلب منابع مالی و مشارکتهای مردمی جهت صرف در امور خیر با جذب حامیان اسپانسرهای اجتماعی

- تولید و پخش فیلم، سریال و مستند و ... دارای مضامین و موضوعات فوق

 راه های تأمین مالی شبکه

- درج منابع و اعتبارات مورد نیاز در بودجه های سنواتی کشور بر اساس احکام مندرج در قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور و قانون برنامه ششم توسعه

- جلب مشارکت و جذب منابع و اعتبارات دستگاههای اجرایی و حاکمیتی برای تهیه و اجرای برنامه های شبکه

- جلب مشارکت حامیان اجتماعی (اسپانسر) برای شبکه و برنامه های آن

- جذب تبلیغات و آگهی از فعالان اقتصادی برای شبکه و معرفی آنان بعنوان بنگاههای نیکوکار با اجرای کمپین های تبلیغاتی و رسانه ای در قالب برندینگ

- انجام فعالیت های جنبی نظیر راه اندازی سایت، برگزاری مسابقات ورزشی، هنری و ... خیرخواهانه، بازارچه خیریه، معرفی
چهره های ماندگار ، اعطای نشان نیکوکار برترو ... با مشارکت فعالان دولتی ، حاکمیتی و مردمی این حوزه و جذب منابع از طریق آگهی و تبلیغات محیطی

- وضع تعرفه یا عوارض روی تراکنش های اینترنتی چندرسانه ای و صرف منابع آن برای شبکه و اهداف آن

- جلب نظر تهیه کنندگان برای واگذاری رایگان آثار خود جهت پخش در شبکه با هدف ترویج فرهنگ نیکوکاری (صرفه‎جویی در هزینه‎های شبکه)

- جلب نظر هنرمندان جهت برنامه سازی و اجرا در شبکه بطور داوطلبانه و بعنوان مشارکت در عمل خیر بصورت نوبتی (صرفه‌جویی در هزینه‎های شبکه)

 جمع بندی

 

نیکوکاری، نوع دوستی و خیر خواهی از جمله مضامین متعالی و پر بسامد در آموزه های دینی و ملی فرهنگ و تمدن اسلامی –  ایرانی است و تاریخ و ادبیات ایران، مشحون و مملو از  حکایات و روایاتی از جوانمردی، نیک خواهی و کمک به همنوع است و ظهور و بروز «فقر» و «آسیب های اجتماعی» به هیچ وجه شایسته این تمدن نیست و بی شک ایجاد یک شبکه تلوزیونی تخصصی و
 حرفه ای برای بسط و ترویج مفاهیم «مسابقه خیر» ، «گفتمان خیر جمعی» و ... می تواند به فرهنگ سازی و جریان سازی مفید و موثر در این زمینه منجر شود . 


ارسال نظر

captcha