گمشدگان، سریالی برای روایت چند آسیب اجتماعی

سریال گمشدگان که این روزها از شبکه دوم سیما پخش می شود در صدد است که خطرات آسیب های اجتماعی از جمله اعتیاد، فرار از خانه و کودکان خیابانی را به تصویر بکشد، مجموعه ای که تا این جای کار نتوانسته رضایت کامل مخاطبان را جلب کند.

تامین 24/ مجموعه گمشدگان به کارگردانی رضا میرکریمی از فیلمسازان باسابقه کشور در واقع یک ملودرام اجتماعی است که تلاش می کند مخاطب را با زوایای مختلف چند آسیب اجتماعی آشنا کند.

ترنج با بازی روشنک گرامی در دانشگاه تحصیل می کند و با اعتیاد پدر روبرو است. او برای رهایی پدر از چنگ این ماده تلاش می کند اما به نتیجه نمی رسد. سرانجام به اتفاق برادر کوچکتر از خانه پدر فرار و به تهران می آید. در پایتخت در یک اتفاق ساده برادر را گم می کند و برادر کوچکتر به چنگ خلافکاران و کلاهبرداران می افتد.

خلاف برادر، ترنج در تهران با افراد خوب از کارخانه دار تا مسئولان موسسه خدمات پرستاری روبرو می شود. او برای رهایی از اعتیاد پدر و مبارزه بیشتر با این پدیده، فرار را به عنوان یک آسیب اجتماعی دیگر و در شرایط او شاید خطرناک تر از اعتیاد، انتخاب می کند.

ترنج و برادرش فردی آرام در فیلم نشان داده می شود. او در تهران با گفتار و کردارش در موقعیت های مختلف به همه کمک می کند از کارخانه دار تا پسر کارخانه دار از کمک های او بی نصیب نمی ماند اما ترنج در رفع اعتیاد پدر عاجز است. شاید یکی از اشکالات اساسی سریال همین موضوع باشد که چرا او نمی تواند با همین گفتار و رفتار مشکل پدر را حل کند و همین مساله باور پذیری مخاطب را با مشکل روبرو می کند.

اعتیاد مساله بسیار گسترده تر از آنچه میرکریمی در گمشدگان آن را به تصویر کشیده هست. مشکلات اعتیاد و معتاد، بسیاری از خانواده ها را با فروپاشی روبرو کرده اما هرگز فرار از آن، راهکار مساله نبوده است.

در واقع میرکریمی با این کار خیلی از آسیب های اجتماعی دیگر را جلوی پای کاراکتر این سریال گذاشته هر چند ترنج به عنوان یک دختر، خلاف برادرش در پایتخت با افراد خوب روبرو می شود و این شانس نصیب همه دختران فراری نمی شود.

سریال قبل از اینکه مساله اعتیاد را حل کند به سراغ سایر آسیب های اجتماعی می رود و برای روایت این آسیب ها از یک بازیگر کم تجربه استفاده می کند.

میمیک (هنرپیشه ای که اعمال و احساسات را به وسیلة حرکات نمایش می دهد) چهره ترنج (روشنک گرامی)، صدای آرام و کش دار و دیالوگ های او تماشاگر را خسته و دلزده می کند و مخاطب تصور می کند دائم با سکانس های مشابه روبرو است.

بازی یکنواخت و بدون فراز و نشیب گرامی در نقش ترنج باعث شده که در هیچ موقعیتی مخاطب با او همذات پنداری نکند و این از اشکالات اساسی سریال محسوب می شود.

در واقع میر کریمی در استفاده از روشنک گرامی در چنین نقش خطیری به معنی واقعی کلمه ریسک کرده و از این ریسک نیز تا اینجای کار سربلند بیرون نیامده است. هر چند گرامی می تواند در کنار بازیگران بزرگ و باسابقه کشور به رفع اشکالات خود بپردازد تا بازی های خوبی در آثار دیگر از خود نشان دهد. قرار دادن روشنک گرامی در کنار بازیگران باسابقه سینما و تلویزیون مثل پرویز پورحسینی، ستاره اسکندری و کوروش تهامی نیز نتوانسته بازی ضعیف او را بپوشاند.

بازی باور پذیر پورحسینی، اسکندری و تهامی از نقاط قوت این سریال است که اثر را تا اندازه ای مخاطب پسنده کرده است.

گمشدگان در بیان حرف خود در واقع راه اصلی خود را گم کرده است. سریال با بازگویی مساله اعتیاد شروع می شود اما به یکباره مخاطب را با سایر آسیب های اجتماعی مواجه می کند و این داستان فیلم را پیچیده تر کرده است.

این پیچیدگی باعث شده که کارگردان فرصت کافی برای پرداختن به یک مساله را پیدا نکند و مخاطب را با سردرگمی روبرو کند.

اعتیاد، حاشیه نشینی، کودکان خیابانی، طلاق و مهاجرت از جمله آسیب های اجتماعی است که هرکدام از آنها می تواند موضوع چندین سریال باشد نه اینکه مثل گمشدگان همه در یک سریال جمع شود و درصدد آشنایی مخاطب با همه این آسیب ها برآیید.

موضوع اعتیاد می تواند سوژه چندین سریال باشد به شرط آنکه مطالب هریک از آسیب ها به روز و مستند و به صورت هنرمندانه و مخاطب پسند به جامعه ارائه شود اما آثاری مثل گمشدگان که قصد دارد چندین معضل اجتماعی را در یک مجموعه ارائه کند نمی تواند کارنامه موفقی از خود برجا گذارد.

آثاری در ذهن مخاطب می ماند که معمولا صبورانه و کارشناسی به مسایل و معضلات اجتماعی بپردازد و این گونه آثار فاخر و مخاطب پسند می شوند.

علی حبیبی، دبیر اجتماعی ایرنا


ارسال نظر

captcha